II SAB/Go 55/14

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2014-09-01

Skład orzekający: Jarosław Piątek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie bezrobotnej, pozostającej na utrzymaniu rodziców, przysługuje prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli nie wykaże ona możliwości zarobkowych i majątkowych rodziców oraz nie uzupełni wniosku zgodnie z wezwaniem sądu?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przypadku osoby pełnoletniej pozostającej na utrzymaniu rodziców, decydujące są możliwości zarobkowe i majątkowe rodziców. Niewykazanie tych okoliczności oraz nieuzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy zgodnie z wezwaniem sądu skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca A.J. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na bezczynność Burmistrza w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. We wniosku wskazała, że jest osobą bezrobotną i pozostaje na utrzymaniu rodziców. Sąd wezwał ją do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie dokumentów dotyczących dochodów i sytuacji majątkowej rodziców oraz potwierdzenia statusu bezrobotnego. Skarżąca nie uzupełniła wniosku w całości, nie przedkładając m.in. aktualnych zaświadczeń o dochodach ojca i wyciągów z rachunków bankowych rodziców.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 1 września 2014 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.J. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na bezczynność Burmistrza w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a : odmówić przyznania prawa pomocy. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 12 czerwca 2014 r. A.J. została wezwana do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Dnia 18 lipca 2014 r. wpłynął do sądu wniosek A.J. o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że jest osoba bezrobotną i pozostaje na utrzymaniu rodziców. A.J. podała, że wynagrodzenie jej ojca wynosi miesięcznie 3.000 zł. Na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 22 lipca 2014 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia w terminie 7 dni złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez: 1. przedłożenie dokumentów potwierdzających uzyskiwane dochody przez jej rodziców (zaświadczenie pracodawcy, decyzja ZUS), 2. przedłożenie zaświadczenia potwierdzającego status osoby bezrobotnej, 3. przedłożenie wyciągów z wszystkich posiadanych przez rodziców skarżącej rachunków bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy, 4. przedłożenie rachunków potwierdzających ponoszone przez rodziców skarżącej koszty związane z utrzymaniem mieszkania (domu), 5. przedłożenie rachunków dotyczących ewentualnych kosztów zakupu leków (leczenia). W uzupełnieniu złożonego wniosku skarżąca przedstawiła opłaty związane z eksploatacją nieruchomości (podatek od nieruchomości – 451 zł, woda – 420 zł za kwartał, energia elektryczna – 299 zł). Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podkreślić, że ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co Zważyć trzeba, że A.J. z dniem [...] stycznia 2014 r. została uznana za osobę bezrobotną. Skarżąca podała, że pozostaje na utrzymaniu rodziców. W orzecznictwie wyjaśniono "Okoliczność, że pełnoletnie dziecko, które nie posiada własnego majątku, uczy się i pozostaje na utrzymaniu rodziców, nie uzasadnia jeszcze zwolnienia od kosztów sądowych. Z istoty obowiązku alimentacyjnego wynika bowiem, że w wypadkach uzasadnionych prowadzenia procesu w interesie dziecka, które nie osiągnęło możliwości samodzielnego utrzymania, rodzice winni wyłożyć potrzebne na ten cel środki, jeżeli mogą to uczynić bez uszczerbku utrzymania, koniecznego dla siebie i rodziny. W takim wypadku o zwolnieniu od kosztów sądowych decydują możliwości zarobkowe i majątkowe rodziców" (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 1989 r., II CZ 80/89, LEX nr 8963, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2012 r., II FZ 975/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy podkreślić, że A.J. nie uzupełniła zgodnie z wezwaniem złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżąca nie przedłożyła między innymi aktualnego zaświadczenia pracodawcy o dochodach uzyskiwanych przez jej ojca oraz wyciągów z rachunków bankowych posiadanych przez jej rodziców. Tym samym przedłożone rachunki obrazujące ponoszone koszty utrzymania nieruchomości oraz zaświadczenie o wysokości dochodu podatnika (ojca skarżącej) za 2013 r. nie pozwalają na dokonanie obiektywnej analizy sytuacji majątkowej rodziców wnioskodawczyni. Nie można także pominąć, że wpis od skargi jest niski, wynosi bowiem 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 6 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W konkluzji należy zatem stwierdzić, że A.J. nie wykazała, że zachodzi ustawowa przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło