II SAB/Go 46/17
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2017-09-06
Skład orzekający: Adam Jutrzenka-Trzebiatowski, Aleksandra Wieczorek, Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, będąca w 100% własnością gminy i wykonująca zadania publiczne, jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej na wniosek, a jej bezczynność w tym zakresie uzasadnia zobowiązanie do załatwienia wniosku?Ratio decidendi
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, będąca w 100% własnością gminy i wykonująca zadania publiczne, jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Bezczynność w udzieleniu informacji publicznej, polegająca na nieudzieleniu odpowiedzi lub udzieleniu odpowiedzi niepełnej i wymijającej, uzasadnia zobowiązanie sądu do nakazania załatwienia wniosku w określonym terminie. Sąd uznał, że spółka nie dopuściła się rażącego naruszenia prawa, ponieważ udzieliła częściowej odpowiedzi i nie pozostawiła wniosku całkowicie bez rozpoznania.Stan faktyczny
Skarżąca L.D. złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej do M sp. z o.o. dotyczący kosztów zakupu lub leasingu zamiatarki oraz samochodów. Po otrzymaniu niepełnej odpowiedzi, skarżąca złożyła skargę na bezczynność spółki. Spółka argumentowała, że udzieliła odpowiedzi, a wniosek nie dotyczył informacji publicznej i mógł naruszać tajemnicę przedsiębiorstwa, a także zarzuciła skarżącej nadużycie prawa. Sąd uznał spółkę za zobowiązaną do udostępnienia informacji i stwierdził jej bezczynność.Rozstrzygnięcie
Zobowiązanie M spółki z o.o. do załatwienia wniosku skarżącej L.D. z dnia [...] r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; stwierdzenie, że M spółka z o.o. dopuściła się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; zasądzenie od M spółki z o.o. na rzecz skarżącej L.D. kwoty 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka- Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2017 r. sprawy ze skargi L.D. na bezczynność M spółki z o.o. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje M spółkę z o.o. do załatwienia wniosku skarżącej L.D. z dnia [...] r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy, II. stwierdza, że M spółka z o.o. dopuściły się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od M spółki z o.o. na rzecz skarżącej L.D. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu 10 stycznia 2017 r. do M sp. z o.o. (dalej M lub spółka) wpłynął, nadany pocztą, wniosek L.D. o udzielenie informacji publicznej w zakresie kwoty za jaką spółka zakupiła zamiatarkę, a w przypadku leasingu pytanie dotyczyło wysokości rat. Dodatkowo strona zapytała dlaczego zamiatarka nie jest użytkowana. Wnioskodawczyni zwróciła się także o podanie za jaką kwotę zakupiono samochody w 2015 i 2016 r. (raty leasingowe w jakiej kwocie lub całkowity koszt) z wyszczególnieniem każdego z samochodów. L.D. zwróciła się o przesłanie odpowiedzi na jej adres domowy.
W odpowiedzi na wniosek, pismem z dnia [...] lutego 2017 r. spółka podziękowała za zainteresowanie sprawami spółki, w związku z czym strona ponowiła wniosek (pismo z dnia [...] lutego 2017 r.).
Wobec braku odpowiedzi L.D. na sesji Rady Miejskiej w dniu [...] marca 2017 r. zwróciła się do Burmistrza Miasta i Gminy o udzielenie odpowiedzi na pytania objęte jej wnioskiem, mając na uwadze, iż miasto jest jedynym udziałowcem spółki. W formie pisemnej wniosek złożony został w dniu 31 marca 2017 r. Powyższy wniosek Burmistrz Miasta i Gminy przekazał do spółki (pismo z dnia [...] kwietnia 2017 r.).
