II SAB/Go 66/18

Sygn. akt II SAB/Go 66/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 stycznia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant referent stażysta Magdalena Komar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na bezczynność zarządu Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej spółki z o.o. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania zarządu Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej spółki z o.o. do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] r. o udostępnienie informacji publicznej, II. stwierdza, że zarząd Zakład Gospodarki Mieszkaniowej spółki z o.o. dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej spółki z o.o. na rzecz skarżącego Stowarzyszenia [...] kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie przez Stowarzyszenie [...] jest bezczynność Zarządu Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej spółka z o. o. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, tj. szczegółowych danych związanych z wykonaniem budżetu Miejskiego Schroniska dla Bezdomnych Zwierząt za rok 2017 oraz ruchu zwierząt za lata 2014-2017, prowadzonego przez Zakład Gospodarki Mieszkaniowej Spółka z o. o.. Udostępnienie żądanej informacji miało nastąpić w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 1330). W oparciu o dokumenty przekazane przez strony postępowania ustalono następujący stan faktyczny sprawy: Wnioskiem noszącym datę [...] stycznia 2018 r., uzupełnionego następnie pismem z dnia [...] lutego 2018 r., Stowarzyszenie [...] zwróciło się do Zarządu Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej spółka z o. o. o udostępnienie w trybie informacji publicznej danych dotyczących wykonania budżetu Miejskiego Schroniska dla Bezdomnych Zwierząt za 2017 rok. Zgodnie z wnioskiem Stowarzyszenie zwróciło się o podanie środków przeznaczonych na prowadzenie schroniska w 2017 roku, zestawienia dochodów i wydatków, ruchu zwierząt w latach 2014 – 2017. Pismem z dnia [...] lutego 2018 r. organ udzielił informacji odnośnie ruchu zwierząt za lata 2014-2017 oraz podał, że budżet w 2017 roku na utrzymanie schroniska wynosił 602.000 zł. Natomiast w piśmie z dnia [...] marca 2018 r. poinformował Stowarzyszenie, że przyznana kwota w 2017 roku na prowadzenie Schroniska tj. 602.000 zł zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej XXIX/36/17 z 31 marca 2017 r. została rozdysponowana w następujący sposób: - 54.120 zł przeznaczono na usługi weterynaryjne, całodobową opiekę weterynaryjną w przypadku zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt, - 44.157 zł przeznaczono na zakup karm dla psów w schronisku i kotów wolno żyjących, - 501.723 zł przeznaczono na pozostałe czynności realizowane w ramach administrowania schroniskiem. Nadto organ stwierdził, że zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w pewnych sytuacjach prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu. W związku z powyższym organ odmówił udzielenia informacji w zakresie zestawienia przychodów i kosztów, a także szczegółowego podziału środków otrzymanych od Miasta na administrowanie. W dniu 4 sierpnia 2018 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skarga Stowarzyszenia na bezczynność organu. W uzasadnieniu skargi po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu sprawy strona stwierdziła, że powoływanie się na ochronę konkurencyjności przemawiającą za odmową udzielenia pełnej informacji w zakresie wykonania budżetu za 2017 roku jest w niniejszej sprawie bezzasadne, w szczególności tak jak w niniejszej sprawie, przez spółkę komunalną realizująca zadania własne gminy, przekazane spółce do realizacji przez gminę. W związku z powyższym Stowarzyszenie wniosło o zobowiązanie Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej spółka z o. o. o udzielenie informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z dnia [...] stycznia 2018 r. oraz o zasądzenie zwrotu poniesionych kosztów postępowania. Skargę przekazano do nadania jej dalszego biegu do Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej Spółka z o. o.. W dniu [...] sierpnia 2018 r. organ przesłał listem poleconym na adres Stowarzyszenia pełna informację odnośnie wykonania budżetu za 2017 rok. Natomiast w odpowiedzi na skargę organ wnosił o oddalenie skargi z uwagi na jej uwzględnienie na podstawie art. 54 § 3 k.p.a. i udzielenie żądanej informacji zgodnie z uprzednio złożonym przez stronę wnioskiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego przepisu, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Ponadto, co wymaga szczególnego podkreślenia w tej sprawie, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Zakres podmiotowy stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej określa jej art. 4, zgodnie z którym obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym w szczególności m.in. organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, jeżeli posiadają taką informację. O tym, czy dany podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej decyduje wykonywanie przez niego zadań mających charakter publiczny. W niniejszej sprawie Zakład Gospodarki Mieszkaniowej spółka z o. o. wykonywał zadanie publiczne jakim jest opieka nad zwierzętami bezdomnymi, do której w oparciu o postanowienia ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt obowiązana są jednostki samorządu terytorialnego – gminy, a które to zadanie Gmina Miasta zleciła Zakładowi Gospodarki Mieszkaniowej spółka z o. o. poprzez prowadzenie schroniska dla bezdomnych zwierząt i przekazała na prowadzenie tej działalności środki publiczne. Zgodnie z art. 11 ust. 1 powołanej ustawy zapobieganie bezdomności zwierząt i zapewnienie opieki bezdomnym zwierzętom oraz ich wyłapywanie należy do zadań własnych gmin. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Stan bezczynności – w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej – oznacza zatem sytuację, w której mimo upływu ustawowych terminów podmiot zobowiązany nie udostępnia żądanej informacji, nie wydaje decyzji, gdy zachodzą podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej z przyczyn wskazanych w art. 5 u.d.i.p. albo umorzenia postępowania, bądź nie informuje wnioskodawcy o tym, że nie posiada żądanej informacji lub objęta wnioskiem informacja nie stanowi informacji publicznej. W niniejszej sprawie w zakreślonym terminie organ nie udzielił Stowarzyszeniu żądanej informacji. Tym samym był w bezczynności, która istniała również w dniu wniesienia skargi na tę bezczynność do Sądu. Jak wynika z akt sprawy organ udzielił żądanej informacji zgodnie z wnioskiem dopiero po wniesieniu skargi. Udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi na bezczynność czyniło zbędnym konieczność orzeczenia o zobowiązaniu Spółki do rozpoznania żądania skarżącego. Nie można bowiem nakazywać podmiotowi zobowiązanemu, aby udostępnił informację publiczną w sytuacji, gdy już to uczynił. Jego działanie, wyprzedzające orzeczenie sądu administracyjnego, wyczerpuje zatem jeden z wniosków skargi na bezczynność, co wyłącza możliwość jej uwzględnienia nawet wówczas, gdy rozstrzygnięcie lub czynność materialnotechniczna zostały podjęte z naruszeniem terminu przewidzianego do ich dokonania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 września 2012 r., sygn. akt II OSK 1431/12). Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić, że postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Spółki do rozpatrzenia wniosku skarżącego okazało się bezprzedmiotowe, gdyż w jego toku, a przed wydaniem wyroku wystąpiło zdarzenie, które uczyniło zbędnym merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy w tym zakresie. Stosownie bowiem do uchwały NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., pozwalający na umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego w sytuacji, gdy stało się ono z innych przyczyn bezprzedmiotowe, ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu – w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. – organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Zatem mimo tego, że w dniu wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności, wobec udzielenia odpowiedzi zgodnej z treścią wniosku strony skarżącej już po wniesieniu skargi, odpadła przesłanka wydania przez Sąd orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. nakazania organowi załatwienia wniosku. W oparciu zatem o dyspozycję art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., postępowanie w przedmiocie bezczynności organu w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego należało umorzyć, o czym orzeczona w punkcie I wyroku. Udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi, a przed jej rozpoznaniem, nie zwalnia jednak sądu od podjęcia pozostałych rozstrzygnięć właściwych dla tego typu skargi (por. postanowienie NSA z 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12; wyrok NSA z 15 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 2390/12, publ.: baza orzeczeń CBOIS). Skoro udzielenie żądanej przez stronę skarżąca informacji publicznej nastąpiło z przekroczeniem terminu określonego w art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej organ pozostawał w tym okresie w bezczynności. Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że stwierdzona w niniejszej sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Orzeczenie rażącego naruszenia prawa jest zastrzeżone zatem dla najbardziej jaskrawych przypadków długotrwałej bierności organów. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja rażącej bezczynności nie zaistniała, albowiem udzielenie początkowo niepełnej odpowiedzi na wniosek skarżących nie wynikało ze złej woli organu, czy lekceważenia wnioskujących skarżących, lecz było wynikiem braku rocznego sprawozdania z wykonania budżetu. Przed jego sporządzeniem udzielono Stowarzyszeniu informacji odnośnie ruchu zwierząt za lata 2014-2017, a po otrzymaniu skargi udzielona już pełnej informacji dotyczącej wykonania budżetu za 2017 rok w części dotyczącej prowadzenia schroniska dla bezdomnych zwierząt. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 p.p.s.a. Zasądzono na rzecz Stowarzyszenia zwrot poniesionych kosztów postepowania, tj. uiszczony wpis od skargi w wysokości 100 zł.