II SAB/Go 32/17

Dnia 17 sierpnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2017 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. U. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Zielonej Górze w przedmiocie choroby zawodowej p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. W dniu 26 kwietnia 2017 r. wpłynęła do tut. Sądu skarga E.U. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w sprawie choroby zawodowej, w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2015 r. sygn. akt II OSK 1872/13. Skarga została skierowana do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. W związku z wniesieniem skarga podstawie zarządzenia z dnia 2 maja 2017 r. wezwano skarżącego do wykazania, iż przed wniesieniem skargi na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego zwrócił się do właściwego organu z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23), w terminie 7 dni, pod rygorem uznania, iż zażalenia takiego strona nie kierowała do właściwego organu. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący wyjaśnił, iż wniesioną przez niego skargę należy traktować jak zażalenie do organu wyższego stopnia. Wskazał, że informacji w tym zakresie udzielił juz organowi pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r., którym zażądał przekazania sprawy wraz z aktami do organu wyższego stopnia. Ustanowiony w ramach prawa pomocy pełnomocnik – adw. A.S. w piśmie z dnia [...] lipca 2017 r. wskazała, że pismo z dnia [...] marca 2017 r. błędnie zakwalifikowano i przekazano do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. jako skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, zamiast jako zażalenie wniesione w trybie art. 37 § 1 k.p.a. W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 1 sierpnia 2017 r. oświadczyła, ze skarżący zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. nie kierował do właściwego organu. Podkreśliła również oświadczenie strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Badanie merytorycznej zasadności skargi każdorazowo poprzedza analiza jej dopuszczalności, w tym m.in. czy sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznania danej sprawy. Postępowanie sądowoadministracyjne może toczyć się bowiem wyłącznie na podstawie prawnie dopuszczalnej i skutecznie wniesionej skargi. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej zwanej ppsa) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ppsa kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalna w przypadkach, gdy jej przedmiot mieści się w zakresie wskazanym w art. 3 § 2 pkt 8 ppsa (tzn. w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a) jak również w zakresie wskazanym w art. 3 § 2 pkt 9 ppsa, a więc niewydanie aktu lub niepodjęcie czynności określonej w tych przepisach. Skarga na bezczynność organu jest bowiem pochodną skargi na określone prawne formy działania organów administracji publicznej. Oznacza to, że skarga na bezczynność przysługuje tylko w tych sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (art. 3 § 2 pkt 1-3 ppsa) oraz w tych sprawach, w których mogą być podejmowane akty lub czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, a także wówczas, gdy odrębna ustawa tak stanowi, co wynika z treści art. 3 § 3 ppsa (postanowienie NSA z 15 kwietnia 2008 r., II OSK 496/08). W rozpoznawanej sprawie skarga E.U. dotyczy bezczynności Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej. Uwzględniając zatem, że stwierdzenie ( lub odmowa stwierdzenia) choroby zawodowej, następuje w formie decyzji administracyjnej, a wiec aktu wymienionego w art. 3 § 2 pkt 1 ppsa, tak określony przedmiot skargi mieści się w zakresie właściwości rzeczowej sądów administracyjnych, co wynika z faktu, że skarga na bezczynność organu jest pochodną skargi na określone prawne formy działania organów administracji publicznej i przysługuje tylko w tych sprawach, w których wydawane są decyzje, postanowienia oraz akty lub czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, takim postępowaniem niewątpliwie jest postępowanie administracyjne prowadzone w trybie przepisów k.p.a. Zaznaczyć jednakowoż należy, że zgodnie z art. 52 § 1 ppsa, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2 art. 52). Stosownie zaś do treści art. 37 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Z powyższych przepisów wynika zatem, że warunkiem skutecznego wniesienia do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu jest wyczerpanie środków zaskarżenia poprzez złożenie uprzednio przez stronę skarżącą zażalenia na bezczynność organu, którego bezczynności dotyczy skarga, do organu wyższego stopnia (w trybie art. 37 k.p.a.). W niniejszej sprawie – co zarówno skarżący jak i ustanowiony w ramach przyznanego prawa pomocy pełnomocnik – skarga z dnia [...] marca 2017 r. w istocie była skargą skierowaną do organu wyższej instancji , i nie była adresowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Zgodzić się należy z oceną pełnomocnika, iż skargę tą należało zakwalifikować w istocie właśnie jako zażalenie wniesione w trybie art. 37 § 1 k.p.a., którego wniesienie do właściwego organu otwiera dopiero skarżącemu drogę do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Innego, niż ta skarga, zażalenia skarżący do właściwego organu nie kierował. Uwzględniając powyższe należało stwierdzić, że w niniejszej sprawie strona skarżąca nie wyczerpała środków zaskarżenia jakie przewiduje przepis art. 52 ppsa w związku z art. 37 § 1 k.p.a. Mając zaś to na uwadze oraz treść art. 58 § 1 pkt 6 ppsa., skargę należało odrzucić jako niedopuszczalną. Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia.