II SAB/Go 153/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku U.W.o przywrócenie terminu do przedłożenia ponaglenia w sprawie ze skargi U. W. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...]. w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu postanawia odmówić przywrócenia terminu do przedłożenia ponaglenia. U. W. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...]. w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu. Prawomocnym postanowieniem z dnia 6 lutego 2025 r., sygn. akt II SAB/Go 153/24, Sąd odrzucił skargę z uwagi na niewniesienie przez skarżącą – przed złożeniem skargi – ponaglenia do organu nadrzędnego w trybie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572). Odpis tego postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącej w dniu 24 lutego 2025 r. Pismem z dnia [...] marca 2025 r. skarżąca złożyła do Sądu pismo, w którym wniosła o przywrócenie terminu do wykonania zobowiązania do dostarczenia ponaglenia, a także o "zmianę postanowienia o odrzuceniu skargi i rozpoznanie złożonej skargi". W uzasadnieniu tego pisma skarżąca podała, iż nie otrzymała od Sądu wezwania do przedłożenia ponaglenia razem z innymi wezwaniami, w związku z czym uchybiła terminowi bez swojej winy. Ponadto podniosła, że jej skarga została złożona na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej jako k.p.a.) i nie wymaga ponaglenia organu. Na wezwanie Sądu obligujące skarżącą do sprecyzowania powyższego wniosku, U. W. w piśmie z dnia [...] marca 2025 r. wskazała, że należy je traktować jako wniosek o przywrócenie terminu do wykonania zobowiązania do dostarczenia ponaglenia, jako wniosek o zmianę postanowienia o odrzuceniu skargi w trybie autokontroli, a także – z ostrożności procesowej – jako zażalenie. Prawomocnym postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2025 r. Sąd odrzucił osobiście sporządzoną przez U. W. skargę kasacyjną od postanowienia z dnia 6 lutego 2025 r. o odrzuceniu skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Instytucja przywrócenia terminu ma na celu usunięcie ujemnych następstw procesowych wynikłych wskutek uchybienia terminowi procesowemu, gdy strona nie ponosi winy w tym uchybieniu. Przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy.Nie jest możliwe przywrócenie terminu, gdy z okoliczności sprawy będzie wynikało, że strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Ponadto, dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione (postanowienie NSA z dnia 26 lutego 2020 r., II OZ 167/20; z dnia 10 stycznia 2020 r., I GZ 445/19; postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 25 marca 2019 r., III SA/Gl 204/19). W niniejszej sprawie U. W. wniosła do Sądu skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...]. w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu. Skargę tę zobligowana była poprzedzić stosownym ponagleniem, złożonym do organu nadrzędnego, tj. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w trybie art. 37 k.p.a. Wobec tego, że do skargi nie załączyła dokumentu wykazującego złożenie ponaglenia, na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 20 grudnia 2024 r. została wezwana do jego nadesłania do Sądu. Wezwanie to zostało przesłane na adres skarżącej podany w skardze wraz z innymi wezwaniami (do uiszczenia wpisu sądowego, podania numeru PESEL skarżącej). Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej kierowaną do skarżącej korespondencję (k. 21 akt sądowych), szczegółowo opisana została jej zawartość, zatem opatrując je własnoręcznym podpisem skarżąca jednoznacznie potwierdziła odbiór tej zawartości, a więc przyznała, że stosowne wezwania otrzymała.Brak nadesłania ponaglenia we wskazanym przez Sąd terminie, skutkowałonatomiast odrzuceniem skargi postanowieniem z dnia 6 lutego 2025 r. Należy zauważyć, że we wniosku o przywrócenie terminu do przedłożenia ponaglenia skarżąca podniosła, że uchybiła terminowi do wykonania zobowiązania z uwagi na nieotrzymanie wezwania. Zdaniem Sądu,z wyjaśnień strony nie sposób wywieść, że w istocie korespondencja sądowa nie zawierała stosownego wezwania do przedłożenia ponaglenia w sytuacji, gdy twierdzeniu temu przeczą prawidłowe adnotacje sekretarza sądowego oraz adnotacje zawarte na przesyłce pocztowej i pokwitowanie na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, które jest dokumentem urzędowym i korzysta z domniemania prawdziwości danych w nim zawartych.(por. postanowienie NSA z dnia 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GZ 477/13). Innymi słowy, okoliczność niedoręczenia wezwania nie została w żaden sposób przez skarżącą uprawdopodobniona. Co prawda uprawdopodobnienie nie jest równoznaczne z udowodnieniem, to jednak wymaga co najmniej przedstawienia okoliczności, które uwiarygodniłyby wystąpienie określonego zdarzenia. Niewystarczające jest zaś samo twierdzenie strony w tym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 24 lipca 2018 r., sygn. akt I GZ 216/18). Należy podkreślić, że to w interesie odbierającej przesyłkę było sprawdzenie jej zawartości w chwili odbioru oraz zgłoszenie ewentualnych zastrzeżeń doręczycielowi. Natomiast w sytuacji, kiedy tego nie uczyniła, nie ma uzasadnionych podstaw, aby kwestionować prawidłowość doręczenia przesyłki(por: postanowienie NSA z dnia 12 czerwca 2018 r., II GZ 207/18). Osoba odbierająca przesyłkę w momencie odbioru, nie stwierdziła, by nie zawierała ona któregoś z dokumentów wskazanych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Ponadto, warunkiem stwierdzenia uchybienia terminu do dokonania określonej czynności, w tym przypadku przedłożenia ponaglenia,jest ustalenie, że termin procesowy rozpoczął bieg, do czego z kolei niezbędne jest doręczenie stronie stosownego wezwania.Z istoty instytucji przywrócenia terminu wynika, że fakt uchybienia terminu nie jest przez stronę kwestionowany, a jedynie powołuje ona przyczyny usprawiedliwiające to uchybienie. Strona nie może zatem tłumaczyć braku swojej winy w uchybieniu terminu tym, że nie doszło do skutecznego doręczenia jej wezwania i tym samym nie wiedziała o rozpoczęciu biegu tego terminu.Ta sama okoliczność nie może być przedmiotem ponownej oceny przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu do przedłożenia ponaglenia. Okolicznośćtą skarżącą mogła podnieść w skardze kasacyjnej od postanowienia o odrzuceniu skargi. Jednakże skarżąca skutecznie takiej skargi nie wywiodła. (por. postanowienia NSA z 7 sierpnia 2018 r., II OZ 788/18; z 17 października 2019 r., II OZ 936/19, postanowienie NSA z 11 listopada 2023 r.,II OZ 649/23). W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że wniosek o przywrócenie terminu do przedłożenia ponaglenianie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Końcowo należy wskazać, iż zapadłe w niniejszej sprawie postanowienia nie stają na przeszkodzie ponownemu złożeniu przez skarżącą skargi na bezczynność za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...]. Zgodnie bowiem z art. 53 § 2bp.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.