II SA/Go 97/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2015 r. sprawy ze skargi E.Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. 1. Ostateczną decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Prezydent Miasta skierował E.Ł. na badanie lekarskie w zakresie uprawnień do kierowania pojazdami "AB" prawa jazdy w związku z zastrzeżeniem co do stanu zdrowia wskazanym przez Komendę Miejską Policji. W dniu 27 sierpnia 2014r. do Urzędu Miasta wpłynęła informacja Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, że na podstawie orzeczenia z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...], u E.Ł. stwierdzono istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi w ramach kategorii B. Od powyższego orzeczenia WOMP E.Ł. wniósł odwołanie do Instytutu Medycyny Pracy. W dniu 3 października 2014 r. organ otrzymał orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy z dnia [...] września 2014r., nr [...], stwierdzające istnienie u E.Ł. przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w ramach wszystkich kategorii prawa jazdy. W oparciu o zebraną dokumentację, na podstawie art. 10 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej "k.p.a."), oraz art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 600; dalej "u.o.k."),Prezydent Miasta w dniu [...] października 2014 r. wydał decyzję nr [...], którą cofnął E.Ł. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii "A, B". Za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia organ przyjął orzeczenie lekarskie stwierdzające istnienie przeciwwskazań do kierowania pojazdami przez skarżącego. 2. W odwołaniu od tej decyzji E.Ł. wniósł o jej uchylenie i wskazał, że odwołał się od orzeczenia WOMP do Sądu Rejonowego. Odwołujący się podał, że uzyskał pozytywne orzeczenie psychologiczne, które nie potwierdziło przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami i nie cierpi na dolegliwości utrudniające kierowanie pojazdami, na dowód czego załączył do odwołania kopię w/w orzeczenia, jak również wyniki konsultacji neurologicznej przeprowadzonej w instytucie Medycyny Pracy. Po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta. Organ odwoławczy powołał się na art. 103 ust. 1 pkt 1 lit.a u.o.k. oraz § 9 ust. 1, § 10 ust. 1, § 12 i § 13 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 133; dalej jako "rozporządzenie z dnia 7 stycznia 2004 r.") i wskazał, że decyzja w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami ma charakter tzw. decyzji związanej. Zatem w związku z treścią orzeczeń lekarskich wydanych przez placówki medyczne, dotyczących stanu zdrowia E.Ł., starosta był zobowiązany do cofnięcia posiadanych przez niego uprawnień. Zdaniem Kolegium, organy administracji publicznej nie posiadają kompetencji do weryfikowania orzeczeń lekarskich wydawanych przez wyspecjalizowane podmioty. Kolegium wskazało, że przywrócenie uprawnień może nastąpić po ustaniu przyczyny, dla której uprawnienia zostały cofnięte (art. 103 ust. 3 u.o.k.). Ponieważ cofnięcie stronie uprawnień nastąpiło wskutek wydanego orzeczenia o istnieniu przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, przywrócenie uprawnień będzie mogło nastąpić po uzyskaniu orzeczenia właściwego podmiotu o braku tego rodzaju przeciwwskazań. 3. E.Ł. wniósł skargę na decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W skardze podważył orzeczenia lekarskie, wskazał też, że załączone do skargi wyniki przeprowadzonych badań nie potwierdzają przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów samochodowych kat. A i B. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 25 marca 2015 r. skarżący podtrzymał swoją skargę, a na poparcie zastrzeżeń co do treści orzeczeń lekarskich przedłożył kopię zaświadczeń lekarskich i wyników badań neurologicznych oraz elektroencefalograficznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a."). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zastosowanie powyższego kryterium legalności do sprawy poddanej kontroli wskazuje, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 5. Zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.o.k., który stanowił materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji: Starosta (w przedmiotowym przypadku kompetencje te wykonywał Prezydent Miasta) wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Mając na względzie podniesione w skardze zarzuty i powołaną tam argumentację należy wskazać, że sformułowanie zawarte w powołanym przepisie jednoznacznie wskazuje na jego bezwzględnie obowiązujący charakter. Wydanie decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi nie zostało bowiem w żadnym zakresie pozostawione swobodnemu uznaniu organu i jego ocenie. W przypadku stwierdzenia przez uprawnionego lekarza w orzeczeniu lekarskim istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez stronę pojazdami silnikowymi, organ ma prawny obowiązek wydania decyzji cofającej kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami. Decyzja w przedmiocie cofnięcia prawa jazdy należy do kręgu decyzji, których wydanie nakazuje konkretny przepis prawa i organ administracji nie może od tego obowiązku odstąpić w sytuacji, gdy spełniona zostanie przesłanka faktyczna (stwierdzenie istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami) określona w tym przepisie prawa tj. w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.o.k. 6. Postępowanie, którego celem jest ocena stanu zdrowia kierowcy, jest prowadzone przez uprawnionych lekarzy