II SAB/Go 42/16
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2016-07-07
Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Adam Jutrzenka-Trzebiatowski, Krzysztof Dziedzic
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego ostateczną decyzją PINB z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], po wydaniu przez WSA w Gorzowie Wlkp. wyroku z dnia 10 listopada 2015 r. (sygn. akt II SA/Go 651/15)?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego po otrzymaniu wyroku WSA z dnia 10 listopada 2015 r. Organ podejmował czynności, jednak nie były one efektywnie zmierzające do zakończenia postępowania, a jedynie dotyczyły ustalenia następców prawnych po zmarłym właścicielu działki, co doprowadziło do nieuzasadnionego przedłużenia okresu załatwienia sprawy. Sąd zobowiązał organ do załatwienia wniosku w terminie miesiąca od otrzymania prawomocnego wyroku i stwierdził przewlekłość, ale bez rażącego naruszenia prawa.Stan faktyczny
Skarżący G.D. wniósł skargę na przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego. Postępowanie to dotyczyło wymiany słupów energetycznych i było przedmiotem wielu wcześniejszych decyzji i postępowań sądowych. Skarżący zarzucił organowi niewykonywanie wyroków WSA w Gorzowie Wlkp. wydanych w sprawach II SA/Go 651/15 i II SAB/Go 5/15. Po wydaniu wyroku WSA z dnia 10 listopada 2015 r. PINB podejmował czynności, jednakże Sąd uznał je za nieefektywne i prowadzące do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania.Rozstrzygnięcie
I. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do załatwienia wniosku z dnia [...] marca 2011 r. o wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego ostateczną decyzją PINB z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], w terminie 1 miesiąca od dnia otrzymania przez organ prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, II. stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, III. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego G.D. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2016 r. sprawy na przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego ostateczną decyzją PINB z dnia [...] r., nr [...] I. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do załatwienia wniosku z dnia [...] r. o wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego ostateczną decyzją PINB z dnia [...] r., nr [...], w terminie 1 miesiąca od dnia otrzymania przez organ prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, II. stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, III. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego G.D. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W piśmie z dnia [...] marca 2016r. G.D. wniósł skargę na przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] grudnia 2010r., wskazując, że organ nie wykonał wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wydanych w sprawach II SA/Go 651/15 i II SAB 5/15.
Wcześniej pismem z dnia [...] marca 2016r. G.D. wniósł do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zażalenie na przewlekłość postępowania PINB w sprawie, w której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wydał wyrok – II SA/Go 651/15.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016r. ([...]) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył PINB dodatkowy 14- dniowy termin do załatwienia sprawy. Uzasadniając swoje stanowisko organ podał, iż po otrzymaniu w dniu 20 stycznia 2016 r. kasatoryjnego wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 10 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Go 651/15 PINB, pomimo upływu trzech miesięcy, nie załatwił ponownie sprawy, a podjęte w tym czasie czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 Kpa ustanawiającego zasadę szybkości postępowania. Organ wprawdzie wydał postanowienie z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] o wznowieniu postępowania na wniosek G.D. i Z.D., jednakże postępowanie to nie zostało zakończone stosowną decyzją. Biorąc to pod uwagę, WINB uznał ww. zażalenie za uzasadnione.
Postępowanie w sprawie objętej skargą na przewlekłość miało następujący przebieg:
Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. PINB nakazał spółce z o.o. E - Oddział Dystrybucji jako właścicielowi linii elektroenergetycznej średniego napięcia, na odcinku tej linii przebiegającym przez działki nr [...], wymienić słupy drewniane na słupy sprawne technicznie – w terminie 100 dni od otrzymania decyzji.
