II SAB/Go 148/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi A.B. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy [...] do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia [...]r., II. stwierdza, że Wójt Gminy [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. w pozostałym zakresie oddala skargę, IV. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącej A.B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1. Pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. A.B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność Wójta Gminy [...] w sprawie niezałatwienia jej wniosku z dnia [...] marca 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: - sposobu rejestrowania wykorzystywania pojazdu służbowego Gminy [...], - sposobu rejestrowania zużycia paliwa pojazdu służbowego Gminy [...], - kto i w jakich dniach korzystał z pojazdu służbowego w celu dostarczenia medali z okazji 50 rocznicy pożycia małżeńskiego A. i S.B. Skarżąca wskazała, że w odpowiedzi na wniosek otrzymała jedynie informację, że ze względu "na wzmożony okres pracy" przedłużono termin odpowiedzi do dnia 20 maja 2019 r. Do dnia wniesienia skargi jej wniosek nie został załatwiony, co stanowi o naruszeniu art. 13 ust. 1 oraz 16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 ze zm.; dalej u.d.i.p.). Z tych względów wniosła o zobowiązanie organu do udzielenia informacji, stwierdzenie, że bezczynność albo przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości. Nadto o zasądzenie kosztów postepowania. 2. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wskazał, że odpowiedź na wniosek została udzielona w dniu 5 czerwca 2019 r. (skarżąca otrzymała ją w dniu 11 czerwca 2019 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 poz. 2107) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśli art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.) kontrola ta obejmuje również bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w ustawie. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 a p.p.s.a.). Ponadto sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). 4. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Uwzględniając wszystkie aspekty wynikające z treści tych przepisów, przyjąć należy, że informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości i nie jest to kwestionowane przez organ, że żądane informacje są informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Są one bowiem w sposób bezpośredni związane z zadaniami wykonywanymi przez organ w sferze publicznej i finansowanymi ze środków publicznych. 5. Tryb i zasady rozpoznawania tego rodzaju wniosków określa powołana już ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, na gruncie której udostępnienie informacji publicznej powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Jednak jeśli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany powiadamia o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Zgodnie z regulacją zawartą w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej będzie miała miejsce w sytuacji, w której podmiot ten w ustawowo określonym terminie nie podejmie żadnej z przewidzianych prawem czynności, to jest nie udostępni informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wyda decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.) albo nie powiadomi pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskaże, w jaki sposób lub, w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Określony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. termin na udzielenie informacji publicznej ma charakter instrukcyjny, jego upływ nie niesie ze sobą żadnych materialnoprawnych konsekwencji, a jedynie umożliwia zastosowanie środków mających na celu zdyscyplinowanie podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, które pozostają w stanie bezczynności. Natomiast zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. wydłużenie wskazanego w ust. 1 terminu może nastąpić w przypadku braku możliwości udzielenia informacji publicznej w tym terminie. Organ jest jednak zobowiązany do powiadomienia wnioskodawcy przed upływem 14 dni o powodach opóźnienia oraz do wyznaczenia dodatkowego terminu udostępnienia informacji (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2017 r., I OSK 2351/16, dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl - CBOSA). 