II SA/Go 963/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C. spółka z o.o. na czynność Prezydenta Miasta w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim na rzecz strony skarżącej C. spółka z o.o. kwotę 200 zł (dwieście) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego od skargi. Pismem z dnia [...] września 2021 r. (data nadania skargi do Sądu: 30 września 2021 r.), sprecyzowanym pismem z dnia [...] listopada 2021 r. C. spółka z o. o., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę na czynność Prezydenta Miasta polegającą na wypłacie zaniżonej kwoty dotacji oświatowej za miesiąc sierpień 2021 r. dla: Szkoły Policealnej [...], Publicznego Liceum Ogólnokształcącego [...], Szkoły Policealnej [...], Szkoły Policealnej [...]. Pełnomocnik spółki wniósł o stwierdzenie bezskuteczności wypłaty zaniżonej dotacji oświatowej w miesiącu sierpniu 2021 r. oraz uznanie obowiązku wypłaty przez organ na rzecz skarżącej Spółki dotacji we właściwej kwocie, a także o zasądzenie od organu kosztów postępowania sądowego wedle norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w sprawie. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej odrzucenie ze względu na brak właściwości sądu administracyjnego w zakresie będącym przedmiotem skargi, ewentualnie o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Na wstępie należy zaznaczyć, że badanie merytorycznej zasadności skargi każdorazowo poprzedza ustalenie, czy skarga została wniesiona z zachowaniem wszelkich wymogów formalnych przewidzianych przez przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.). Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. W przedmiotowej sprawie skarżąca Spółka zakwestionowała czynność Prezydenta Miasta polegającą na wypłacie dotacji oświatowej w zaniżonej w jej ocenie wysokości. Stosownie do art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (obecnie t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1930 ze zm., dalej u.f.z.o.), niepubliczne szkoły, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb ustawy o systemie oświaty, dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego. Na podstawie art. 34 ust. 1 u.f.z.o., dotacje, o których mowa w art. 15 - 21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30 oraz 31 ust. 1, są przekazywane na rachunek bankowy przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, lub zespołu szkół lub placówek, w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że części za styczeń i za grudzień są przekazywane w terminie odpowiednio do dnia 20 stycznia oraz do dnia 15 grudnia roku budżetowego; w przypadku dotacji, o której mowa w art. 31 ust. 1, liczba części należnej dotacji jest równa liczbie miesięcy, w których prowadzony jest dany kwalifikacyjny kurs zawodowy. Zgodnie zaś z art. 47 u.f.z.o., czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15 - 21, art. 25, art. 26, art. 28 - 32 i art. 40 - 41a, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15 - 21, art. 25, art. 26, art. 28 - 32 i art. 40 - 41a, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Z powyższych przepisów wynika zatem, że ustawodawca uznał sądy administracyjne za właściwe do rozpoznania skarg na czynności organu dotującego, polegające na ustaleniu oraz przekazaniu dotacji oświatowej. Tym samym za właściwe do rozpoznawania spraw w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej. Okoliczność, że w art. 47 u.f.z.o., nie wymienia się art. 34 ust. 1 u.f.z.o., nie świadczy, zdaniem Sądu, o tym, że uprawnionemu podmiotowi nie służy skarga do sądu administracyjnego na czynności w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji. W ocenie Sądu, przepis art. 34 u.f.z.o. ma charakter czysto techniczny związany z formą przekazania dotacji uprawnionemu podmiotowi oraz uszczegóławia sposób liczenia dotacji. Istotne jest zaś, że w art. 47 u.f.z.o., wymienia się art. 26 u.f.z.o., który jest podstawą dla przyznania stosownej dotacji oraz, że zaliczono czynności organu dotującego, podejmowane na podstawie tego przepisu, jako czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Rozbieżności wynikające z odmiennej wykładni przepisów art. 47 u.f.z.o., a także art. 3 ust. 2 pkt 4 p.p.s.a. znalazły swój wyraz w orzeczeniach sądów administracyjnych, w tym zarówno uznających kognicję sądów administracyjnych w sprawach skarg na czynność wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oraz odmawiających prawa do wniesienia skargi w sprawach o tym przedmiocie. Tutejszy Sąd podzielił przeważające stanowisko uznające właściwość sądów administracyjnych do rozpoznawania spraw w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 13 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Sz 