II SAB/Go 19/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.) Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi M.Ś. na przewlekłość postępowania Dowódcy [...] w przedmiocie wypłaty należności pieniężnych związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej postanawia: odrzucić skargę. Pełnomocnik kpt. rez. M.Ś. wnioskiem z dnia [...] maja 2010r. wystąpił do Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] o wypłatę uposażenia, za okres od maja do grudnia 2009r., zawieszonego rozkazem dziennym z dnia [...] kwietnia 2009r. Nr [...], gdyż zdaniem strony w tym okresie decyzja nie mogła być wykonana. W kolejnym piśmie z dnia [...].08.2010 strona uszczegóławia swoje żądanie i wezwała do wypłaty uposażenia oraz innych należności pieniężnych zawieszonych ww. rozkazem, za okres od maja do października 2009r., w łącznej kwocie 55 251,28 zł wraz z odsetkami od dnia, w którym uposażenie i inne należności stały się wymagalne oraz wydania w tym przedmiocie decyzji. Dowódca Jednostki Wojskowej [...] decyzją nr [...] r. z dnia [...] marca 2011 r. postanowił umorzyć postępowanie w przedmiotowej sprawie jako bezprzedmiotowe. Od wydanej decyzji strona wniosła odwołanie. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...], po zbadaniu całości materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie oraz po analizie obowiązujących przepisów prawnych stwierdził, iż odwołanie jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie wskutek czego decyzja Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia [...] marca 2011 Nr [...]. została uchylona, a sprawa przekazana temu Dowódcy do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Dowódca Jednostki Wojskowej [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2012r. Nr [...] odmówił wypłaty: zawieszonego uposażenia za okres od dnia [...] maja 2009r. do [...] października 2009r, (pkt 1) oraz zawieszonych należności pieniężnych związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, o których mowa w art. 73 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (pkt 2). Od decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia [...] stycznia 2012r. Nr [...] odwołanie wniósł pełnomocnik M.Ś.. Decyzją z dnia [...] marca 2012r. nr [...] Dowódca JW. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dowódcy JW.. Powyższa decyzja Dowódcy JW. stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 31 lipca 2012r. sygn. akt ll SA/Go 446/12 oddalił skargę M.Ś. na decyzję Dowódcy JW. z dnia [...] marca 2012r. nr [...]. Na skutek złożonej od powyższego wyroku przez pełnomocnika M.Ś. skargi kasacyjnej sprawę rozpoznał Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 26 czerwca 2013r. sygn. akt I OSK 2705/12 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, ponownie rozpoznając sprawę stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie (wyrok z dnia 28 sierpnia 2013r. sygn. akt II SA/Go 583/13). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł pełnomocnik M.Ś.. Wyrokiem z dnia 6 listopada 2014r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie sygn. akt I OSK 2850/13 uchylił zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy wypłaty innych należności związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej i punkt 2 decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej z dnia [...] stycznia 2012r. nr [...] w pozostałym zakresie skargę kasacyjną oddalił. Pismem z dnia [...] grudnia 2014r. pełnomocnik M.Ś., powołując się na powyższy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał Dowódcę JW. do natychmiastowej wypłaty na rzecz jego mocodawcy należności głównej w kwocie 26 961,28 zł oraz odsetek ustawowych od tej kwoty za okres od dnia kiedy należność stała się wymagalna, tj. do [...] października 2009r. do dnia zapłaty. Na ww. należność składa się odprawa w wysokości 440% miesięcznego uposażenia w wysokości 20 746,00 zł oraz ekwiwalent pieniężny za 29 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego w wysokości 6215,28 zł. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Dowódca [...] decyzją z dnia [...] lutego 2015 Nr [...] odmówił wypłaty zawieszonych należności pieniężnych związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Od decyzji Dowódcy [...] z dnia [...] lutego 2015 Nr [...] odwołanie wniósł pełnomocnik M.Ś.. Wyżej wymienionej decyzji zarzucił: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 73 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 93 ust. 1 w związku z art. 94 ust. 1 i 6 i art. 95 pkt 2 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez ich błędną wykładnię przejawiającą się w mylnym założeniu, że zawieszenie wypłaty uposażenia innych należności określone decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009r. obejmowało również świadczenia związane ze zwolnieniem ze służby: odprawę i ekwiwalent za urlop, w sytuacji, gdy uprawnienie do nabycia tych świadczeń jest ściśle powiązane z rozwiązaniem stosunku służbowego i nie zależy od woli organu i aktualizuje się dopiero z dniem rozwiązania stosunku służbowego, zatem nie mogło być objęte zawieszeniem należności objętym ww. decyzją; 2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, tj.: - art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego (zasada zaufania do władzy publicznej) w związku z art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskutek wydania decyzji na podstawie własnego poglądu na sytuację faktyczna i prawną strony bez uwzględnienia wiążącej oceny prawnej wyrażonej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 listopada 2014r. sygn. akt I OSK 2850/13. - art. 7 i art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych polegające na braku jakiekolwiek odniesienia do żądania strony zawartego w piśmie z dnia [...].08.201 Or. związanego z zapłatą odsetek od dochodzonych należności i wydania decyzji w tym zakresie, wbrew obowiązkowi wyrażonemu w ostatnim z wymienionych przepisów. Wskazując na powyższe, pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie obowiązku wypłaty odprawy i ekwiwalentu za urlop wraz z odsetkami ustawowymi od dnia, w którym należności te stały się wymagalne. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015r. nr [...] Dowódca [...] uchylił zaskarżoną decyzję Dowódcy [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2015r. w całości oraz odmówił wypłaty M.