Ostatecznie w piśmie z dnia [...] kwietnia 2017 r. udzielono stronie odpowiedzi informując, iż użytkowanie zamiatarki, pozyskanej przez spółkę jesienią 2016 r., odbywa się tylko przy określonych warunkach pogodowych. Podano, iż zamiatarka przystosowana jest do usuwania z powierzchni utwardzonych piasku, liści i innych drobnych nieczystości, nie usuwa natomiast lodu oraz śniegu i nie zamiata się w okresie trwania ,,akcji zima". Dodano, iż spółka szczegółowo planuje terminy zmiatania poszczególnych ulic, ale w przypadku niekorzystnych warunków pogodowych harmonogram ten ulega zmianie. Następnie poinformowano wnioskodawczynię, iż w ramach swojej działalności spółka raczej nie dokonuje zakupu pojazdów, bardziej opłacalne jest ich leasingowanie. Spółka dysponuje jednym pojazdem samochodowym wyprodukowanym w 2016r. – [...] przeznaczonym dla operatora SUW. Podano, iż ten pojazd oraz nowy ciągnik rolniczy pozyskano przez leasing w 2017 r. Dodatkowo poinformowano wnioskodawczynię, iż w okresie od września 2016 r w spółce zlikwidowano trzy ryczałty na używanie samochodów prywatnych do celów służbowych co dało miesięczną oszczędność 900 zł, która przeznaczona została na finansowanie rat leasingowych.
W piśmie z dnia [...] maja 2017 r. L.D. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność M, wnosząc o zobowiązanie spółki do rzetelnego rozpoznania jej wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] stycznia 2017 r. i o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi strona opisała okoliczności sprawy. Odpowiedź udzieloną jej przez spółkę w piśmie z dnia [...] kwietnia 2017 r. uznała za lakoniczną, wymijającą i niepełną. Skarżąca zwróciła uwagę, iż M jest podmiotem, w którym miasto posiada 100% udziałów, wykonującym zadania publiczne i zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. W ocenie skarżącej żądana przez nią informacja dotyczy kosztów działalności i wydatków spółki, a zatem stanowi informację publiczną podlegającą udostępnieniu. W tej sytuacji nieudzielenie odpowiedzi od stycznia 2017 r. oznacza zdaniem skarżącej bezczynność organu.
W odpowiedzi na skargę, reprezentujący spółkę profesjonalny pełnomocnik, wniósł o jej oddalenie ewentualnie o umorzenie postępowania w sprawie, utrzymując, iż spółka nie pozostaje w bezczynności z racji udzielenia skarżącej odpowiedzi w piśmie z dnia [...] kwietnia 2017r. Zdaniem pełnomocnika organu wniosek z dnia [...] stycznia 2017 r. nie stanowił wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jedynie pisemne zapytanie skarżącej w związku z jej pytaniem ustnym zadanym wcześniej na sesji Rady Miejskiej. W ocenie pełnomocnika zarzucana spółce bezczynność nie wynikała z lekceważącego potraktowania wniosku skarżącej, ale była wynikiem ograniczeń ustanowionych w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a dotyczących m.in. tajemnicy przedsiębiorstwa. Dodatkowo organ w odpowiedzi na skargę podniósł zarzut nadużycia przez skarżącą prawa w zakresie dostępu do informacji publicznej, twierdząc, iż skarżąca, kierując wniosek do spółki, dąży wyłącznie do osiągnięcia indywidualnego celu związanego z opozycyjnym nastawianiem wobec obecnego prezesa spółki, wcześniej pełniącego funkcję zastępcy Burmistrza, nie zaś dbałością o dobro publiczne związane z funkcjonowaniem struktur publicznych, do których odwołuje się ustawa o dostępie do informacji publicznej.
Odnosząc się do stanowiska spółki, zawartego w odpowiedzi na skargę, skarżąca w piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2017 r. ponownie podkreśliła, iż pismo organu z dnia [...] kwietnia 2017 r. nie stanowiło, jej zdaniem, odpowiedzi na wniosek z dnia [...] stycznia 2017 r., a ponadto udzielono odpowiedzi cztery miesiące po złożeniu wniosku. Skarżąca stwierdziła ponadto, iż w świetle przepisów Konstytucji oraz ustawy o dostępie do informacji publicznej ma prawo do uzyskania odpowiedzi na pytania zadane spółce. Za nieprawdziwe uznała skarżąca twierdzenie spółki jakoby pytała o sprawy objęte tajemnicą przedsiębiorstwa, poza tym organ wówczas zobowiązany byłby do odmowy udostępnienia jej żądanej informacji. Ponadto skarżąca za bezpodstawny uznała zarzut organu dotyczący nadużywania przez nią prawa, zwracając uwagę, iż ewentualnie organ mógł także wezwać ją do wykazania szczególnego interesu publicznego. Natomiast za niedorzeczny uznała skarżąca zarzut pełnomocnika spółki odnoszący się do jej opozycyjnego nastawienia w stosunku do prezesa spółki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz.1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśli art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369- określanej dalej jako p.p.s.a.) kontrola ta obejmuje również orzekanie w przedmiocie bezczynności organów lub przewlekłego prowadzenia postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 4a (a w przypadku informacji publicznej także innych podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia).
Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a. ). Ponadto sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie stanowiła bezczynność M sp. z o.o. w przedmiocie rozpoznania wniosku L.D. z dnia [...] stycznia 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Badając na wstępie dopuszczalność skargi podkreślić należy, iż w niniejszej sprawie nie występował wymóg wyczerpania środków zaskarżenia, określony w art. 52 § 1 p.p.s.a., według brzmienia sprzed 1 czerwca 2017 r. - zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw – Dz., U. z 2017 r. poz. 935 (postępowanie w sprawie przed sądem administracyjnym zostało wszczęte 19 maja 2017 r.). Skarga na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej jest dopuszczalna bez uprzedniego zażalenia w rozumieniu art. 37 kpa (od 1 czerwca 2017 r. zastąpionego ponagleniem), gdyż ustawa o dostępie do informacji publicznej zawiera odesłanie do stosowania kpa jedynie w odniesieniu do decyzji o odmowie udzielenia informacji, tym samym w pozostałym zakresie kpa nie ma do niej zastosowania. Złożenie takiej skargi nie musi być także poprzedzone wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (usuniętym z p.p.s.a. od 1 czerwca 2017 r.), co potwierdza jednolite orzecznictwo sądów administracyjnych (por. wyroki NSA z dnia 21 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 678/11 , z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt I OSK 601/05, z dnia 03 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2603/13 oraz postanowienia NSA z dnia 7 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 462/10 i z dnia 31 marca 2008 r. sygn. akt I OSK 262/08 ).
W przedmiotowej sprawie L.D. domaga się od skarżonej spółki realizacji wniosku z dnia [...] stycznia 2017 r., w którym zwróciła się o udostępnienie informacji w zakresie kwoty za jaką spółka kupiła zamiatarkę, a jeżeli wzięła w leasing to w zakresie rat leasingowych oraz co do kwoty zakupu przez spółkę samochodów w 2015 i 2016 r. (raty leasingowe lub całkowity koszt) w odniesieniu do każdego z samochodów. Organ w odpowiedzi (pismo z dnia [...] kwietnia 2017 r.) poinformował skarżącą, iż zamiatarka ,,pozyskana" została przez spółkę jesienią 2016 r. oraz, że w ramach swojej działalności spółka ,,raczej" nie dokonuje zakupu pojazdów, bardziej uznając za opłacalne ich leasingowanie. Spółka oświadczyła ponadto, iż [...] oraz nowy ciągnik rolniczy ,,pozyskała" przez leasing w 2017 r., a na finansowanie rat leasingowych przeznaczyła zaoszczędzone 900 zł z tytułu zlikwidowania trzech ryczałtów na używanie samochodów prywatnych do celów służbowych. Według spółki, w związku z udzieleniem skarżącej w/w odpowiedzi, nie pozostaje ona w bezczynności. Ponadto uważa, iż wniosek z dnia [...] stycznia 2017 r. nie stanowił wniosku o udostępnienie informacji publicznej a jedynie zapytanie. Jednocześnie stwierdziła, iż informacja objęta wnioskiem skarżącej dotyczy w istocie tajemnicy przedsiębiorstwa. Dodatkowo spółka, udzielając odpowiedzi na skargę, zarzuciła skarżącej nadużywanie prawa i dążenie do zaspokojenia indywidualnego interesu, co uznała za sprzeczne z celem dla jakiego stworzono instytucję dostępu do informacji publicznej.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż stanowisko pełnomocnika spółki, zdaniem którego pismo skarżącej z dnia [...] stycznia 2017 r. stanowiło tylko zapytanie a nie wniosek o udostępnienie informacji publicznej, nie znajduje uzasadnienia. Podkreślić bowiem należy, iż strona składając wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie musi powoływać się na ustawę z dnia z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U z 2016 r. poz. 1764 – określanej dalej jako u.d.i.p.). To na organie ciąży obowiązek prawidłowego zakwalifikowania wniosku i rozpoznania go we właściwym trybie. W ocenie Sądu, treść pisma skarżącej z dnia [...] stycznia 2017 r. wskazuje jednoznacznie, iż stanowi on wniosek o udostępnienie informacji publicznej, a fakt, iż wniosek ten został skierowany do samorządowej osoby prawnej nie będącej organem administracji publicznej nie zwalniał tego podmiotu z obowiązku nadania wnioskowi odpowiedniego biegu i rozpoznania go w trybie przepisów u.d.i.p.
W następnej kolejności Sąd zobowiązany był dokonać oceny czy informacje, których udostępnienia domaga się skarżąca, stanowią informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p. i czy są one w posiadaniu skarżonego organu. Dopiero bowiem ustalenie powyższych okoliczności pozwala stwierdzić, że w sprawie spełniona została przedmiotowa przesłanka umożliwiająca zastosowanie przepisów i trybów określonych w u.d.i.p. W sytuacji bowiem kiedy określona informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. organ, do którego skierowany został wniosek o udostępnienie informacji zobowiązany jest jedynie do poinformowania pisemnie wnioskodawcy o tymże fakcie.
Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W świetle tych przepisów informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności: o majątku, którym dysponują podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 1 (władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne) – art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f oraz o majątku publicznym w tym o majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 (podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego (...) mają pozycję dominującą) pochodzącym z zadysponowania majątkiem m.in. jednostek samorządu terytorialnego oraz osób prawnych samorządu terytorialnego oraz o pożytkach z tego majątku i obciążeniach - art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d.
Zdaniem Sądu, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, nie ulega wątpliwości, iż informacja objęta wnioskiem skarżącej co do kosztów zakupu bądź leasingu przez spółkę poszczególnych pojazdów stanowi informację publiczną, gdyż odnosi się ona do majątku publicznego i jego rozdysponowania przez samorządową osobę prawną (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 września 2013 r., II SAB/Po 88/13).
Jeżeli chodzi o dysponenta w/w informacją niewątpliwie skarżona spółka jest w jej posiadaniu, co na żadnym etapie postępowania nie było przez nią kwestionowane.
Mając zatem na uwadze, iż informacja objęta wnioskiem skarżącej z dnia [...] stycznia 2017 r. stanowi informację publiczną i mają do niej zastosowanie przepisy u.d.i.p., należało następnie rozważyć czy spełniona została także podmiotowa przesłanka zastosowania u.d.i.p., a zatem czy skarżony podmiot – M sp. z o.o. stanowi organ zobowiązany do udostępnienia tejże informacji w świetle przepisów u.d.i.p. Zgodnie z art. 4 ust 1 pkt 5 u.d.i.p. zobowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w całości pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 sierpnia 2010 r., sygn. I OSK 851/10 (publ. LEX nr 737513), że termin "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od terminu "zadań władzy publicznej" (art. 61 Konstytucji RP). Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyrażone unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 u.d.i.p. zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie.
