II SAB/Go 54/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Asesor WSA Jarosław Piątek (spr.) Protokolant referent stażysta Magdalena Komar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2018 r. sprawy ze skargi H.W. na bezczynność Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w przedmiocie ustalenia stopnia niepełnosprawności postanawia: I. odrzucić skargę, II. przyznać od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na rzecz radcy prawnego K.O. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług – tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Wyrokiem z dnia [...] października 2016 r. Sąd Rejonowy, Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu sprawy z odwołania H.W. od orzeczenia z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...] przeciwko Wojewódzkiemu Zespołowi do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności o ustalenie stopnia niepełnosprawności zmienił zaskarżone orzeczenie w ten sposób, że zaliczył wnioskodawcę H.W. do znacznego stopnia niepełnosprawności okresowo do dnia [...] października 2017 r. W dniu 2 października 2017 r. w Powiatowym Zespole do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności H.W. złożył wniosek o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności w celu uzyskania ulgi na przejazdy komunikacją miejską. W dniu [...] października 2017r. na posiedzeniu składu orzekającego Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, na które stawił się H.W., lekarz przewodniczący oraz pracownik socjalny uznali, iż zainteresowany kwalifikuje się do uzyskania orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Z powodu konieczności dokonania oceny stanu zdrowia dodatkowo przez kolejnego lekarza, z uwagi na współistniejące inne dolegliwości, odroczono wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, a o kolejnym posiedzeniu składu orzekającego zainteresowany miał zostać powiadomiony. Dodatkowo organ pouczył, iż obecność na posiedzeniu jest obowiązkowa, a nieusprawiedliwione niestawiennictwo spowoduje pozostawienie wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności bez rozpoznania. Pismem z dnia [...] października 2017 r. H.W. poinformował organ, iż nie będzie odbierał żadnych powiadomień i nie stawi się na kolejne posiedzenie. Jego zdaniem Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności posiada wystarczającą dokumentację, aby wydać orzeczenie, a na osobiste stawiennictwo nie pozwala mu jego stan zdrowia. Pismem datowanym na dzień [...] listopada 2017 r., wysłanym w dniu 31 października 2017r., organ poinformował H.W., iż skład orzekający może wydać orzeczenie bez uczestnictwa osoby orzekanej tylko w przypadku długotrwałej i nierokującej poprawy choroby uniemożliwiającej osobiste stawiennictwo potwierdzonej zaświadczeniem lekarskim. W dniu 8 listopada 2017 r. organ otrzymał pismo H.W., w którym próbował wyjaśnić rozbieżności, które wynikały z dokumentacji oraz złożonych oświadczeń we wniosku. Załączył dodatkowe dowody medyczne w sprawie, które jednak zaprzeczały temu wszystkiemu o czym pisał w swoim piśmie oraz co mogłoby spowodować, iż obecność strony na posiedzeniu składu orzekającego mogłaby być nieobowiązkowa. W związku z powyższym w dniu 10 listopada 2017 r. przesłano do H.W. informację o konieczności stawiennictwa na posiedzeniu w dniu 20 listopada 2017 r. W dniu 15 listopada 2017 r. do organu wpłynął zwrot powyższego pisma z adnotacją listonosza, iż korespondencję wyjęto ze skrzynki na zwroty, co jest jednoznaczne z tym, iż H.W. nie odebrał korespondencji, wrzucając ją do skrzynki zwrotów. W wyznaczonym terminie w dniu 20 listopada 2017 r. zainteresowany nie stawił się. Organ w dniu 23 listopada 2017 r. ponownie zawiadomił H.W. o posiedzeniu składu orzekającego wyznaczonego na dzień 4 grudnia 2017 r. Pismem z dnia [...] listopada 2017 r. zainteresowany wniósł o wydanie orzeczenia w trybie zaocznym z uwagi na stan zdrowia, który uniemożliwia mu osobiste stawiennictwo. Organ ponownie pisemnie poinformował o przesłankach orzekania w trybie zaocznym, lecz powyższa korespondencja również została wrzucona do skrzynki na zwroty. Na posiedzeniu składu orzekającego w dniu 4 grudnia 2017 r. zainteresowany ponownie nie stawił się. Pismem z dnia [...] grudnia 2017 r. znak: [...] organ zawiadomił H.W. o pozostawieniu wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności bez rozpoznania. W uzasadnieniu zawiadomienia organ dokładnie opisał przebieg postępowania od momentu złożenia wniosku oraz wskazał, iż do dnia 21 grudnia 2017 r. nie usprawiedliwił swojej nieobecności na posiedzeniu. Pismem z dnia [...] grudnia 2017 r. H.W. zarzucił organowi naruszenie jego dóbr osobistych, na które organ udzielił stosownej odpowiedzi. W dniu 6 marca 2018 r. H.W. zwrócił się do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z zapytaniem czy jego sprawa została zakończona czy też zawieszona. W