Ś.: – odprawy w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej w wysokości 20 746,00 zł oraz odsetek od tej kwoty; – ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy i urlop dodatkowy niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby w wysokości 6125,28 zł oraz odsetek od tej kwoty. Skargę na powyższą decyzję wniósł reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika M.Ś.. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Go 403/15, a na rozprawie przeprowadzonej w dniu 6 sierpnia 2015r. zapadł wyrok uchylający zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dowódcy [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...]. Jednocześnie pismem z dnia [...] marca 2015r. M.Ś. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłość postępowania Dowódcy [...] o wypłatę należności pieniężnych związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej oraz zarzucił naruszenie art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego (zasady zaufania do władzy publicznej) wskutek wydania rozstrzygnięcia w sprawie - decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. odmawiającej wypłaty należności pieniężnych związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej bez uwzględnienia wiążącej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 2850/13. Z uwagi na powyższe strona skarżąca, na podstawie art. 154 § 1-2 i § 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosła o: 1. stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie wypłaty należności pieniężnych związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 2. wymierzenie Dowódcy [...] grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, 3. zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi do sądu. W ocenie organu skarżącemu przysługiwał taki środek zaskarżenia, przewidziany w ustawie - mianowicie miał prawo złożenia zażalenia, o jakim jest mowa w art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wpierw zatem, należało skierować zażalenie na bezczynność organu do Jednostki Wojskowej [...] - jako organu nadrzędnego, a dopiero wówczas ewentualną skargę do sądu. W związku z niejednoznaczną treścią skargi, zarządzeniem z dnia 16 kwietnia 2015r., Sąd wezwał pełnomocnika skarżącego do sprecyzowania, czy przedmiotem skargi jest niewykonanie przez skarżony organ wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2014r., sygn. akt I OSK 2850/13 złożone w trybie 154 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ppsa), czy też dodatkowo przewlekłość postępowania przewidziana w art. 3 §2 pkt 8 ppsa podlegającą rozpoznaniu w trybie art. 149 ppsa. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącego, pismem z dnia [...] kwietnia 2015r. oświadczył, iż przedmiotem skargi jest przewlekłość postępowania przewidziana w art. 154 ppsa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać przyjdzie, iż określenie przez profesjonalnego pełnomocnika, że przedmiotowa skarga dotyczy przewlekłości postępowania przewidzianej w art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.)- "ppsa", faktycznie oznacza wniesienie dwóch skarg. Pierwszej, w przedmiocie przewlekłości postępowania Dowódcy [...] w przedmiocie należności pieniężnych związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej - przewidzianej art. 149 ppsa i drugiej w przedmiocie wymierzenia wymierzenie grzywny Dowódcy [...] za niewykonanie wyroku NSA z dnia 6 listopada 2013r. sygn. akt I OSK 2850/13 w trybie art. 154 ppsa. Druga z wymienionych spraw została wyłączona z niniejszego postępowania i zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Go 544/15, a termin rozprawy wyznaczono na dzień 27 sierpnia 2015r. Niniejsza sprawa dotyczy więc przewlekłości postępowania Dowódcy [...] we wskazanym powyżej przedmiocie. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ppsa sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a tego artykułu. Na podstawie więc tego przepisu skarga ta przysługuje tylko w sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (pkt 1 – 3) oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a. W myśl art. 149 ppsa. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto Sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ppsa. Stosownie do art. 52 § 1 ppsa, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Zarazem przepis ten w § 2 określa, że przez wyczerpanie środków zaskarżenia rozumie się sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przewidziany w ustawie. Przewlekłość postępowania oznacza w szczególności sytuację, w której organ w sposób nieuzasadniony przedłuża termin załatwienia sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r., II OSK 1031/12, CBOSA; Z. Kmieciak, Przewlekłość postępowania administracyjnego, PiP 2011, nr 6). Skarga na przewlekłość ma na celu spowodowanie rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej określonej sprawy administracyjnej. Składanie skargi na przewlekłość dopuszczalne jest jedynie w odniesieniu do tych aktów lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W takim przypadku wyczerpanie środków zaskarżenia następuje przez wniesienie środka określonego w art. 37 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, który stanowi, że na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Zażalenie, o którym mowa w przytoczonym przepisie, jest środkiem zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 ppsa. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że wniesienie skargi na przewlekłe postępowanie organu musi poprzedzać zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia lub jeżeli takiego organu nie ma – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Zachowanie procedury nakazanej przez przytoczone przepisy warunkuje skuteczne wniesienie skargi na przewlekłość postępowania. Podkreślić trzeba, że w aktach sprawy znajduje się jedynie pismo pełnomocnika skarżącego z dnia [...] stycznia 2015r., w którym zastrzega on sobie prawo do skorzystania z uprawnień określonych w art. 37-38 kodeksu postępowania administracyjnego. Analiza akt rozpoznawanej sprawy wykazała jednak, iż skarżący zażalenia na przewlekłe prowadzenie sprawy do organu wyższego stopnia, jakim w niniejszej sprawie jest Dowódca [...], nie wniósł. W tej sytuacji, na mocy art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uznając, że złożenie skargi z powyżej opisanych przyczyn było niedopuszczalne, orzekł o jej odrzuceniu.