6. W kontrolowanej przez sąd sprawie wniosek skarżącej o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do organu 27 marca 2019 r. Wobec tego, mając na uwadze powołane wyżej przepisy, organ miał obowiązek podjąć stosowne czynności bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku - czyli do dnia 10 kwietnia 2019 r. Jak wynika z akt sprawy pierwsze czynności co do wniosku organ podjął w piśmie z dnia [...] kwietnia 2019 r. informując skarżącą, że z uwagi "na wzmożony okres pracy" termin załatwienia wniosku wyznacza na dzień [...] maja 2019 r. Odpowiedź na wniosek została udzielona w piśmie z dnia [...] czerwca 2019 r., doręczonym jednak skarżącej w dniu 11 czerwca 2019 r., czyli po dacie wniesienia skargi. W piśmie tym organ wskazał, że: - korzystanie z pojazdu służbowego rejestrowane jest na kartach pojazdu, - zużycie paliwa rejestrowane jest na fakturach oraz rozliczane na kartach pojazdu, - wyjazdy Wójta do mieszkańców nie są rejestrowane z wyszczególnieniem osób i miejscowości, do których Wójt się udaje. Wójt Gminy udała się dwukrotnie do Jubilatów z pracownikiem Urzędu. W piśmie tym wskazano również, że "ponadto to szczegółowo Wójt na sesji Rady Gminy udzieliła wyjaśnień. Sesja jest możliwa do odtworzenia na stronie gminy". 7. Mając na względzie zakres i treść pytań zawartych we wniosku skarżącej oraz udzieloną odpowiedź należy uznać, że informacja publiczna została udzielona w pełnym zakresie i wniosek został załatwiony. Z dowodu doręczenia wynika, że skarżąca odebrała pismo zawierające odpowiedź na wniosek osobiście. Kwestia ta ma istotne znaczenie dla rozpatrzenia skargi niezależnie od tego, że skarżąca mimo doręczenia odpowiedzi na skargę nie zmodyfikowała swojego stanowiska (nie zaprzeczyła jednak faktom wynikającym z odpowiedzi na skargę). Kontrolując bowiem sprawy dotyczące bezczynności albo przewlekłości sąd administracyjny bierze pod uwagę z urzędu stan faktyczny i prawny z momentu orzekania (zob. wyrok NSA z dnia 1 marca 2018 r., II GSK 3414/17, CBOSA). Skoro organ udzielił w całości informacji przed jej rozpoznaniem przez Sąd, to postępowanie sądowe w części dotyczącej nakazania organowi rozpatrzenia w zakreślonym terminie wniosku podlegało na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzeniu jako bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości zastosowania przez sąd trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (o czym orzeczono w punkcie I wyroku). 6. Załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, a przed jej rozpoznaniem, nie zwalnia jednak sądu od podjęcia pozostałych rozstrzygnięć właściwych dla tego typu skargi. W związku z powyższym, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a p.p.s.a., należało stwierdzić, czy organ dopuścił się bezczynności i ocenić charakter tego deliktu Z akt sprawy wynika, że udzielenie informacji nastąpiło po upływie 14 dniowego terminu do załatwienia wniosku, a nawet po upływie terminu, w którym wyznaczył dla załatwienia wniosku czyli [...] maja 2019 r. Zdaniem sądu żądana informacja była prosta i nieskomplikowana i powinna była zostać udzielona w terminie 14 dni. Od dnia 11 kwietnia 2019 r. można mówić zatem o bezczynności w niniejszej sprawie. Oceniając czy niedziałanie organu ma charakter kwalifikowany wskazać należy, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie musi być zatem bardzo znaczne i wskazywać na złą wolę organu lub powodować jakieś wyjątkowo dolegliwe dla strony skutki. W ocenie sądu około dwumiesięczne przekroczenie terminu do załatwienia wniosku w okolicznościach sprawy nie daje podstaw do uznania, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. Organ podjął czynności zmierzające do załatwienia wniosku, a wcześniej usprawiedliwiał się dużym natężeniem pracy. Z kolei skarżąca zawarła w uzasadnieniu skargi jedynie wyimki z orzecznictwa sądów administracyjnych natomiast nie wskazała na jakiekolwiek okoliczności świadczące o rażącym naruszeniu prawa w odniesieniu do jej indywidualnej sprawy. Z tych względów orzeczono jak w punkcie II wyroku. Z powyżej podanych przyczyn sąd nie znalazł również podstaw do wymierzenia organowi grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. (pkt III wyroku). Spodziewać się należy, że organ po zapoznaniu się motywami niniejszego orzeczenia będzie przykładał większą uwagę i staranność do rozpoznawania podobnych wniosków w przyszłości. Jako, że zasada skargi została uwzględniona, o kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i 209 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów w kwocie 100 zł, na którą to kwotę składa się uiszczony wpis od skargi (pkt IV wyroku).