II SAB/Go 132/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski po rozpoznaniu w dniu 19 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Agencji "W" Spółki z o.o. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: odrzucić skargę. Dnia 18 lipca 2016 r. A.F., korzystając z serwera należącego do Agencji "W" Spółki z o.o., zwrócił się pocztą elektroniczną do Prezydenta Miasta z zapytaniem: "Jaki jest postęp sprawy kursowania autobusów MZK do lasu [...]. Informowano nas o planach przedłużenia utwardzonej drogi do przystanki statków wycieczkowych przy rzece [...]. Czy autobusy MZK mogłyby kursować do przystani rzecznej na [...]" Wobec braku odpowiedzi ze strony Prezydenta Miasta, dnia 1 sierpnia 2016 r. Agencja "W" Spółka z o.o. (jak wynika ze sposobu oznaczenia strony skarżącej – akta sądowe) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W treści skargi podniesiono, iż przesłana pocztą elektroniczną w dniu 18 lipca 2016 r. wiadomość stanowiła wniosek o udostępnienie informacji publicznej prostej w postaci zapytania prasowego, na którą organ nie udzielił odpowiedzi. Skarga została wniesiona pocztą elektroniczną za pośrednictwem organu, nie została własnoręcznie podpisana, nie załączono do niej dokumentu wykazującego umocowanie do działania w imieniu skarżącej Spółki, a także nie został uiszczony wpis sądowy od skargi. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta podniósł m.in., iż na wniosek z dnia 18 lipca 2016r. udzielono odpowiedzi pocztą elektroniczną w dniu 11 sierpnia 2016 r. informując wnioskodawcę, iż: "Na dzień dzisiejszy nie ma możliwości dojazdu do Lasu [...] z powodu zbyt wąskiej drogi prowadzącej do lasu, a także bezpiecznego miejsca na zawracanie autobusem (zarówno na początku lasu i tym bardziej w bliskiej okolicy przystani)". Organ wskazał nadto, że skarga powinna być odrzucona, albowiem nie jest skargą na bezczynność organu w związku z nieudzieleniem informacji publicznej, a jest związana z krytyką wykonywania zadań przez organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 25 sierpnia 2016 r. Agencja "W" Spółka z o.o. została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł – stosownie do treści § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Kolejnym zarządzeniem z tego dnia strona skarżąca została również wezwana do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie skargi własnoręcznie podpisanej oraz złożenie dokumentu, z którego wynikałoby umocowanie osoby, która podpisała skargę, do reprezentowania strony skarżącej – w szczególności aktualnego na dzień wniesienia skargi odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego dotyczącego skarżącej Spółki. Odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego oraz wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zostały doręczone dnia 5 września 2016 r. W wyznaczonym terminie strona skarżąca nie uiściła należnego wpisu sądowego oraz nie uzupełniła braków formalnych skargi. Natomiast w przesłanym pocztą elektroniczną piśmie z dnia [...] września 2016 r. strona skarżąca zawarła oświadczenie o cofnięciu opisanej wyżej skargi, przy czym pismo to również nie zostało opatrzone własnoręcznym podpisem osoby uprawnionej do działania w imieniu skarżącej Spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Postępowanie sądowoadministracyjne może toczyć się wyłącznie na podstawie skutecznie wniesionej skargi. Stosownie do treści art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – określanej dalej jako "p.p.s.a." sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W myśl art. 212 § 1 p.p.s.a. opłatą sądową jest wpis sądowy od skargi. W sytuacji gdy skarga nie zawiera wpisu sądowego, strona wnosząca skargę powinna na wezwanie sądu w terminie siedmiu dni uiścić wskazaną przez sąd kwotę. Zaniedbanie tegoż obowiązku skutkuje obligatoryjnym odrzuceniem skargi, o czym stanowi art. 220 § 3 p.p.s.a. Z kolei zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna zawierać elementy wymienione w tym przepisie (m.in. wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, oznaczenie organu, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy, określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego), jednak przede wszystkim powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Wymagania te zostały określone w art. 46 p.p.s.a. Jednym z tych wymogów jest podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Natomiast w myśl art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Stosownie do treści art. 29 p.p.s.a. przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Brak któregoś ze wspomnianych elementów stanowi brak formalny skargi. Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku skargi nieuzupełnienie w powyższym terminie braków formalnych skutkuje jej odrzuceniem, co wynika z treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu oraz wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi zostały prawidłowo i skutecznie doręczone stronie skarżącej dnia 5 września 2016 r. Siedmiodniowy termin do wykonania zarządzeń rozpoczął zatem swój bieg od następnego dnia, tj. 6 września 2016 r. i upłynął bezskutecznie z dniem 12 września 2016 r. Z dokonanych przez Sąd ustaleń wynika, że w wyznaczonym terminie dokument, z którego wynikałoby umocowanie do reprezentowania strony skarżącej nie został złożony, skarga nie została własnoręcznie podpisana przez osobę legitymującą się takim umocowaniem, wpis sądowy w wysokości wskazanej w zarządzeniu nie został uiszczony, w terminie tym nie został również złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Wobec powyższych okoliczności, na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. oraz art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie. Odnosząc się natomiast do oświadczenia skarżącego z dnia [...] września 2016 r. o cofnięciu skargi wskazać należy, iż uwzględnienie tego rodzaju oświadczenia jest możliwe dopiero wówczas, gdy skarga nie zawiera braków uniemożliwiających nadanie jej dalszego biegu i została należycie opłacona. W myśl art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę. Badanie skuteczności oświadczenia o cofnięciu skargi, jak i umorzenie postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. może mieć miejsce tylko wtedy, gdy skarga została wniesiona skutecznie, tzn. gdy wszczęła postępowanie sądowoadministracyjne. Skutek ten następuje m.in. wówczas, gdy uiszczony został należny wpis sądowy od skargi i dochowano pozostałych wymogów jej dopuszczalności. Dopiero wtedy strona skarżąca jest uprawniona do rozporządzenia skargą poprzez jej cofnięcie. W sytuacji natomiast, gdy skarga nie została jeszcze opłacona i nie uzupełniono jej braków formalnych (jak miało to miejsce w niniejszej sprawie) a zatem nie została skutecznie wniesiona i nie zainicjowała skutecznie postępowania sądowoadministracyjnego, nie jest dopuszczalne jej cofnięcie (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz 2005, s. 542; T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2005, s. 606 oraz postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OZ 277/14, postanowienie WSA w Kielcach z dnia 31 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Ke 180/14). Dodatkowo pismo zawierające oświadczenie o cofnięciu skargi, z racji przesłania go pocztą elektroniczną, nie zostało opatrzone własnoręcznym podpisem strony, lecz kopią tego podpisu, nie spełnia zatem wymogów formalnych skutecznie wniesionego pisma, wynikających z art. 46 p.p.s.a. Pogląd taki potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w postanowieniach z 25 czerwca 2015 r., II OSK 1589/15; z 23 czerwca 2015 r., II GSK 1245/15; z 18 czerwca 2014 r., II OSK 1513/14 czy z 22 lipca 2009 r., II FSK 1779/08. Jednak z uwagi na opisaną wyżej bezskuteczność oświadczenia o cofnięciu skargi, w sytuacji gdy skarga nie została należycie opłacona oraz nie uzupełniono jej braków formalnych, ewentualne wzywanie strony o nadesłanie tego pisma prawidłowo podpisanego – było bezprzedmiotowe. W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie brak było przesłanek do uznania oświadczenia o cofnięciu skargi za złożone skutecznie, bowiem jak wyżej wskazano, zachodziły przede wszystkim podstawy do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 220 § 3 p.p.s.a.