Z załączonego do akt sprawy odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego (nr [...]) M sp. z o.o. wynika, że przedmiot jego działalności obejmuje m.in.: wykonywanie instalacji wodno-kanalizacyjnych, działalność usługową związaną z zagospodarowaniem terenów zieleni, pobór, uzdatnianie, dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków, a więc przedsiębiorstwo niewątpliwie realizuje zadania publiczne. Ponadto z ww. odpisu KRS wynika, iż jedynym udziałowcem (100%) spółki jest Miasto i Gmina. Powyższe prowadzi do wniosku, iż M jest gminną osobą prawną, w rozumieniu ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. z 2017 r. poz. 827), w której jednostka samorządu terytorialnego posiada pozycję dominującą, spełniając tym samym przesłanki dotyczące podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej określone w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.
Nie ulega zatem wątpliwości na gruncie rozpoznawanej sprawy, iż skarżony organ, będąc w posiadaniu informacji objętych wnioskiem o udostępnieni informacji publicznej, był obowiązany do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej w trybie u.d.i.p.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej na wniosek, o którym mowa w art. 10 ust. 1, podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom (art. 15 ust. 1 u.d.i.p.). Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, powiadomi wnioskodawcę o wysokości opłaty. Udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek ( art. 15 ust. 2 u.d.i.p.). W myśl art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji.
Wyjaśnić należy, iż bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. ( por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109 ). Na gruncie u.d.i.p. przez bezczynność podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej rozumieć należy sytuację, w której zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje. Podkreślić w tym miejscu należy, że nie może o braku bezczynności w załatwieniu sprawy przesądzać jakakolwiek odpowiedź zredagowana przez zobowiązanego, nie obejmująca swym zakresem całości żądania.
W przedmiotowej sprawie spółka nie wskazywała, aby zachodziły okoliczności określone w art. 13 ust. 2 oraz art. 15 ust. 2 u.d.i.p., a tym samym obowiązana była udzielić skarżącej informacji bez zbędnej zwłoki, nie później niż 14 dni od dnia złożenia wniosku. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej złożony został w dniu 9 stycznia 2017 r., a zatem termin do udostępnienia informacji publicznej upływał z dniem 23 stycznia 2017 r. Spółka niewątpliwie w powyższym terminie nie udostępniła skarżącej informacji publicznej. Udzielono skarżącej odpowiedzi (pismo z dnia [...] kwietnia 2017 r.) jednakże uznać należy ją za niekompletną i nieprecyzyjną. Z treści wniosku skarżącej jednoznacznie wynika, że domagała się ona udostępnienia informacji w zakresie kosztów poniesionych przez spółkę na zakup lub leasing pojazdów. Tymczasem organ ostatecznie nie podał czy zamiatarka została zakupiona czy też wzięta w leasing i z jakimi kosztami się to wiązało. Użyte bowiem przez organ pojęcie ,,pozyskanie" nie wskazuje czy dotyczy to zakupu, leasingu czy innej formy nabycia pojazdu. Podobnie w przypadku samochodu i ciągnika, które organ wymienił w w/w piśmie, także nie podając ceny ewentualnego zakupu bądź kosztów leasingu, ograniczając się jedynie do podania, iż wygospodarowano w budżecie spółki 900 zł miesięcznie na w/w pojazdy.
Mając na uwadze przytoczone powyżej okoliczności Sąd uznał, iż kontekście dotychczasowych działań spółki podjętych w celu załatwienia wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej zarzut bezczynności organu jest uzasadniony, a stan ten nie został usunięty do dnia wyrokowania w niniejszej sprawie. W związku z powyższym Sąd działając w oparciu o treść art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. stwierdził, że podmiot zobowiązany dopuścił się bezczynności i zobowiązał M do załatwienia wniosku skarżącej z dnia [...] stycznia 2017 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy (pkt I sentencji wyroku).