odpowiedzi na powyższe pismo organ wskazał, że jego wniosek pozostawiono bez rozpoznania. Pismem z dnia [...] marca 2018 r. H.W. wniósł o wszczęcie postępowania w celu wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Z uwagi na braki formalne wniosku pismem z dnia [...] marca 2018 r. wezwano go o uzupełnienie wniosku o przesłanie go na właściwym druku oraz o zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia. W dniu 28 marca 2018 r. wpłynęło pismo wraz z załącznikami przesłanymi przez urząd do uzupełnienia, z którego wynikało, iż zainteresowany odmówił uzupełnienia wymaganych w wezwaniu braków. W związku z powyższym w dniu 3 kwietnia 2018 r. wysłano zawiadomienie o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. H.W. wniósł o przywrócenie terminu do stawienia się przed komisję, zgodnie z jego wnioskiem z dnia [...] października 2017 r. Po przeanalizowaniu dokumentacji organ nie znalazł podstaw do przywrócenia terminu. Uznając, iż strona chciałaby uzyskać stosowne orzeczenie, organ wszczął postępowanie wysyłając w dniu 9 kwietnia 2018 r. wezwanie do usunięcia braków formalnych w celu uzupełnienia i przesłania właściwych druków wniosku i zaświadczenia lekarskiego o stanie zdrowia. Jednocześnie pouczył o braku możliwości przywrócenia wszczęcia postępowania z wniosku z dnia [...] października 2017 r. H.W. odebrał je osobiście w dniu 11 kwietnia 2018 r., lecz nie uzupełnił wymaganych braków w zakreślonym terminie. Pismem z dnia [...] kwietnia 2018r. organ zawiadomił H.W. o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Przesyłka zawierająca powyższe zawiadomienie wpłynęła do organu z adnotacją, iż adresat odmówił jej przyjęcia. W dniu 27 kwietnia 2018 r. do organu wpłynęło pismo H.W., w którym to obwinił organ jakoby wszystko co poczynił w sprawie wnioskującego było celowe, złośliwe i niezgodne z literą prawa. Organ ponownie ustosunkował się do treści pisma powołując się na stanowisko zawarte we wcześniejszej korespondencji oraz ponownie przesłał stosowne druki celem ich wypełnienia i przesłania, aby wszcząć postępowanie o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Adresat ponownie odmówił przyjęcia powyższej korespondencji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na bezczynność Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w przedmiocie ustalenia stopnia niepełnosprawności złożył H.W.. Wskazał, że jest osobą samotną i schorowaną a ze względu na stan zdrowia nie mógł się stawić osobiście na komisję. Podkreślił, że organ nie wydał żadnej decyzji o zakończeniu postępowania w jego sprawie. Skarżący zwrócił się do organu o ponowne wezwanie przed komisję, gdyż jego zdaniem sprawa dalej jest w toku. W związku z nadesłaniem przez organ stosownych wniosków o wydanie orzeczenia, skarżący nie zgodził się aby od nowa przechodził badania lekarskie i uzyskał od lekarza rodzinnego skierowania na komisję. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie uzasadniając to brakiem przesłanek do wszczęcia postępowania sądowego w przedmiotowej sprawie. Organ podkreślił, że na każdym etapie postępowania strona bez zbędnej zwłoki, we właściwy i dorozumiany sposób była informowana o trybie postępowania przez organ. Zaznaczył również, że na różnych etapach postępowania skarżący zmieniał swoje zeznania. Organ oświadczył, że nie miał innej możliwości komunikowania się ze stroną, jak tylko jednorazowe osobiste stawiennictwo na posiedzeniu składu orzekającego w dniu 17 października 2017 r. Z uwagi na brak podania numeru telefonu przez skarżącego, organ miał możliwość jedynego kontaktu poprzez przesyłanie korespondencji na wskazany adres. Ustosunkowując się do treści pisma skarżącego z dnia [...] czerwca 2018 r. zawierającego zarzuty zatajania jakichkolwiek informacji, organ uznał je za bezzasadne, na co zostały przedstawione dowody w aktach administracyjnych. Pismem z dnia [...] października 2018 r. pełnomocnik skarżącego r. pr. K.O., ustanowiony w ramach prawa pomocy, wniósł o zobowiązanie organu do wydania w terminie 30 dni od dnia wyroku decyzji w zakresie objętym niniejszą sprawą, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu i wniósł o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Uzasadniając swoje stanowisko pełnomocnik skarżącego uznał, że organ dopuścił się nieprawidłowości w prowadzonym postępowaniu. Jego zdaniem przedłożone przez skarżącego dokumenty jak i historia leczenia, o której organ miał wiedzę, były wystarczające aby przygotować i powołać właściwy skład osobowy na posiedzenie zespołu orzekającego o niepełnosprawności. Organ posiadał wiedzę o kończącej się ważności orzeczenia o niepełnosprawności i zdaniem pełnomocnika skarżącego należało poczynić wszelkie kroki, aby móc wydać orzeczenie na pierwszym posiedzeniu w dniu 17 października 2017 r. Pełnomocnik skarżącego uznał, że organ bezpodstawnie dokonał wydłużenia terminu załatwienia sprawy, albowiem