II SAB/Go 39/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2013r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.I. na bezczynność Wojewody w przedmiocie nierozpoznania odwołania 1. odrzucić skargę, 2. odmówić przyznania prawa pomocy. W.I. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność Wojewody, polegającą na braku ustosunkowania się i nierozpatrzenia do chwili obecnej odwołania "od załatwienia sprawy przez Wójta Gminy", dotyczącej odmowy sprzedaży kwatery stałej. W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że decyzją Dowódcy Brygady Wojsk Ochrony Pogranicza nr [...] z dnia [...] lipca 1989r. otrzymał osobną kwaterę stałą w postaci lokalu mieszkalnego, położonego w [...]. Nieruchomość, w której znajduje się kwatera jest obciążona prawem "osobnej kwatery stałej". Gmina wielokrotnie składała mu ofertę sprzedaży zajmowanej kwatery. Jedną z ofert przyjął, jednakże Wójt Gminy następnie bezpodstawnie i bez żadnego powodu odmówił sprzedaży kwatery. Wojewoda, do którego skarżący zwracał się kilkakrotnie o zobowiązanie Wójta Gminy do wydania w tym przedmiocie decyzji, od której mógłby wnieść odwołanie, a następnie skargę do WSA, odpowiadał mu pomijając meritum sprawy, w związku z czym skarżący uznał za zasadne złożyć do Sądu skargę na jego bezczynność. Jednocześnie skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, z uwagi na jego niedostateczną sytuację majątkową. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, wobec niezachowania przez skarżącego trybu przewidzianego w art. 37 kpa. Organ wskazał też, że skarga jest niedopuszczalna, ponieważ udzielane przez niego skarżącemu wyjaśnienia nie podlegają zaskarżeniu do sądu. Z ostrożności procesowej Wojewoda stwierdził, że nie posiada uprawnień do władczego wkraczania i decydowania o sprzedaży nieruchomości będących własnością gminy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Przed przystąpieniem do badania merytorycznej zasadności skargi Sąd ma obowiązek zbadać, czy sprawa będąca przedmiotem skargi należy do właściwości sądu administracyjnego (art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.). Katalog aktów prawnych oraz czynności organów administracji publicznej podlegających kontroli sądów administracyjnych wskazany został w treści przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a. Obejmuje on: 1) decyzje administracyjne, 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Zaskarżenie aktu lub czynności niewymienionych w powyższym katalogu oznacza, iż sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a tym samym zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu. W myśl § 3 cyt. przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. W niniejszej sprawie W.I. wniósł skargę na bezczynność Wojewody w przedmiocie nierozpoznania odwołania odnośnie odmowy zawarcia z nim przez Wójta Gminy umowy sprzedaży zajmowanej przez niego kwatery stałej, przyznanej mu decyzją Dowódcy Brygady Wojsk Ochrony Pogranicza nr [...] z dnia [...] lipca 1989r. Analiza wskazanego wyżej punktu 8 artykułu 3 § 2 p.p.s.a. wskazuje, że skarga na bezczynność organu administracji publicznej przysługuje wyłącznie w sprawach, w których rozstrzygnięcie podejmowane przez organ administracji publicznej może zostać zaskarżone do sądu administracyjnego. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 27 ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) sprzedaż nieruchomości albo oddanie jej w użytkowanie wieczyste wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego. W związku powyższym sprzedaż nieruchomości przez Gminę może nastąpić jedynie w drodze umowy cywilnoprawnej, a więc sprawa ma charakter cywilnoprawny i z tych względów nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Wobec powyższego roszczenia o zawarcie umowy sprzedaży kwatery skarżący może dochodzić na drodze postępowania przed sądem powszechnym. Przemawia za tym treść art. 1, art. 2 § 1 i 3 k.p.c. oraz art. 177 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, z którego wynika domniemanie właściwości sądu powszechnego. W konsekwencji, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobligowany był do odrzucenia skargi. Jeżeli chodzi o wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, stosownie do treści art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo to może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednakże w myśl art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. W orzecznictwie sądowym panuje zgodny pogląd, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o taką sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (postanowienie NSA z 14 marca 2012 r., II GZ 82/12, Lex nr 1121172), zaś stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości co do braku szans na jej uwzględnienie (postanowienie NSA z 28 lutego 2012 r., II FZ 109/12, Lex nr 1121093). Przepis art. 247 p.p.s.a. znajduje zastosowanie przede wszystkim w sytuacjach, w których skarga kwalifikuje się do odrzucenia (postanowienie NSA z 22 lutego 2012 r., I OZ 1110/11, Lex nr 1120723), co ma miejsce w niniejszej sprawie.