II SA/Go 971/17

Dnia 26 października 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu w dniu 26 października 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej B.P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji z dnia [...] r. nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania rozbiórki ogrodzenia p o s t a n a w i a: na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji z dnia [...]r. nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. B.P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2017 roku nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania rozbiórki ogrodzenia. W skardze sformułowała jednocześnie wniosek o wstrzymanie na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej p.p.s.a.) wykonania decyzji organu I i II instancji, wydanych w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu skargi, obok wywodu odnoszącego się do wadliwości zaskarżonej decyzji, skarżąca wskazała, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest uzasadniony tym, że funkcjonowanie w obrocie prawnym wadliwych decyzji administracyjnych rodzi potencjalne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Zgodnie natomiast z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji stanowi odstępstwo od generalnej zasady jej wykonalności i ma na celu ochronę strony przed negatywnymi skutkami, które może ona wywołać. Niewątpliwie wstrzymanie wykonania decyzji może dotyczyć wyłącznie takiej kategorii decyzji administracyjnych, które mają przymiot wykonalności, tj. stwierdzają lub tworzą po stronie adresata ich rozstrzygnięcia obowiązki prawne lub uprawnienie (por. np. postanowienie NSA z dnia 1 grudnia 2011 r. sygn. akt I FZ 403/11, baza CBOIS). Ponadto, co z punktu widzenia złożonego w niniejszej sprawie wniosku jest istotne, ustawodawca w art. 61 § 3 p.p.s.a. wprowadził możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów na akty wydane lub podjęte we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, co oznacza, że treścią tego przepisu objęte zostały także akty administracyjne wydane w pierwszej instancji oraz akty administracyjne, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie zwyczajnym albo w trybie nadzwyczajnym, które to akty zostały wydane w postępowaniach administracyjnych, których przedmiotem była sprawa wykazująca tożsamość podmiotową i przedmiotową (por. np. uchwała NSA z 27 czerwca 2000 r., sygn. akt FPS 12/99, baza CBOIS). W odniesieniu zaś do przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez stronę skarżącą wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego Sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć należy, że chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, strona skarżąca ma z kolei obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06, dostępne na stronie internetowej:orzeczenia.nsa.gov.pl). Warunkiem zastosowania ochrony tymczasowej jest wskazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, albowiem ciężar uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności, zaś sąd ma obowiązek zbadać, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Okoliczności wskazane we wniosku muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, pozwalający ustalić, iż wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z 26 marca 2014 r., sygn. akt II OZ 285/14, Legalis). Podkreśla się w orzecznictwie, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji winien zostać poparty stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu p.p.s.a. nie przewiduje - jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy - możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt I FSK 2109/13, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto należy zaznaczyć, że podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu nie mogą także stanowić jedynie ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 12 września 2014 r. sygn. akt I FZ 332/14, baca CBOIS). W badanej sprawie złożony przez skarżącą wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji dotyczy rozstrzygnięć wydanych w I i II instancji, tożsamych podmiotowo i przedmiotowo, i w tym zakresie uznać go należy za dopuszczalny. Ponadto dotyczy decyzji nakładających na skarżącą obowiązek wykonania określonych czynności, a więc można przypisać im walor wykonalności. Jednakże złożony przez skarżącą wniosek nie zawiera żadnego uzasadnienia, poza lakonicznym stwierdzeniem, że funkcjonowanie w obrocie prawnym wadliwych decyzji administracyjnych rodzi potencjalne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Skarżąca nie przedstawiła żadnych argumentów, które potwierdzałyby, że wykonanie objętego skarżoną decyzją obowiązku orzeczonej może wywołać skutki, jakie są przesłankami wstrzymania wykonania decyzji. Uwzględniając z urzędu okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania, jak również okoliczności stojących w opozycji do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (por. postanowienie NSA z 31 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 155/05, Legalis) Sąd uznał, że wykonanie nałożonego na stronę obowiązku rozbiórki ogrodzenia, jakkolwiek wiąże się w pewnym sensie z unicestwieniem bytu tego obiektu budowlanego i niewątpliwie pociąga za sobą koszty, to jednak nie wyklucza jego odtworzenia i uzyskania finansowej rekompensaty z tego tytułu dochodzonej na zasadach ogólnych prawa cywilnego. Tym samym skutków wykonania zaskarżonej decyzji nie można zakwalifikować, jako znacznej szkody czy też wyrządzenia spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Mając zatem na względzie, że skarżąca nie wykazała, aby w stosunku do niej zachodziła którakolwiek z przesłanek zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a., brak było podstaw do uwzględnienia wniosku przez Sąd i przyznania jej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, i stąd też orzeczono jak w sentencji postanowienia.