istniały wszelkie przesłanki, aby wydać rozstrzygnięcie już po pierwszym posiedzeniu zespołu orzekającego. Taki stan rzeczy, uwzględniając stan zdrowia skarżącego oraz upływający termin ważności dotychczasowego orzeczenia wskazuje na nieuzasadnioną bezczynność organu w niniejszej sprawie. Pełnomocnik dodatkowo podkreślił, że organ wykazał się niezwykłą bezwzględnością, wymagając od skarżącego kolejnej obecności na posiedzeniu komisji. Organ nie wyjaśnił w sposób wystarczający przyczyn konieczności zwołania kolejnego posiedzenia komisji ograniczając się do lakonicznego pisma informacyjnego. W ocenie pełnomocnika organ doskonale wiedział, że H.W. jest osobą w podeszłym wieku, samotną, schorowaną i nieporadną w związku z czym potrzebuje znacznie więcej uwagi i pomocy w załatwieniu sprawy. Nie bacząc na to, że skarżący wielokrotnie wskazywał i tłumaczył, że wyznaczona godzina posiedzenia jest dla niego nieodpowiednia, organ nie poczynił żadnych starań, aby w jakikolwiek sposób ułatwić skarżącemu dotarcie na posiedzenie komisji. Ponadto pełnomocnik wskazał, że skarżący nie wiedział dlaczego pomimo wielkiego wysiłku jakim było stawienie się na posiedzenie zespołu orzekającego, organ nie wydał rozstrzygnięcia. W dalszym czasie podejmował czynności, które w ocenie skarżącego mogły przyczynić się do zakończenia sprawy, jednakże brak świadomości oraz odpowiedniej wiedzy powodowały, iż jego wysiłki były bezskuteczne. W ocenie pełnomocnika za taki stan rzeczy winę ponosi organ a w niniejszej sprawie naruszył on zasadę szybkości postępowania i zasadę zaufania obywatela wobec państwa, przede wszystkim bezpodstawnie nie wydając rozstrzygnięcia w ustawowym terminie, a także powodując powstanie sytuacji, w której skarżący całkowicie stracił zaufanie do organu państwowego. Pismem z dnia [...] października 2018 r. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności poinformował, że w 2018 r. do tegoż organu nie wpłynęło ponaglenie H.W.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi w każdym przypadku poprzedzone jest sprawdzeniem, czy sprawa będąca jej przedmiotem podlega kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego, a mianowicie, czy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, czy skargę wniósł uprawniony podmiot oraz czy spełnia ona wymogi formalne i została wniesiona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, a w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Zakres kognicji sądów administracyjnych wyznacza art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 - dalej w skrócie: p.p.s.a.) stanowiąc, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Oprócz katalogu spraw wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. ustawodawca zastrzegł dla sądów administracyjnych uprawnienie do orzekania także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w innych sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w przedmiocie ustalenia stopnia niepełnosprawności. Należy wskazać, że postępowanie w sprawie orzekania o ustaleniu stopnia niepełnosprawności określone zostało w rozdziale 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. nr 2046 ze zm.) oraz w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r, poz. 1110). Zgodnie z art. 6 ust. 1 powołanej wyżej ustawy w pierwszej instancji orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, natomiast w drugiej instancji orzekają wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności. Od orzeczeń wojewódzkich zespołów orzekania o niepełnosprawności przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych (art. 6c ust. 8 ustawy), natomiast art. 66 wskazanej wyżej ustawy w sprawach nie unormowanych przepisami ustawy odsyła do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej K.p.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, wedle którego w odniesieniu do niektórych postanowień procesowych i incydentalnych, których nie reguluje ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz powołane wyżej rozporządzenie, z racji odesłania mają zastosowanie przepisy K.p.a., a następnie stronie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (zob. uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 8 listopada 1999 r., OPS 12/99, CBOSA). Należy wskazać, że w przedmiocie dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wyrażone zostały w orzecznictwie odmienne stanowiska. Tytułem przykładu można wskazać, że WSA we Wrocławiu postanowieniem z dnia 19 października 2012 r. (IV SAB/Wr 94/12, CBOSA) odrzucił skargę na bezczynność organu w przedmiocie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie do sądu administracyjnego decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności z zakresu administracji publicznej. Wskazał, że w związku z wyliczeniem zawartym w art. 3 § 2 i § 3 ustawy p.p.s.a. oraz istotą sprawy sądowoadminstracyjnej, żądanie skarżącej nie ma charakteru administracyjnoprawnego. Sprawa dotycząca wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności należy do właściwości sądu powszechnego, a orzeczenia o stopniu niepełnosprawności nie należą do wskazanego wyliczenia aktów wchodzących w zakres kognicji sądu administracyjnego. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 października 2011 r. (I OSK 1883/10, CBOSA) stwierdził, że "w szczególności odnotować trzeba trafność stanowiska Sądu pierwszej instancji, według którego w odniesieniu do bezczynności organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności, na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. uzasadnienie uchwały NSA z dnia 8 listopada 1999 r., sygn. akt OPS 12/99, ONSA 2000/2/47). Nie ma zatem podstaw do kwestionowania dopuszczalności drogi sądowej (art. 183 § 2 pkt 1 p.p.s.a.)". Należy wskazać, iż po wydaniu przez organ odwoławczy orzeczenia o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności, a następnie wniesieniu odwołania od tego orzeczenia sprawa staje się sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych. W orzecznictwie zwrócono uwagę, że sprawy dotyczące orzekania o stopniu niepełnosprawności na etapie postępowania dwuinstancyjnego przed zespołami do spraw orzekania o niepełnosprawności – aż do ich rozstrzygnięcia przez składy orzekające zespołów – są indywidualnymi sprawami z zakresu administracji publicznej. Wyodrębnienie sądów administracyjnych jako oddzielnego pionu sądownictwa powołanego do sprawowania kontroli działalności administracji publicznej oznacza, że kontroli takiej nie sprawują sądy powszechne. Czym innym natomiast jest przekazywanie do właściwości sądów powszechnych określonych spraw, które w pierwszej fazie postępowania są załatwiane przez organy administracji publicznej. W takim wypadku nie chodzi o sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej przez sądy powszechne w rozumieniu art. 184 Konstytucji, ale o "przejęcie" sprawy do jej końcowego załatwienia przez sąd powszechny (zob. uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 8 listopada 1999 r., OPS 12/99, CBOSA). Należy również podnieść, że na podstawie ustawy z dnia 15 stycznia 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 218), z dniem 20 marca 2015 r. art. 4779 § 4 k.p.c. zostało nadane nowe brzmienie, przez dodanie odpowiednio zwrotów "lub wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności", "lub orzeczenia". Po tej zmianie przepis ten stanowi, że jeżeli organ rentowy lub wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności nie wydał decyzji lub orzeczenia w terminie dwóch miesięcy od dnia zgłoszenia roszczenia w sposób przepisany, odwołanie można wnieść w każdym czasie po upływie tego terminu. Wskazać trzeba, że treść art. 4779 § 4 oraz art. 47814 § 3 k.p.c. odnosi się wprost do bezczynności wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, a w przedmiotowej sprawie zarzut bezczynności dotyczy powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd rozpoznający niniejszą sprawę uznał, że dopuszczalna jest skarga do sądu administracyjnego na bezczynność powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności w przedmiocie ustalenia stopnia niepełnosprawności (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 lipca 2018 r., II SAB/Gl 17/18, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 23 lutego 2018 r., IV SAB/Wa 358/17, CBOSA). Stosownie do treści art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. W przypadku skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji publicznej takim środkiem jest obecnie ponaglenie, o którym mowa w art. 37 k.p.a., w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 12 maja 2017 r. (Dz.U. z 2017 r., poz. 935). Z treści powyższego przepisu wynika, że przesłanka dopuszczalności postępowania sądowoadministracyjnego w odniesieniu do skarg na bezczynność, organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania, sprowadza się do tego, że skarżący obowiązany jest, przed wniesieniem skargi, do wyczerpania środków prawnych przewidzianych w art. 37 § 1 k.p.a., tzn. winien wnieść ponaglenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie. Z akt sprawy wynika, iż skarżący przed wniesieniem skargi nie złożył ponaglenia do organu wyższego stopnia na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania, stosownie do art. 37 k.p.a., a zatem nie został spełniony przewidziany w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. wymóg złożenia właściwego środka zaskarżenia, poprzedzającego złożenie skargi do Sądu. Z tego względu Sąd wniesioną skargę jako niedopuszczalną odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. O kosztach należnych pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a., § 4 ust. 3 i § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. (Dz. U. 2016, poz. 1715 ze zm.) w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu.