II SAB/Go 48/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędziowie Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędzia WSA Mirosław Trzecki Protokolant referent Marta Świetlik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2010 r. sprawy ze skargi S.Z. na bezczynność Prokuratora Rejonowego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: I. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne, II. zasądzić od Prokuratora Rejonowego na rzecz S.Z. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2010 r. S.Z. zwróciła się do Prokuratora Rejonowego o udzielenie informacji publicznej poprzez udostępnienie kserokopii dokumentów (13) z zakończonego śledztwa o sygn. akt 3 Ds.95/06 w sprawie niedopełnienia obowiązków i uprawnień przez funkcjonariusza publicznego: postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa z dnia [...] marca 2010 r. Pismem dnia [...] czerwca 2010 r. znak [...] Prokurator Rejonowy poinformował wnioskodawczynię, że akta postępowania przygotowawczego stanowią wprawdzie informację publiczną, jednakże ze względu na treść art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, póz. 1198 ze zm.) wezwał wnioskodawczynię do wykazania interesu publicznego, uzasadniającego żądanie udzielenia informacji przetworzonej. Pismem z dnia [...] lipca 2010 r. S.Z. ponowiła swój wniosek. Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] Prokurator Rejonowy odmówił udostępnienia S.Z. udzielenia informacji publicznej, w tym informacji przetworzonej, z uwagi na stwierdzenie braku interesu publicznego uzasadniającego takie żądanie oraz niewykazanie go przez skarżącą. Na skutek wniesionego przez stronę odwołania, decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] Prokurator Okręgowy uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę Prokuratorowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Uzasadniając decyzję organ ten podał, iż Prokurator Rejonowy nie ustalił czy faktycznie ewentualne pozytywne rozpoznanie wniosku skarżącej musiało być poprzedzone przetworzeniem informacji publicznej. Ingerencja prokuratora w treść protokołu poprzez zasłonięcie znajdujących się w nim danych personalnych osób nie będzie przetworzeniem informacji, tylko zabiegiem technicznym związanym z nieznacznym jej przekształceniem. Dnia 10 września 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga S.Z. na bezczynność Prokuratora Rejonowego w przedmiocie udostępnienia informacji z zakończonego śledztwa sygn. akt 3 Ds.95/06, polegającej na udostępnieniu kserokopii żądanych dokumentów. Skarga została przekazana przez Sąd organowi w dniu 17 września 2010 r. (data na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, Dz. K. 67/10). Pismem przewodnim z dnia [...] września 2010 r. nr [...] Prokurator Rejonowy przesłał skarżącej kopie żądanych przez nią dokumentów z akt sprawy 3 Ds.95/06. Uprzednio, po otrzymaniu skargi, poinformował pisemnie skarżącą, że podjął działania zmierzające do udostępnienia żądanych dokumentów, m.in. zwrócił się do właściwych organów administracji o ustalenie czy żądane dokumenty stanowią tajemnicę państwową czy służbową. W odpowiedzi na skargę, przesłanej do Sądu wraz ze skargą i aktami sprawy w trybie art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), Prokurator wniósł o jej oddalenie. Swoje stanowisko uzasadnił faktem udostępnienia skarżącej żądanej informacji publicznej oraz brakiem przewlekłości postępowania w związku z koniecznością ustalania, czy żądane dokumenty stanowią bądź też nie stanowią tajemnicę ustawowo chronioną. W skierowanym do Sądu piśmie procesowym z dnia [...] października 2010 r., skarżąca przyznała, że Prokurator Rejonowy udostępnił jej informację publiczną objętą wnioskiem z dnia [...] czerwca 2010 r. Jednocześnie skarżąca podtrzymała złożoną skargę w związku ze stanem bezczynności organu trwającym od 2 sierpnia do 23 września 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie sądowe w niniejszej sprawie należało umorzyć. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, póz. 1198 ze zm.), dalej w skrócie u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Z art. 3 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do: 1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, 2) wglądu do dokumentów urzędowych, 3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów. W wyroku z dnia 7 marca 2003 r., II SA 3572/02 (Wokanda 2003 nr 10, poz. 35, LEX nr 144641) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, w myśl którego akta postępowań przygotowawczych spełniają w rozumieniu u.d.i.p. zarówno warunki przedmiotowe, jak i podmiotowe zawarte w tym akcie prawnym. Stanowią one bowiem informację o działalności organów publicznych (co wypełnia dyspozycję art. 61 Konstytucji RP), jak również prokuratura mieści się w pojęciu organu władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy. Zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy obowiązane są do udostępnienia informacji publicznej podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2 będące w posiadaniu takich informacji. Pogląd ten został zaakceptowany w piśmiennictwie (T. R. Aleksandrowicz, Komentarz do ustawy o dostępie do informacji publicznej, wyd. LexisNexis, Warszawa 2004, s. 110). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a) p.p.s.a. Chodzi o przypadki, kiedy organ administracji publicznej jest obowiązany do wydania określonego aktu administracyjnego lub dokonania czynności, lecz obowiązku tego nie wykonuje.' Stosownie do art. 149 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a) tej ustawy, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu , dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Celem skargi na bezczynność organu jest bowiem doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub dokonania wynikającej z przepisów prawa czynności w sprawie wszczętej żądaniem strony. Z treści powyższego przepisu wynika a contrario, że wykonanie przez organ tego obowiązku wyłącza możliwość uwzględnienia skargi nawet wówczas, gdy wydanie aktu lub dokonanie czynności nastąpiło z naruszeniem terminu przewidzianego do jej wydania (postanowienie NSA z 16 marca 2000 r., l SAB 201/99, LEX nr 54517). W sprawach ze skarg na bezczynność organów administracji sąd orzeka, biorąc za podstawę stan prawny i faktyczny sprawy istniejący w czasie orzekania. Jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał decyzję lub inny akt, choćby z przekroczeniem ustawowych terminów, oznacza to, że organ ten nie pozostaje wstanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi stosownie do uprawnień, jakie ma na podstawie art. 149 p.p.s.a. Nie może bowiem zobowiązać organu do wydania określonego aktu lub podjęcia czynności, które przed dniem orzekania zostały wydane lub podjęte (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 467). W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że w przypadku skargi na bezczynność organu, gdy określony akt lub czynność zostały dokonane po wniesieniu skargi, ale przed jej rozpatrzeniem przez sąd, postępowanie sądowe podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (por. uchwała NSA z 26 listopada 2008 r., l OPS 6/08, jak również wcześniejsze postanowienia NSA z 16 marca 2000 r., l SAB 201/99, LEX nr 54517; WSA w Gdańsku z 21 czerwca 2004 r., II SAB/Gd 153/02, LEX nr 220349, z 29 października 2004 r., II SAB/Gd 26/03, LEK nr 299473 oraz z 13 lutego 2008 r., II SAB/Gd 38/07, LEX nr 401785; WSA w Olsztynie z 31 sierpnia 2006 r., l SAB/OI 3/06, LEX nr 237485). Podstawę prawną powyższego rozstrzygnięcia stanowi art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w sytuacji, gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe z przyczyn innych niż wymienione w pkt 1 i 2 wskazanego przepisu. W świetle powyższych okoliczności, w szczególności z uwagi na udostępnienie skarżącej żądanej informacji publicznej, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania znajduje oparcie w art. 201 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a., tzn. w sytuacji, gdy organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, w zakresie swojej właściwości uwzględnił skargę do dnia rozprawy. Skarga S.Z. została złożona bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu 10 września 2010 r., po czym została ona przekazana Prokuratorowi Rejonowemu, który otrzymał ją dnia 17 września 2010 r. Udostępnienie żądanej informacji publicznej po otrzymaniu skargi przez organ, a przed dniem rozpoczęcia rozprawy należy uznać za uwzględnienie skargi w rozumieniu art. 54 § 3 p.p.s.a., co uzasadniało zastosowanie cytowanego wyżej art. 201 § 1 p.p.s.a. Możliwość zasądzenia od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania w tego rodzaju sytuacji została również potwierdzona w przywołanej wyżej uchwale NSA z 26 listopada 2008 r., l OPS 6/08. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji postanowienia.