II SO/Go 15/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Szumilas Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Protokolant referent Malwina Tomiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2013 r. sprawy z wniosku U.N. w przedmiocie wymierzenia grzywny organowi – Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w związku z nieprzekazaniem skargi postanawia: wymierzyć Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu grzywnę w wysokości 300 (trzysta) złotych. W dniu [...] grudnia 2012 roku U.N. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., na podstawie art. 55 i art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek o wymierzenie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu grzywny w związku z nieprzekazaniem skargi sądowi, jaką złożyła od decyzji tego organu. Z uzasadnienia wniosku wynika, że w dniu 21 czerwca 2012 roku złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2012 roku i do dnia złożenia wniosku o ukaranie grzywną skarga ta nie została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W dalszej części uzasadnienia wniosku U.N. przedstawiła przebieg postępowania w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości obejmującej działkę gruntu o numerze [...] położonej w miejscowości [...] stanowiącej jej własność z nieruchomością obejmująca działkę gruntu o numerze geodezyjnym [...] położonej w tej samej miejscowości, a stanowiącej własność Gminy. Postanowieniem z dnia [...] marca 2012 roku Wójt Gminy zawiesił postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości obejmującej działkę gruntu o numerze [...] stanowiącej własność U.N. i nieruchomości obejmującej działkę gruntu o numerze [...], której właścicielem jest Gmina. W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ administracji podniósł, że przed Sądem Rejonowym toczy się postępowanie w sprawie rozgraniczenia wyżej wymienionych nieruchomości. Rozstrzygnięcie jakie zapadnie w postępowaniu toczącym się przed sądem będzie miało wpływ na rozstrzygnięcie postępowania administracyjnego Wobec powyższego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowanie zawieszono. Na powyższe postanowienie Wójta Gminy U.N. złożyła w zakreślonym terminie zażalenie. W uzasadnieniu zażalenia zakwestionowała prawidłowość prowadzonego dotychczas postępowania administracyjnego, a w szczególności bezprawne pomniejszenie powierzchni nieruchomości stanowiącej jej własność. Wniosła również o unieważnienie decyzji z dnia [...] stycznia 2010 roku dotyczącej wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego w kwocie 299 zł od trzech działek o powierzchni 0,3535 ha zamiast od jednej działki o numerze [...] o powierzchni 0,44 hektara. Po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] maja 2012 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] marca 2012 roku. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, że w dniu 26 marca 2012 roku Gmina złożyła wniosek do Sądu Rejonowego o rozgraniczenie nieruchomości. Tym samym organ pierwszej instancji zasadnie zawiesił postępowanie w oparciu o przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego U.N. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., która to skarga wpłynęła w dniu 11 lipca 2012 roku. W uzasadnieniu skargi skarżąca zacytowała te same argumenty, co w zażaleniu na postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] marca. 2012 roku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonując ponownej analizy akt sprawy stwierdziło nieprawidłowość swojego poprzedniego rozstrzygnięcia tj. postanowienia z dnia [...] maja 2012 roku. W ramach autokontroli, w oparciu o przepis art. 54 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 roku uchyliło swoje postanowienie z dnia [...] maja 2012 roku oraz postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] marca 2012 roku i umorzył postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości obejmującej działkę numer [...] będącą własnością U.N. i działkę numer [...], której właścicielem jest Gmina. W uzasadnieniu postanowienia przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego. Stwierdzono, skoro przed Sądem Rejonowym toczy się z wniosku Gminy postępowanie rozgraniczające, które z uwagi na treść tego wniosku jest w całości tożsame z zakresem prowadzonego postepowania administracyjnego ( dotyczy tych samych działek ), to w oparciu o przepis art. 34 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. z 2010 r., nr 193, poz. 1287 z późn. zm.) postępowanie administracyjne w przedmiocie rozgraniczenia należy umorzyć. Powyższe postanowienie doręczono U.N. w dniu [...] stycznia 2013 roku. Na powyższe postanowienie U.N. złożyła również skargę. Skargę jaką U.N. złożyła na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2012 roku nie przekazano do chwili złożenia wniosku o ukaranie organu administracji publicznej grzywną w trybie art. 55 p.p.s.a do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Uczyniono to dopiero