Odnosząc się do określonego w art. 149 § 1a p.p.s.a. obowiązku stwierdzenia czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, Sąd uznał, iż zaistniała w sprawie bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II sentencji wyroku). Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1 a p.p.s.a., będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, LEX nr 1218894). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne ( por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Sąd orzekając w powyższym zakresie wziął pod uwagę, iż spółka nie pozostawiła wniosku skarżącej całkowicie bez odpowiedzi, nie lekceważąc go, lecz się ustosunkowała do wniosku, choć nie wyczerpując określonego wnioskiem zakresu żądanej informacji publicznej. Poza tym należy mieć też na uwadze, iż spółka nie jest organem administracji publicznej sensu stricto, jak też stosunkowo skomplikowaną materię u.d.i.p.
Konsekwencją niniejszego rozstrzygnięcia Sądu jest konieczność ponownego rozpatrzenia przez spółkę wniosku o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wskazanym pkt I wyroku, z uwzględnieniem oceny prawnej i wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku, stosownie do treści art. 153 p.p.s.a.
Odnosząc się do podniesionego przez pełnomocnika spółki w odpowiedzi na skargę zarzutu nadużycia przez skarżącą prawa w związku ze złożonym wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej Sąd uznał go za całkowicie chybiony. Podkreślić należy, że celem konstytucyjnego zagwarantowania obywatelom dostępu do informacji o działaniach organów władzy publicznej jest zapewnienie transparentności w działaniach tychże organów (lub innych podmiotów zobowiązanych), w szczególności wiążących się z wydatkowaniem środków publicznych. Prawo dostępu do informacji publicznej ma charakter powszechny, bowiem jest przyznane każdemu (art. 2 ust. 1 u.d.i.p.). Nie wymaga się zatem od osoby wykonującej to prawo wykazania interesu prawnego lub faktycznego za wyjątkiem sytuacji, gdy informacja publiczna jest informacją przetworzoną, a w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z informacją przetworzoną. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazano, że ,,nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej polega na próbie skorzystania z tej instytucji dla osiągnięcia celu innego niż troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa i jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność działania administracji i innych organów władzy publicznej" (zob. wyrok NSA z dnia 23 listopada 2016 r., I OSK 1601/15 i wyrok NSA z dnia 14 lutego 2017 r., I OSK 2642/16). W przedmiotowej sprawie nie budzi żadnych wątpliwości Sądu, iż skarżąca składając wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej spraw majątkowych M nie nadużyła prawa, a skorzystała z zagwarantowanego jej konstytucyjnie i ustawowo prawa do uzyskania informacji o sposobie wydatkowania majątku publicznego, bez konieczności wykazywania swojego interesu prawnego czy faktycznego, bądź interesu publicznego i ewentualnych intencji związanych ze złożeniem wniosku.
Za nieuzasadnioną uznał także Sąd argumentację pełnomocnika spółki odwołującą się do ograniczeń w zakresie udostępnienia skarżącej żądanej informacji z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Jeżeli bowiem spółka w istocie stwierdziła wystąpienie przesłanek z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. zobowiązana była zgodnie z treścią art. 16 u.d.i.p. do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji, co uchroniłby ją od zarzutu bezczynności. Jednakże decyzja taka nie została wydana. Dodać należy przy tym, iż tajemnica przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p., zgodnie z art. 11 ust 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji to nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Wskazać należy, iż skarżąca zwróciła się do organu o podanie kwoty zakupu lub kosztów leasingu pojazdów nabytych przez gminną osobę prawną z majątku publicznego, co na tle cytowanej powyżej definicji nie wskazuje na wystąpienie w tych okolicznościach tajemnicy przedsiębiorcy.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 201 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na koszty poniesione przez skarżącą składa się opłata w wysokości 100 zł ustalona zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło