II SAB/Go 47/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 25 września 2009r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.W. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału Inspektoratu w sprawie odmowy wydania legitymacji postanawia odrzucić skargę. W dniu 20 maja 2009r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wpłynęła skarga B.W. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału Inspektoratu w sprawie odmowy wydania legitymacji uprawniającej do otrzymywania bezpłatnych leków. Postanowieniem z dnia 26 maja 2009r. sygn. akt IV SA/Po 376/09, WSA w Poznaniu przekazał powyższą skargę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wlkp. do rozpatrzenia jako sądowi właściwemu. Do tutejszego Sądu skarga B.W. wraz z odpisem w/w postanowienia wpłynęła w dniu 2 lipca 2009r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 8 lipca 2009r. ZUS Oddział Inspektorat został wezwany do udzielenia w terminie 14 dni odpowiedzi na skargę B.W.. 27 lipca 2009r. do Sądu wpłynęła odpowiedź organu, w którym podano, że w dniu [...] lipca 2009r. została wydana decyzja odmawiająca wydania legitymacji uprawniających skarżącego do bezpłatnych leków. W załączeniu organ przesłał wskazaną decyzję. Następnie zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 sierpnia 2009r. wezwano skarżącego do podania, czy w związku z wydaniem w/w decyzji podtrzymuje skargę na bezczynność organu, czy też ją cofa. W dniu 21 sierpnia 2009r. wpłynęło do Sądu pismo, w którym skarżący oznajmił, że nie cofa skargi na bezczynność organu i wnosi o rozpatrzenie sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Na wstępie zaznaczyć należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. stał się związany postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o przekazaniu niniejszej sprawy. Skoro więc, skarga nie została wniesiona przez stronę bezpośrednio do organu, ani też nie została przekazana organowi przez WSA w Poznaniu, to należało wezwać organ do złożenia odpowiedzi na skargę i przesłania akt, zgodnie z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej ppsa. Jak zaznaczono wyżej, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział Inspektorat w odpowiedzi na skargę podał, że w dniu [...] lipca 2009r. wydał decyzję odmawiającą wydania legitymacji uprawniającej do bezpłatnych leków. Gdyby skarga dotyczyła sprawy sądowoadministracyjnej, to takie działanie organu oznaczałoby uwzględnienie skargi na bezczynność, prowadzące do umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa. Rzeczą jednak Sądu w niniejszej sprawie było w pierwszej kolejności rozważenie dopuszczalności skargi. Zgodnie z art. 3 § 2 ppsa kontrola działania administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m. in. w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu, w tym gdy bezczynność polega na niewydaniu decyzji administracyjnej. W rozpoznawanej sprawie istotą skargi B.W. było bez wątpienia żądanie wydania decyzji w przedmiocie legitymacji uprawniającej do otrzymywania bezpłatnych leków. Jako uzasadnienie swojego żądania skarżący powołał orzeczenia Sądu Okręgowego i Sądu Rejonowego wydane w sprawie z jego powództwa skierowanego przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat, z żądaniem nakazania pozwanemu wydania legitymacji uprawniającej do bezpłatnego zaopatrzenia w leki. Wymienione sądy rozpatrując sprawę w obu instancjach stwierdziły, że pozew podlegał odrzuceniu z powodu czasowej niedopuszczalności drogi sądowej (art. 199 § 1 pkt 1 kpc). Wskazały bowiem, że rozstrzygnięcie w przedmiocie wnioskowanej legitymacji musi nastąpić w drodze decyzji administracyjnej, a dopiero od decyzji ZUS przysługuje odwołanie do właściwego sądu na zasadach określonych w kpc. W tym miejscu zaznaczyć należy, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych, działający na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007r., Nr 11, poz. 74 ze zm.), jest kompetentny do wydawania decyzji w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności zgłaszania do ubezpieczeń społecznych, przebiegu ubezpieczeń, ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek, ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych oraz wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych (art. 83 ust. 1 ustawy). Od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. W świetle art. 83 ust. 3 ustawy odwołanie takie przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenia. Należy zgodzić się z panującym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, że interpretacja w/w przepisu prowadzi do wniosku, iż w każdym przypadku bezczynność organu ZUS w sprawach świadczeń lub innych roszczeń, strona może wnieść odwołanie do sądu powszechnego (postanowienie NSA z dnia 22 września 2005r., sygn. akt OSK 826/04; postanowienie WSA w Lublinie z dnia 1 grudnia 2005r., sygn. akt III SAB/Lu 25/05). Oznacza to, że bez względu na rodzaj sprawy, która powinna zostać załatwiona przez organ ZUS w formie decyzji administracyjnej, sądem właściwym do rozpoznania skargi na bezczynność tego organu jest sąd powszechny. Skoro więc w przedmiotowej sprawie sądem uprawnionym do rozpoznania skargi na bezczynność ZUS Inspektoratu jest sąd powszechny, skarga wniesiona przez B.W. do tutejszego Sądu jest niedopuszczalna z uwagi na brak kognicji Sądu do jej rozpoznania. W konsekwencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji postanowienia.