w dniu 29 stycznia 2013 roku. W odpowiedzi na wniosek o ukaranie grzywną Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że z uwagi na dużą ilość pism, zażaleń i skarg składanych przez U.N. przyjmując, że skarga na postanowienie z dnia [...] maja 2012 roku dotyczy rozpatrywanej już wcześniej sprawy i zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem, działając w oparciu o przepis art. 239 k.p.a., pismo to dołączono wraz ze stosowną adnotacją, do innych akt sprawy, pozostawiając bez rozpoznania. Wobec powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o odstąpienie od wymierzenia grzywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Zgodnie z dyspozycją zawartą w przepisie art. 54 i 55 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej jako "p.p.s.a.", skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6, tj. do wysokości dzieięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej obowiązującego w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. jest niedopełnienie obowiązków określonych w art.54 § 2 p.p.s.a w terminie tamże przewidzianym. Zgodnie z poglądem wyrażonym w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2008 roku wydanego w sprawie I OZ 850/08 (opublikowanego LEX nr 528357), zawarte w art. 55 p.p.s.a. stwierdzenie "w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 sąd może orzec o wymierzeniu grzywny" oznacza, że wyłączną materialonoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie. Podobny pogląd został wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lipca 2009 roku w sprawie I OZ 746/09 (opublikowane LEX nr 552406). Nie ma przy tym znaczenia, czy wypełnienie przez organ obowiązku z art. 54 § 2 p.ps.a. nastąpiło czy też nie do czasu nałożenia grzywny. Zgodnie z przepisem art. 55 § 1 p.p.s.a. sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny, co oznacza, że podejmując rozstrzygnięcie w tej kwestii sąd powinien wziąć pod uwagę wszelkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niedopełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, a w szczególności czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Nadto należy podkreślić, że mimo uwzględnienia skargi przez organ w trybie samokontroli w oparciu o przepis art. 54 § 3 p.p.s.a organ jest zobligowany do przekazania właściwemu sądowi administracyjnemu skargi wraz z aktami sprawy. Celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest pełnienie funkcji dyscyplinującej, a także represyjnej. Funkcja represyjna realizowana jest poprzez wymierzenie grzywny, o której mowa w tym przepisie, służy bowiem ochronie konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki wyrażonej w art. 54 ust. 2 1 Konstytucji RP. Pomimo, że regulacja konstytucyjna odnosi się do sądu, to jednak działanie sądu jest w tym wypadku uzależnione od wykonywania przez organ obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Z tej przyczyny ponosi on odpowiedzialność za uniemożliwienie, albo utrudnienie realizacji tego prawa przez stronę. Poza tym grzywna z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie grzywną służy zapobieganiu naruszenia prawa celem przewlekania postepowania sądowoadministracyjnego (postanowienie NSA w Warszawie z dnia 11 maja 2012 roku, LEX nr 1164456 ). Z powyższego wynika, że grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco- represyjny. To jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, ma jedynie wpływ na jej wysokość. Określając wysokość grzywny, jaką należy wymierzyć organowi w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. należy mieć na uwadze wszystkie okoliczności sprawy, w szczególności przyczyny niewypełnienia obowiązku, jaki czas upłynął od wniesienia skargi do jej przekazania sądowi administracyjnemu, a także okoliczność czy organ przekazał skargę przed złożeniem wniosku o ukarania grzywną czy też w późniejszym terminie. W szczególnie uzasadnionych okolicznościach Sąd może odstąpić od wymierzenia organowi grzywny np. gdy opóźnienie w przekazaniu skargi nie jest znaczne, wynosi kilka dni. Mając powyższe rozważania na uwadze Sąd postanowił wymierzyć Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu grzywnę w wysokości 300 zł. Od momentu złożenia skargi do jej przesłania do sądu upłynęło ponad 6 miesięcy. Skargę przekazano już po wpłynięciu wniosku o ukaranie grzywną na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Nie może stanowić usprawiedliwienia dla organu, a w szczególności podstawę odstąpienia od wymierzenia grzywny fakt, że skargę zakwalifikowano jako pismo odnoszące się do innej sprawy ostatecznie już zakończonej. Należy zauważyć, że już na wstępie danego pisma U.N. zaznaczyła, że jest to skarga na postanowienie SKO z dnia [...] maja 2012 roku, które jej doręczono w dniu 20 czerwca 2012 roku. Mając powyższe na uwadze Sąd wymierzył Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu grzywnę, w oparciu o przepis art. 55 § 1 p.p.s.a., w wysokości określonej w sentencji postanowienia.