403/20, wyroki WSA w Rzeszowie z dnia 19 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Rz 406/20; z dnia 13 października 2020 r., sygn. akt I SA/Rz 453/20, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 14 października 2020 r., sygn. akt I SA/Gd 572/20, CBOSA). Sąd nie podzielił zatem poglądów o braku kognicji sądów administracyjnych zaprezentowanych, m.in. w orzeczeniach wskazywanych w skardze, zauważając, że nie są one argumentacyjnie rozwinięte i bazują na wnioskach skarg. Za prawny argument braku właściwości sądu administracyjnego nie może bowiem służyć podnoszona przez skarżącą w tej i wielu podobnych sprawach "zachęta" do odrzucenia skargi, po to by otworzyć stronie drogę przed sądem powszechnym. Dostrzegalną z tej i podobnych jej skarg strony intencją jest to, by sąd administracyjny, nawet jak jest właściwy, odrzucił skargę, by otworzyć jej drogę do powództwa cywilnego. Takiego stanowiska nie sposób zaakceptować z przyczyn fundamentalnych. Rozwiązania kolizyjne przewidziane procedurami, są bowiem skonstruowane nie na zasadzie wyboru, który reżim prawny jest dla strony (lub jej pełnomocników) korzystniejszy, a dla zabezpieczenia prawa dostępu do drogi sądowej w sytuacji, gdy właściwy tryb zostanie błędnie, ale prawomocnie wykluczony. Taki jest bowiem cel i sens uregulowań zawartych w art. 58 § 4 p.p.s.a. i art. 1991 k.p.c. Tymczasem, co wyżej rozważono, analiza prawna wykazuje właściwość sądu administracyjnego w sprawie. Jeśli chodzi o kolejną kwestię determinującą możliwość merytorycznej kontroli skargi, to jest zachowania terminu do jej wniesienia wskazać należy, że zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (a taką czynnością jest w rozpoznawanej sprawie czynność przekazania, czy też precyzyjniej – ustalenia kwoty dotacji w zaniżonej wysokości), wnosi się w terminie 30 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Z kolei art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. zobowiązuje sąd do odrzucenia skargi wniesionej po upływie terminu do jej wniesienia. Wyjątek od tej zasady wprowadza przepis art. 53 § 2 zdanie drugie p.p.s.a, zgodnie z którym sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę – taka sytuacja jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Jak wynika z akt sprawy dotacje za sierpień 2021 r. przekazano na rachunek bankowy skarżącej spółki w dniach [...] sierpnia 2021 r. (potwierdzenie realizacji przelewów dotacji za sierpień 2021 r., k. 35-38 akt sądowych, dotacje są dwie, bo dotyczą odrębnych "szkół" prowadzonych przez skarżącą spółkę). Skarżąca wniosła skargę za pośrednictwem polskiego urzędu pocztowego w dniu 30 września 2021 r. Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi, licząc od dnia drugiego przekazania upłynął spółce z dniem 27 sierpnia 2021 r. (ponieważ 26 września 2021 r. wypadała niedziela). Odnosząc się do argumentów podnoszonych przez pełnomocnika skarżącej spółki w niniejszej sprawie oraz innych podobnie rozstrzygniętych spraw toczących się przed tutejszym sądem wskazać należy, że sąd nie podziela stanowiska, iż termin, o którym mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a. należy liczyć z upływem ostatniego dnia miesiąca, w którym wypłacana jest dotacja za ten miesiąc. Przepis art. 34 ust. 1 u.f.z.o. określa bowiem maksymalny termin, do którego dotacja (część rocznej dotacji - za dany miesiąc) winna zostać danej szkole wypłacona przez organ. Przepisy prawa nie zakazują więc organowi wypłaty należnej dotacji wcześniej, nie stanowią też, że dotacje miesięczne wypłacane są w częściach lub ratach, aby uprawniony podmiot miał uzasadnione podstawy do oczekiwania, że przed upływem ostatniego dnia miesiąca organ przekaże "pozostałą" – w rozumieniu tego podmiotu - część dotacji. Z akt sprawy jasno wynika, że dotacja dotyczy sierpnia 2021 r. i dwie dotacje przekazane w dniach [...] sierpnia 2021 r. stanowiły całość finasowania za ten miesiąc, co jasno wynika z treści przelewów i pisma organu z dnia [...] sierpnia 2021 r., znajdującego się w aktach administracyjnych. Strona jasno w dacie [...] sierpnia 2021 r. wiedziała już, że nie otrzyma już innej dotacji za sierpień 2021 r., stąd od tej daty należy liczyć jej termin do wniesienia w sprawie skargi. Pogląd taki, wyrażony już w poprzedniej sprawie przed tutejszym sądem (por. postanowienie z dnia 5 listopada 2021 r. w sprawie II SA/Go 853/21) znajduje wsparcie w orzecznictwie NSA (por. postanowienie z dnia 14 stycznia 2021 r., I GZ 379/20, CBOSA). Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu, Sąd w pkt 2 sentencji postanowienia, orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis m.in. od pisma odrzuconego.