II SAB/Go 184/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi S.C. na bezczynność Dyrektora Miejskiego Domu Kultury [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora Miejskiego Domu Kultury do rozpoznania wniosku z dnia [...]r., II. stwierdza, że Dyrektor Miejskiego Domu Kultury dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Dyrektora Miejskiego Domu Kultury na rzecz skarżącej S.C. kwotę 177 (sto siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. S.C. (dalej: skarżąca) reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. (dalej: WSA), skargę na bezczynność Dyrektora Miejskiego Domu Kultury w [...] (dalej: organ) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Jak wynika z treści skargi, skarżąca [...] sierpnia 2019 r. przez platformę ePUAP złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej poprzez podanie ilości wydarzeń zorganizowanych przez Miejski Dom Kultury w miesiącach wakacyjnych tj. czerwcu, lipcu i sierpniu 2019 r. wraz z informacją o kosztach organizacji tych wydarzeń. Skarżąca wskazała, że ustawowy ostateczny termin na udostępnienie informacji minął 10 września 2019 r. Od tego czasu podmiot pozostawał w bezczynności. Skarżąca podniosła, że wobec braku reakcji podmiotu w terminie ustawowym 11 września 2019 r. podjęła próbę polubownego załatwienia sprawy i wystosowała do podmiotu wezwanie do rozpatrzenia wniosku, mające charakter wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Skarżąca poinformowała podmiot, że termin na rozpatrzenie wniosku minął 10 września 2019 r. oraz wyznaczyła dodatkowy 7- dniowy termin na rozpatrzenie wniosku. Skarżąca zwróciła uwagę, że organ do dnia nadania skargi nie podjął stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udostępnienia informacji oraz nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia. Nie powiadomił on również o powodach opóźnienia oraz nie wskazał terminu w jakim udostępni informacje. Odpowiadając na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania sądowego w zakresie zobowiązania organu do udostępnienia informacji publicznej, stwierdzenie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oddalenie skargi w pozostałym zakresie oraz zasądzenie od skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że zdarzenie związane z nieudostępnieniem w ustawowym terminie informacji publicznej w żadnej mierze nie miało charakteru umyślnego. Wniosek skarżącej oraz jej późniejsze wezwanie nie zostały w odpowiednim terminie odczytane na profilu ePUAP. Na to zdarzenie wpływ miał fakt, że Miejski Dom Kultury jest małą jednostką i profil ePUAP był wykorzystywany jedynie do sprawozdawczości jednostki. Nadejście wiadomości przychodzącej na skrzynkę ePUAP nie jest w żaden sposób monitowane organowi (np. przez powiadomienie wysyłane automatycznie na skrzynkę e-mail organu). Wobec powyższego - zdaniem organu - jego działanie nie było w żaden sposób umyślne. Ponadto znaczna część informacji żądanych we wniosku była powszechnie dostępna na stronie internetowej organu. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił ponadto, że po złożeniu skargi na bezczynność, która wpłynęła do niego 24 września 2019 r., już 7 października 2019 r. nastąpiło przekazanie skarżącej żądanej informacji publicznej. W konsekwencji postępowanie w zakresie zobowiązania do rozpoznania wniosku skarżącej powinno podlegać umorzeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W przypadku skarg na bezczynność kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2019 r., poz. 1429, dalej: u.d.i.p.), udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność organu w zakresie rozpoznania wniosku skarżącej z [...] sierpnia 2019 r. W świetle art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. nie ulega wątpliwości, że Dyrektor Miejskiego Domu Kultury jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, zaś żądane we wniosku informacje stanowiły informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Bezsporne jest również to, że żądana informacja została skarżącej udzielona dopiero 4 października 2019 r. (a nie jak wskazał organ w odpowiedzi na skargę – 7 października 2019 r.) a więc już po wniesieniu skargi. Dla oceny zasadności skargi na bezczynność istotny jest moment jej wniesienia. W sytuacji, gdy bezczynność istniała w tej dacie, lecz ustała po wniesieniu skargi, czyli tak, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., podlega postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania żądanej czynności (o czym orzeczono w punkcie I wyroku). Jednocześnie sąd ma obowiązek z urzędu orzec, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. WSA uznał, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy stwierdzona bezczynność podmiotu zobowiązanego nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa (punkt II wyroku). Orzeczenie rażącego naruszenia prawa jest zastrzeżone dla najbardziej jaskrawych przypadków długotrwałej bierności organów. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Zwłoka w rozpoznaniu wniosku skarżącej nie była skutkiem celowego działania, czy lekceważenia podmiotu wnioskującego. WSA wziął również pod uwagę to, że Miejski Dom Kultury jest - jak wyjaśnił na rozprawie jej Dyrektor - małą jednostką, w której na stanowiskach administracyjnych zatrudnione są dwie osoby i to w niepełnym wymiarze czasu pracy, a ponadto nie jest podmiotem wyspecjalizowanym w sprawach z zakresu informacji publicznej i tego typu postępowania stanowią dla niego nietypową materię. O należnych skarżącej kosztach postępowania WSA orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 oraz art. 206 p.p.s.a. W poczet zasądzonych kosztów postępowania sądowego, w łącznej wysokości 177 zł, WSA zaliczył wpis od skargi - 100 zł, ustalony zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r., nr 221, poz. 2193 ze zm.), opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 60 zł, odpowiadające 1/8 stawki minimalnej, określonej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U z 2018 r., poz. 265). Obniżenie wysokości wynagrodzenia radcowskiego ustanowionego w niniejszej sprawie w stosunku do kwoty 480 zł wynikającej z § 14 ust. 1 pkt lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, WSA uzasadnia uprawnieniem nadanym przepisem art. 206 p.p.s.a. Stosownie do treści tego przepisu sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Na podstawie tego przepisu wojewódzki sąd administracyjny działa w ramach uznania, dokonując oceny na tle konkretnych okoliczności, czy występują szczególnie uzasadnione względy przemawiające za odstąpieniem od zasądzenia kosztów postępowania w całości lub w części. "Uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 206 p.p.s.a. nie jest ograniczony do przykładowego przypadku określonego drugą częścią cytowanego przepisu, po słowach "w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu", a zatem nie ogranicza się tylko do sytuacji częściowego uwzględnienia skargi. Możliwe jest zastosowanie tego przepisu nawet w sytuacji uwzględnienia skargi w całości. W związku z tym, iż art. 206 p.p.s.a. dotyczy kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, o czym mowa w art. 205 p.p.s.a., obejmuje on swoim zakresem także miarkowanie wysokości wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika procesowego. Określając wysokość wynagrodzenia takiego pełnomocnika procesowego sąd uwzględnia zarówno stopień zawiłości sprawy jak i nakład pracy radcy prawnego (adwokata), przyczyniający się do wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym, jak i wyjaśnienia istotnych zagadnień prawnych, które mogą budzić wątpliwości judykatury bądź doktryny. W tym kontekście sporządzenie skargi o charakterze szablonowym, wielokrotnie wykorzystywanym w przedmiotowo tożsamych sprawach, w ocenie WSA uprawnia co najmniej do miarkowania wysokości wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika. Sąd w tym względzie w pełni podziela aktualne stanowisko wypracowane w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych co do wykładni art. 206 p.p.s.a. na tle spraw w przedmiocie bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej (por. m. in. wyroki: WSA w Gliwicach z 22 czerwca 2017 r., sygn. akt IV SAB/Gl 118/17; WSA w Lublinie z 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SAB/Lu 30/17; WSA w Poznaniu z 3 listopada 2016 r., sygn. akt IV SAB/Po 92/16; WSA w Gdańsku z 25 maja 2016 r., sygn. akt II SAB/Gd 70/16). Z taką też sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, wobec ustalenia przez WSA z urzędu faktu wnoszenia przez S.C., w imieniu której działa ten sam zawodowy pełnomocnik, licznych skarg w takich samych sprawach dotyczących bezczynności różnych organów – domów kultury, na tle tego samego zapytania o udostępnienie informacji publicznej, zawisłych przed różnymi wojewódzkimi sądami administracyjnymi ( por. m.in. wyroki WSA: we Wrocławiu z 6 grudnia 2019 r., sygn. akt IV SAB/Wr 209/19; w Lublinie z 5 grudnia 2019 r., sygn. akr II SAB/Lu 82/19; w Kielcach z 27 listopada 2019 r., sygn. akt II SAB/Ke 44/19; w Opolu z 19 listopada 2019 r., sygn. akt II SAB/Op 67/19; w Gliwicach z 18 listopada 2019 r., sygn. akt III SAB/Gl 288/19; w Olsztynie z 13 listopada 2019 r., sygn. akt II SAB/Ol 72/19; w Bydgoszczy z 6 listopada 2019 r., sygn. akt II SAB/Bd 83/19; w Opolu z 29 października 2019 r., sygn. akt II SAB/Op 65/19; w Białymstoku z 24 października 2019 r., sygn. akt II SA/Bk 99/19; w Rzeszowie z 8 października 2019 r., sygn. akt II SAB/Rz 86/19).