W dniu 7 marca 2011 r. do PINB wpłynęło podanie Z.D. i G.D. z dnia [...] marca 2011 r, zatytułowane: "Dotyczy: [...] i decyzji nr [...] z dnia [...].12.2010 r. Wniosek o korektę decyzji nr [...]". W uzasadnieniu wywodzili, że żądanie korekty związane jest z faktem, iż jeden ze słupów podlegających wymianie usytuowany jest na stanowiącej ich własność działce nr [...] oraz, że Z.D., będąc współwłaścicielką tej działki gruntu, została pominięta jako strona w postępowaniu zakończonym wskazaną decyzją.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...], znak: [...] PINB, powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, wznowił na żądanie Z.D. postępowanie administracyjne w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego linii elektroenergetycznej średniego napięcia odgałęzienie L,B. (linia boczna) wieś [...] (przechodzącej przez działki nr [...]), stanowiącej własność E Sp. z o. o., zakończone decyzją ostateczną nr [...] z [...] grudnia 2010 r., znak: [...], a następnie w dniu [...] listopada 2011 r. organ ten wydał decyzję nr [...], znak: [...], w której powołując się na art. 66 ust. 1 pkt 3, art. 81 ust. 1 pkt 2 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazał spółce z o.o. E - Oddział Dystrybucji w linii elektroenergetycznej średniego napięcia, odcinek; stacja trafo [...] - słup linii głównej nr [...], odgałęzienia idącego przez działki nr [...], wymienić drewniane słupy na sprawne technicznie, w terminie 100 dni od daty otrzymania decyzji.
Po rozpatrzeniu odwołania Z. i G.D., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: WINB), decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., znak: [...] uchylił w całości decyzję PINB nr [...] z [...] listopada 2011 r., przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr 11/2012, znak: [...] PINB, powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 1 Kpa, w związku z wnioskiem Z.D. z dnia [...] marca 2011r. orzekł o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej jego decyzją nr [...] z [...] grudnia 2010 r.
Kolejną decyzją z dnia [...] stycznia 2013r., (znak: [...]) WINB, po rozpatrzeniu wniosku Z. i G.D., stwierdził nieważność decyzji PINB z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...].
W dniu [...] kwietnia 2013 r. PINB powołując się na art. 151 § 1 pkt 1 Kpa, wydał decyzję nr [...], znak: [...], w której orzekł, że po przeprowadzeniu wznowionego postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z [...] grudnia 2010 r. nr [...], znak: [...], odmawia uchylenia tej decyzji.
Po rozpatrzeniu odwołania Z. i G.D., decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., znak: [...], WINB uchylił w całości decyzję PINB nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Decyzją nr [...], znak: [...] z dnia [...] października 2013 r. PINB wskazując na przepisy art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 146 § 2 Kpa, po przeprowadzeniu wznowionego postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], znak: [...], odmówił uchylenia tej decyzji.
WINB, po rozpatrzeniu odwołań Z.D. i G.D., decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., znak: [...], uchylił w całości decyzję PINB nr [...] z dnia [...] października 2013 r. i jednocześnie umorzył postępowanie organu pierwszej instancji dotyczące wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją PINB nr [...] z dnia [...] października 2013 r.
Pismem z dnia [...] marca 2014 r. (znak [...]) PINB zawiadomił G.D., że "przedmiotowy wniosek z dnia [...] marca 2011 r., o korektę decyzji nr [...], (którego współautorem jest również Z.D.) pozostawia bez rozpoznania". Organ opisując przebieg prowadzonej korespondencji, mającej na celu usunięcie braków formalnych złożonego wniosku o wznowienie postępowania i w konkluzji stwierdził, że w zakreślonym terminie, który upłynął w dniu 19 marca 2014 r. G.D. nie uzupełnił wniosku.
Przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gorzowie Wlkp. toczyły się już dwa postępowania ze skarg G.D. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] grudnia 2010r.
Prawomocnym wyrokiem z dnia 18 września 2014 r. w sprawie II SAB/Go 75/14 ze skargi G.D. na przewlekłość postępowania PINB w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją tego organu nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie stwierdził, iż postępowanie w sprawie prowadzone było przewlekłe, uznając, iż przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i oddalił skargę w części dotyczącej wymierzenia organowi grzywny.
Prawomocnym wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SAB/Go 5/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uwzględnił skargę G.D. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego i zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do załatwienia wniosku z dnia [...].03.2011 r. - w terminie 1 miesiąca od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy.
Stan czynności podejmowanych przez organ po wyroku z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SAB/Go 5/15, przedstawia się następująco:
W dniu [...] lipca 2015 r. PINB wydał postanowienie nr [...] znak: [...], którym powołując się na art. 149 § 3 Kpa, po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] marca 2011 r. Z.D. i G.D. zatytułowanego "Wniosek o korektę decyzji nr [...]", doprecyzowanego przez Z.D. pismem z dnia [...] lutego 2014 r. i z dnia [...] lutego 2014 r. oraz przez G.D. pismem z dnia [...] lutego 2014 r. i z dnia [...] lutego 2014 r., odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną nr [...] PINB z dnia [...] grudnia 2010 r., znak: [...], nakładającej na Spółkę z o.o. "E" obowiązek wymiany w terminie 100 dni od daty otrzymania decyzji, na sprawne technicznie, drewnianych słupów w linii energetycznej średniego napięcia, odcinek: stacja trafo [...] - słup linii głównej nr [...], odgałęzienie idące przez działki nr [...] (numeracja sprzed podziału działki nr [...]) w miejscowości [...].
Zażalenie na postanowienie PINB nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. wnieśli Z.D., G.D. oraz M.H., reprezentowany przez G.D., kwestionując wydane rozstrzygnięcie organu powiatowego. PINB podkreślił, że zażalenie M.H., reprezentowanego przez G.D., stanowi przedmiot odrębnego rozstrzygnięcia organu odwoławczego - postanowienie znak: [...].
Rozpoznając zażalenie, WINB postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r., znak: [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Wyrokiem z dnia 10 listopada 2015r. (sygn. akt II SA/Go 651/15) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie ze skargi Z.D. i G.D. na postanowienie WINB z dnia [...] sierpnia 2015r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2015 r. o numerze [...].
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał między innymi, iż organy obydwu instancji w wydanych orzeczeniach nie ustosunkowały się do materiału dowodowego jak i do treści uzasadnienia wyroku w sprawie sygn. akt II SAB/Go 5/15, który dawał podstawę do przyjęcia, że wniosek z dnia [...] marca 2011 r. o wznowienie postępowania złożony został w terminie, o którym mowa w art. 148 kpa.
Prawomocny wyrok z dnia 10 listopada 2015r. wraz z aktami administracyjnymi sprawy PINB otrzymał w dniu 20 stycznia 2016r.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2016r. ([...]) PINB wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., którą organ ten nakazał E Spółka z o.o. - Oddział Dystrybucji jako właścicielowi linii elektroenergetycznej średniego napięcia, na odcinku tej linii przebiegającym przez działki nr [...], wymienić słupy drewniane na słupy sprawne technicznie – w terminie 100 dni od otrzymania decyzji. W uzasadnieniu postanowienia organ przytoczył dotychczasowy przebieg sprawy oraz stwierdził, iż z akt sprawy wynika, że wniosek z dnia [...] marca 2011r. Z.D. i G.D. o wznowienie postępowania administracyjnego został złożony z zachowaniem terminu określonego w art. 148 kpa.
Następnie organ podjął czynności mające na celu ustalenie stron postępowania. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się notatka służbowa sporządzona przez pracownika PINB z rozmowy przeprowadzonej w dniu [...] marca 2016r. z J.M. na okoliczność ustalenia stron postępowania.
W dniu 23 marca 2016r. pracownik PINB ustalił w Sądzie Rejonowym tryb złożenia wniosku o ustalenie następcy prawnego po M.Ś. (właściciel działki nr [...], na której usytuowany jest słup drewniany nr [...]).
Pismem z dnia [...] kwietnia 2016r. PINB zwrócił się do Urzędu Stanu Cywilnego i Spraw obywatelskich w Urzędzie Miejskim o wydanie odpisu aktu zgonu M.Ś. i jego żony oraz o wydanie odpisów aktów urodzenia bądź zgonu dzieci M.Ś..
Pismem z dnia [...] kwietnia 2016r. PINB zawiadomił wnioskodawcę oraz E Sp. z o.o. i Gminę, że podjął czynności w sprawie ustalenia następcy prawnego po zmarłym M.Ś..
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. ([...]), wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. k.p.a., PINB zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne wznowione postanowieniem nr [...] z dnia [...].02.2016r. w sprawie zakończonej ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2010r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że podjął czynności w celu ustalenia następcy prawnego po zmarłym M.Ś., który był właścicielem działki nr [...], na terenie której usytuowany jest drewniany słup nr [...] objęty postępowaniem. Natomiast w związku z okolicznością, że brak zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu stronie - następcy prawnemu po zmarłym M.Ś., spowodowałby naruszenie art. 10 § 1 Kpa, PINB uznał, że wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 97 § 1 pkt 4 Kpa do zawieszenia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, do czasu ustalenia następców prawnych po ww. osobie. Organ wskazał również, że ze względu na wskazane wyżej okoliczności nie ma możliwości wydania rozstrzygnięcia w terminie wskazanym w postanowieniu WINB z dnia [...] kwietnia 2016r.
Zażalenie na postanowienie PINB nr [...] z dnia [...] maja 2016r. wniósł G.D. podnosząc że brak następców prawnych właściciela działki nr [...] nie uniemożliwia organowi wydania decyzji oraz, że PINB posiada wiedzę o tym, że samoistnym posiadaczem tej nieruchomości jest J.M.. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł także M.H..
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016r. ([...]) WINB uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie organu I instancji w zakresie zawieszenia postępowania. W uzasadnieniu organ podał, iż wskazana w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia okoliczność, z powodu której organ ten zawiesił postępowanie, nie ma charakteru zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. J.M. w swym oświadczeniu złożonym do protokołu i notatki służbowej z dnia [...].03.2016r., podpisanych również przez pracownika PINB wskazała osoby, które według jej wiedzy posiadają prawo do spadku po M.Ś.. Ponadto z uwagi na okoliczności sprawy oraz przychylając się do poglądu, że przepisy Kpa nie statuują obowiązku wylegitymowania się przez następców prawnych osoby zmarłej postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku, zwłaszcza w sytuacji gdy krąg spadkobierców ustawowych jest znany WINB stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi określona w art. 97 § 1 pkt 4 Kpa zależność rozpoznania sprawy wznowionej postanowieniem PINB nr [...] z dnia [...] lutego 2016r. od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego - ustalenia następców prawnych po zmarłym M.Ś., któremu przysługiwało prawo własności działki nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2016. 718. ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów administracji oraz na przewlekłe prowadzenie postępowania przez te organy w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4. Na podstawie tego przepisu skarga do Sądu przysługuje więc w sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (pkt 1-3) oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, określone w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Wskazać przy tym należy, iż stosownie do art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania, musi być co do zasady poprzedzona środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. takim środkiem zaskarżenia, służącym zwalczaniu bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ właściwy w sprawie, jest zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
W niniejszej sprawie wymóg poprzedzenia, o jakim mowa w art. 37 § 1 k.p.a., został dochowany, albowiem pismem z dnia [...] marca 2016r. G.D. wniósł do WINB zażalenie na przewlekłość postępowania PINB w sprawie, w której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wydał wyrok – II SA/Go 651/15, a postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016r. ([...]) WINB uznał zażalenie za uzasadnione.
Ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznawał już dwie skargi na przewlekłe prowadzenie tego samego postępowania (II SAB/Go 75/14, II SAB/Go 5/15), stąd kontroli w niniejszej sprawie podlegał okres nieobjęty poprzednią skargą, a więc po wydaniu wyroku z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SAB/Go 5/15. Przy tym skarżący jednoznacznie w skardze wskazał, iż chodzi mu o niewykonanie przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wydanego w sprawie II SAB/Go 5/15 i z dnia 10 listopada 2015 roku (II SA/Go 651/15).
Przechodząc do rozważenia czy doszło w tym okresie do przewlekłego prowadzenia postępowania, wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 35 § 1 i 3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ponadto zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, jak również zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia - stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
Pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" nie zostało zdefiniowane ustawowo. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że pojęcie to obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (teza czwarta wyroku NSA z dnia 17 lutego 2014 r., II GSK 1804/12, LEX nr 1497869). Do przewlekłości postępowania dojdzie zatem w przypadku prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r., II OSK 1031/12, LEX nr 1228235, wyrok NSA z dnia 26 listopada 2013 r., I OSK 2704/13, LEX nr 1557241).
W ocenie Sądu taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Analiza akt sprawy wskazuje bowiem, że wprawdzie po zwrocie akt z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 10 listopada 2015 roku wydanego w sprawie II SA/Go 651/15, tj. po 20 stycznia 2016r., organ podejmował czynności, to jednak nie można przyjąć, że były to czynności efektywnie zmierzające do zakończenia postępowania. Poza wydaniem postanowienia nr [...] z dnia [...] lutego 2016r. ([...]) o wznowieniu postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., były to bowiem wyłącznie czynności związane z ustaleniem następców prawnych po M.Ś.. W związku z tą kwestią należy zauważyć, że J.M. w swym oświadczeniu złożonym do protokołu i notatki służbowej z dnia [...] marca 2016r. wskazała osoby, które są spadkobiercami po M.Ś., a mimo to postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2016r. ([...]), PINB zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wyrobów budowlanych. Doprowadziło to do nieuzasadnionego przedłużenia okresu załatwienia sprawy.
Wobec powyższego należy stwierdzić, iż postępowanie po dniu 20 stycznia 2016r., tj. po zwrocie akt z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 10 listopada 2015r. prowadzone było w sposób przewlekły.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015r.) sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
Wobec powyższego na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało zobowiązać PINB do załatwienia wniosku z dnia [...] marca 2011 r. o wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego ostateczną decyzją PINB z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], w terminie 1 miesiąca, przy czym termin ten należy liczyć od daty doręczenia prawomocnego wyroku, natomiast na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. należało stwierdzić, że PINB dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że nie nastąpiło to z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając tę okoliczność Sąd miał na względzie fakt, iż jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 24 lipca 2015 r., II OSK 3267/14 ( cbois.nsa.gov.pl ) rażące naruszenie prawa o jakim mowa w art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Należy zaznaczyć, że każda przewlekłość postępowania jest naruszeniem prawa, jednakże nie każde postępowanie prowadzone w sposób przewlekły jest przewlekłością, w której mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa musi posiadać, zatem pewne dodatkowe cechy w stosunku do tego stanu, który może być podstawą stwierdzenia przewlekłości. Kryterium rażącego naruszenia wskazuje na znaczny stopień nasilenia stanu bezprawności, działanie wbrew określonym standardom bez jakiegokolwiek usprawiedliwienia dla takiej praktyki, odstępstwo od prawnych wymogów bez jakiejkolwiek przyczyny. W niniejszej sprawie uznając przewlekłość postępowania Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Organ po zwrocie akt z wyrokiem z dnia 10 listopada 2015 roku (II SA/Go 651/15), czynności wykonywał, aczkolwiek nie były to czynności bezpośrednio zmierzające do zakończenia postępowania. Nie można jednak w tej sytuacji stwierdzić w kilkumiesięcznym okresie objętym skargą tak znacznego nasilenia stanu bezprawności, który by uzasadniał przyjęcie rażącego naruszenia prawa.
Wobec uwzględnienia skargi na podstawie art. 200 p.p.s.a. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, niezbędnych do celowego dochodzenia praw, to jest uiszczonej opłaty w wysokości 100 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło