II SAB/Go 12/13

Dnia 13 marca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2013 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.K. na bezczynność Prokuratora Rejonowego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a : umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne. R.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Prokuratora Rejonowego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej zawartej w aktach o sygn. [...]. Podał, że wnioskiem z dnia [...] grudnia 2012 r., zwrócił się o udostepnienie wymienionych akt bądź w trybie art. 156 k.p.k., bądź w trybie dostępu do informacji publicznej. Prokurator odmówił udostępnienia akt sprawy w trybie art. 156 § 5 k.p.k. oraz do dnia wniesienia skargi (21 stycznia 2013 r.) nie zajął żadnego stanowiska odnośnie wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Nadto skarżący wniósł o nałożenie na Prokuratora kary przewidzianej w art. 23 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę Prokurator Rejonowy wniósł o jej odrzucenie. Podał, że wniosek skarżącego z [...] grudnia 2012 r. został rozpoznany w pierwszej kolejności w oparciu o treść art. 156 § 5 k.p.k. Po odmowie udostępnienia skarżącemu akt sprawy w tym trybie (z uwagi na fakt, że nie był stroną postępowania przygotowawczego toczącego się pod sygn. akt [...]) wniosek R.K. z [...] grudnia 2012 r. rozpoznano w trybie dostępu do informacji publicznej i po uzgodnieniach ze skarżącym termin udostępnienia akt sprawy ustalono na dzień 27 lutego 2013 r. Dnia 6 marca 2013 r. Prokurator nadesłał notatkę służbową, w której Kierownik Sekretariatu Prokuratury Rejonowej potwierdziła fakt udostępnienia R.K. akt głównych i podręcznych sprawy [...], po ich uprzedniej anominizacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Postępowanie sądowe należało umorzyć. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a) p.p.s.a. Chodzi o przypadki, kiedy organ administracji publicznej jest obowiązany do wydania określonego aktu administracyjnego lub dokonania czynności, lecz obowiązku tego nie wykonuje. Zasadą jest, że udostępnienie informacji publicznej w oparciu o treść przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) następuje w drodze czynności materialno-technicznej. W przypadku, gdy organ dysponujący informacją publiczną nie udostępnia jej podmiotowi zainteresowanemu uzyskaniem tej informacji ani nie wydaje decyzji, o której mowa w art. 16 ustawy, wnioskodawcy służy skarga na bezczynność tego organu do sądu administracyjnego. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Celem skargi na bezczynność organu jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub dokonania wynikającej z przepisów prawa czynności w sprawie wszczętej żądaniem strony. Z treści powyższego przepisu wynika a contrario, że wykonanie przez organ tego obowiązku wyłącza możliwość uwzględnienia skargi nawet wówczas, gdy wydanie aktu lub dokonanie czynności nastąpiło z naruszeniem terminu przewidzianego do jej wydania (postanowienie NSA z 16 marca 2000 r., I SAB 201/99, LEX nr 54517). W sprawach ze skarg na bezczynność organów administracji sąd orzeka, biorąc za podstawę stan prawny i faktyczny sprawy w czasie orzekania. Jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem wydania orzeczenia w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał decyzję lub inny akt, jak również dokonał czynności materialno-technicznej, choćby z przekroczeniem ustawowych terminów, oznacza to, że organ ten nie pozostaje w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi stosownie do uprawnień, jakie ma na podstawie art. 149 p.p.s.a. Sąd nie może bowiem zobowiązać organu do wydania określonego aktu lub dokonania czynności, które przed dniem orzekania zostały wydane lub podjęte (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 467). W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że w przypadku skargi na bezczynność organu, gdy określony akt lub czynność zostały podjęte po wniesieniu skargi, ale przed jej rozpatrzeniem przez sąd, postępowanie sądowe podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (por. uchwała NSA z 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08, jak również wcześniejsze postanowienia NSA z 16 marca 2000 r., I SAB 201/99, LEX nr 54517; WSA w Gdańsku z 21 czerwca 2004 r., II SAB/Gd 153/02, LEX nr 220349, z 29 października 2004 r., II SAB/Gd 26/03, LEX nr 299473 oraz z 13 lutego 2008 r., II SAB/Gd 38/07, LEX nr 401785; WSA w Olsztynie z 31 sierpnia 2006 r., I SAB/Ol 3/06, LEX nr 237485). Z akt niniejszej sprawy wynika, że informacja publiczna objęta wnioskiem R.K. z dnia [...] grudnia 2012 r. została udostępniona skarżącemu dnia 27 lutego 2013 r. poprzez umożliwienie mu wglądu do akt głównych i podręcznych sprawy [...], po dokonaniu anonimizacji. Czynność materialno-techniczna objęta rozpatrywaną skargą została więc już przez organ podjęta, co przesądza o bezprzedmiotowości postępowania i skutkuje jego umorzeniem. Podstawę prawną powyższego rozstrzygnięcia stanowi art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w sytuacji, gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe z przyczyn innych niż wymienione w pkt 1 i 2 wskazanego przepisu. Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o wymierzenie organowi kary (grzywny) na podstawie art. 23 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej należy zwrócić uwagę, iż przywołany przepis jest przepisem karnym, penalizującym zachowanie polegające na nieudostępnieniu informacji o tym charakterze. Pomijając już fakt udostępnienia skarżącemu żądanej informacji publicznej, zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych nie obejmuje orzekania kar za czyny zabronione przez ustawę pod groźbą kary, nawet gdy zostały one spenalizowane w aktach prawnych umownie zaliczanych do prawa administracyjnego. Niezależnie od tego, sąd administracyjny może co do zasady wymierzyć organowi grzywnę na podstawie art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. Jednak jak wynika z art. 149 § 1 oraz art. 149 § 2 p.p.s.a., orzeczenie tej treści może zapaść jedynie w razie uwzględnienia skargi oraz dodatkowo stwierdzenia, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, co w niniejszej sprawie, z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania nie mogło mieć miejsca. W świetle powyższych okoliczności sprawy, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.