posiadających szczególne uprawnienia i kwalifikacje w tym zakresie. Orzeczenie lekarskie wydawane w tym szczególnym trybie stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 2 K.p.a. Oznacza to, że orzeczenie stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone i korzysta z domniemania prawdziwości oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. W sprawie zostały wydane dwa orzeczenia lekarskie, w których uprawnieni lekarze stwierdzili u skarżącego w takim samym zakresie bez żadnych wyjątków istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów mechanicznych we wszystkich kategoriach. Nie mogły więc przynieść zamierzonego skutku zarzuty skarżącego naruszenia przepisów k.p.a. polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu sprawy w zakresie stanu zdrowia, jak też naruszenia prawa materialnego polegające na uwzględnieniu jedynie orzeczenia lekarskiego a zaniechaniu dokonania przez starostę własnych ustaleń co do stanu zdrowia skarżącego. Z przepisów ustawy o kierujących pojazdami wynika bowiem, że organ nie prowadzi żadnych ustaleń co do stanu zdrowia kierowcy, ale w tym zakresie obowiązany jest do uwzględnienia orzeczenia lekarskiego. Organy administracji nie zajmują się oceną przesłanek, na podstawie których zostało wydane orzeczenie lekarskie, ale mają obowiązek uwzględnić jego treść. Organy są związane takimi orzeczeniami lekarskimi i nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń (por. wyroki NSA z dnia 22 czerwca 2009 r., I OSK 840/08; 17 marca 2005 r., I OSK 1273/04; 11 stycznia 2007 r., I OSK 251/06; 25 października 2011 r., I OSK 1859/10; dostępne w bazie orzeczeń na stronie internetowej cbois.nsa.gov.pl). 7. Sposób przeprowadzania badań lekarskich, a także warunki i tryb odwoływania się od orzeczeń lekarskich na dzień wystawienia skierowania określone były we rozporządzeniu z dnia 7 stycznia 2004 r., które od dnia 20 lipca 2014 r. zostało zastąpione Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2014 r. poz. 949). Orzeczenie pierwsze jest zgodne z wymogami rozporządzenia z dnia 7 stycznia 2004 r., drugie z wymogami rozporządzenia z dnia 17 lipca 2014 r. W obu rozporządzeniach przewidziany został tryb postępowania, który przewiduje prawo do odwołania od orzeczenia lekarskiego do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy właściwego ze względu na miejsce zamieszkania badanego, a jeżeli pierwsze orzeczenie lekarskie wydał lekarz zatrudniony w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy, to "podmiotami odwoławczymi" są ośrodki medycyny pracy wymienione w § 12 rozporządzenia z dnia 7 stycznia 2004 r. lub § 11 rozporządzenia z dnia 17 lipca 2014 r. Regulacja przewidziana w wymienionym rozporządzeniu, a dotycząca czynności specjalistycznych, jakimi są badania lekarskie, sposób ich przeprowadzania i rozpoznawania odwołań, stanowi procedurę odrębną od procedury administracyjnej. Ostateczne orzeczenia lekarskie nie podlegają zatem weryfikacji tak pod względem ich treści, jak i procedowania (por. wyrok NSA z dnia 17 marca 2005 r., OSK 1273/04, Lex nr 189224). Ośrodek, który wydał opinię w "I instancji" na dzień jej wystawienia był do tego upoważniony (dokument znajduje się w aktach sądowych, k. 6). Zgodnie zaś z § 14 ust. 1 rozporządzenia z dnia 14 lipca 2014 r. postępowania w sprawie wydania orzeczenia lekarskiego wszczęte, a niezakończone przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, przeprowadza się na podstawie dotychczasowych przepisów. Na marginesie dodać tylko należy, że ośrodek w [...], który orzekał w trybie "odwoławczym" (k. 6 akt administracyjnych) pozostaje uprawniony również w nowym stanie prawnym (§ 11 pkt 2 lit. b § 14 ust. 1 rozporządzenia z dnia 14 lipca 2014 r.). Wskazać też należy, że stosownie do § 4 ust. 2 rozporządzenia z dnia 7 stycznia 2004 r. (podobnie § 7 rozporządzenia z dnia 17 lipca 2014 r.) istnienie lub brak jakich chorób czy objawów uprawniony lekarz stwierdza u osoby badanej. Wzory orzeczeń lekarskich, określone w załączniku nr 5 do powyższego rozporządzenia, nie przewidują uzasadnienia medycznego orzeczenia. Wynika to między innymi z ochrony prywatności osoby badanej. Oceny zgodności sposobu przeprowadzenia badań wskazanych w omawianym rozporządzeniu dokonuje natomiast ośrodek medyczny, który w wyniku odwołania kierowcy przeprowadza ponowne jego badanie. Podkreślić należy, że orzeczenia lekarskiego z badania przeprowadzonego w jednostkach medycznych wskazanych w powyższym rozporządzeniu nie może zastąpić jakiekolwiek inne orzeczenie lekarskie, wydane na innej podstawie prawnej niż wymagana do podjęcia decyzji w sprawie przywrócenia uprawnienia do kierowania pojazdami. Stąd wniosek dowodowy złożony przez skarżącego podlegał oddaleniu (art. 106 § 3 p.p.s.a.). 8. Jeśli chodzi o pozostałe zarzuty nie mają one znaczenia dla sprawy. Celem postępowania było bowiem stwierdzenie, w wyżej określonym trybie, istnienia albo nieistnienia przeciwskazań do kierowania pojazdami mechanicznymi przez skarżącego. Przyczyny, które legły u podstaw ostatecznej decyzji o skierowaniu na badania lekarskie, w tym własna ocena skarżącego co do okoliczności zdarzenia drogowego, które zainicjowało te badania nie dotyczą tej sprawy i nie mają wpływu na jej rozstrzygnięcie. Ponieważ postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa, podstawy materialnoprawne decyzji są prawidłowe i zachowane zostały wszystkie gwarancje procesowe skarga, na podstawie art. 151 p.p.s.a., podlegała oddaleniu.