II SAB/Go 183/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.N. na bezczynność Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] w przedmiocie rozpatrzenia pisma postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia [...] września 2021 r. R.N. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] w przedmiocie "braku interwencji, ewentualnie wypowiedzenia umowy dzierżawy placu od Nadleśnictwa przez A.R. zam. Ul. [...], która dzierżawiony plac wykorzystuje niezgodnie z umową i na szkodę państwa". Skarżący wniósł o wypowiedzenie umowy dzierżawy A.R. ze względu na uciążliwość, zwolnienie z kosztów sądowych, ewentualnie zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Nadleśniczy wniósł o jej odrzucenie wskazując, że zawierając przedmiotową umowę dzierżawy nadleśniczy nie występował w roli organu administracji publicznej, ale jako reprezentujący Skarb Państwa w stosunkach cywilnoprawnych. Dlatego też takie sprawy należą do właściwości sądu powszechnego, a nie administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z art. 3 ust. 2 p.p.s.a. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, zgodnie z art. 3 § 2a p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, a zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Nadleśniczego Nadleśnictwa polegająca – w ocenie skarżącego – na niewypowiedzeniu umowy dzierżawy zawartej z A.R. ze względu na uciążliwość prowadzonej przez nią działalności. Zgodnie z art. 39 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (obecnie t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1275 ze zm., dalej ustawa o lasach) lasy, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. a oraz pkt 2, pozostające w zarządzie Lasów Państwowych, mogą być za zgodą dyrektora regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych wydzierżawione przez nadleśniczego, z zachowaniem celów i zadań gospodarki leśnej określonych w planie urządzenia lasu. Inne nieruchomości, o których mowa w art. 4 ust. 3, pozostające w zarządzie Lasów Państwowych mogą być wydzierżawiane i wynajmowane przez nadleśniczego za zgodą dyrektora regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych. Podstawowym warunkiem skuteczności i ważności takiej umowy jest m.in. zawarcie jej z nadleśniczym, który w tym zakresie działa w imieniu Skarbu Państwa – Lasów Państwowych. Nadleśniczy prowadzi samodzielnie gospodarkę leśną w nadleśnictwie na podstawie planu urządzenia lasu oraz odpowiada za stan lasu, w szczególności nadleśniczy: 1) reprezentuje Skarb Państwa w stosunkach cywilnoprawnych, w zakresie swojego działania; 2) kieruje nadleśnictwem jako podstawową jednostką organizacyjną Lasów Państwowych (art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o lasach) Z powyższego wynika, że nie ma podstaw, aby przypisywać umowie dzierżawy zawieranej na podstawie art. 39 ustawy o lasach charakter innego aktu/czynności niż umowa cywilnoprawna uregulowana w art. 693 i następne Kodeksu cywilnego. W konsekwencji, brak jest podstaw do przyjęcia, aby załatwienie sprawy dzierżawy miało nastąpić w drodze decyzji administracyjnej albo postanowienia, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a., ale także – co wynika z analizy przepisów ustawy o lasach regulujących zawieranie umów dzierżawy i spełniania warunków dokonania tej czynności – nie jest aktem bądź czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 8 p.p.s.a. oraz aktem bądź czynnością podjętą w ramach postępowań, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. Wskazana przez skarżącego umowa dzierżawy ma charakter cywilnoprawny i jest dokonywana w ramach dwustronnej czynności prawnej tj. zawarcia umowy. Tym samym, w ocenie sądu nie sposób przyjąć, iż należy do sfery administracji publicznej, nad którą kontrolę sprawują sądy administracyjne. Tymczasem bezczynność, którą kontroluje sąd administracyjny w zakresie niepodjęcia aktów bądź czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 8 oraz 9 p.p.s.a., jak wyżej wskazano, powinna dotyczyć czynności administracyjnych bądź podjętych w toku postępowania administracyjnego. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. W tym stanie rzeczy nie było także podstaw do rozpatrzenia przez Sąd wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie bowiem z treścią art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. W orzecznictwie sądowym panuje zgodny pogląd, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o taką sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (por. postanowienie NSA z dnia 14 marca 2012 r., II GZ 82/12, CBOSA), zaś stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości co do braku szans na jej uwzględnienie (por. postanowienie NSA z dnia 28 lutego 2012 r., II FZ 109/12, CBOSA). Przepis art. 247 p.p.s.a. znajduje zastosowanie przede wszystkim w sytuacjach, w których skarga kwalifikuje się do odrzucenia (por. postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2012 r., I OZ 1110/11, CBOSA), co ma miejsce w niniejszej sprawie, wobec czego, na podstawie art. 247 p.p.s.a., orzeczono o odmowie przyznania prawa pomocy (pkt 2 postanowienia).