II SO/Go 9/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Marek Szumilas (spr.) Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Protokolant specjalista Ewa Kłosowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2010 r. sprawy z wniosku T.C. w przedmiocie wymierzenia Prokuratorowi Rejonowemu grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddala wniosek. Wnioskiem z dnia [...] lipca 2010r. T.C., w związku z nieprzekazaniem przez Prokuratora Rejonowego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargi wnioskodawcy z dnia [...] listopada 2009r. na zarządzenie Prokuratora z dnia [...] października 2009r. o zatrzymaniu celem przymusowego doprowadzenia na badania psychiatryczne, zwrócił się do tutejszego Sądu o zobowiązanie Prokuratora do przekazania skargi. Powyższy wniosek zarejestrowany został pod sygn. akt II SO/Go 9/10 jako wniosek o wymierzenie Prokuratorowi Rejonowemu grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.). Ustosunkowując się do złożonego przez T.C. wniosku, Prokurator Rejonowy dnia 30 lipca 2010r. nadesłał do Sądu skierowane do wnioskodawcy pismo tego organu z dnia [...] grudnia 2009r., informujące, iż Sąd Rejonowy rozpoznał zażalenie na zarządzenie Prokuratora Rejonowego z dnia [...] października 2009r. i w postanowieniu z dnia [...] października 2009r. uznał zatrzymanie za zasadne oraz legalne. Mając na względzie, że zapadło już rozstrzygnięcie uprawnionego sądu, jak również, że skarga z dnia [...] listopada 2009r. dotyczy tej samej materii, Prokurator poinformował T.C., iż pozostawia skargę w aktach głównych sprawy [...] bez dalszego rozpoznania. Pismem z dnia [...] września 2010r. (data wpływu do Sądu: 13 wrzesień 2010r.) Prokurator Rejonowy przekazał do Sądu skargę T.C. z dnia [...] listopada 2010r. na zarządzenie Prokuratora Rejonowego z dnia [...] października 2009r., która zarejestrowana została pod sygn. akt II SA/Go 694/10. Postanowieniem z dnia 30 września 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odrzucił przedmiotową skargę, uznając, iż wydane w trakcie postępowania karnego akty prawne lub czynności nie zaliczają się do żadnej z kategorii aktów lub czynności wyszczególnionych w art. 3 § 2 ppsa, podlegających kontroli (właściwości) sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podnieść należy, iż stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) zwanej dalej ppsa, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Zgodnie z art. 54 § 2 ppsa, organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Przepis ten statuuje obowiązek przekazania sądowi dokumentów warunkujących przeprowadzenie kontroli sądowej. By rozpocząć taką kontrolę, sąd musi bowiem posiadać materiały konieczne do jej przeprowadzenia i świadomość, że skarżący wszczął postępowanie (zob. W. Sawczyn, glosa do postanowienia WSA w Gdańsku z dnia 19 listopada 2007r., sygn. akt II SO/Gd 5/07, OSP 2009, zeszyt 7-8, s. 547). W związku z wprowadzeniem pośredniego trybu wnoszenia skargi do wojewódzkich sądów administracyjnych, ustawodawca przewidział jednakże w procedurze sądowoadministracyjnej instytucję mającą na celu zdyscyplinowanie organów administracji publicznej uchylających się od obowiązku przekazania skargi. W takim przypadku, na mocy art. 55 § 1 ppsa, sąd - na wniosek skarżącego - może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ppsa. Mieć przy tym trzeba na względzie, że grzywna ta ma charakter dyscyplinujące -represyjny, a także prewencyjny. Może ona bowiem przybrać formę sankcji za niedopełnienie lub nieterminowe dopełnienie obowiązku przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, a więc pośrednio i za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jak również służyć winna zapobieganiu przez tenże organ naruszeniom prawa w przyszłości. Z uwagi na powyższe uprawnione jest twierdzenie, iż wykonanie obowiązku przekazania skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę już po złożeniu wniosku przez skarżącego o wymierzenie grzywny, co miało miejsce w niniejszej sprawie, nie stanowi samoistnej okoliczności uzasadniającej umorzenie postępowania z wniosku strony. W rezultacie bowiem przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 ppsa nie przestaje istnieć, nie zachodzi zatem bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 ppsa. Powyższe znalazło potwierdzenie w podjętej dnia 3 listopada 2009r. uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt II GPS 3/09). W tym miejscu podkreślić jednak należy, iż art. 55 § 1 ppsa, stanowiąc przesłankę do wymierzenia grzywny, nie nakłada na sądy administracyjne obligatoryjnego obowiązku jej orzeczenia. Skoro bowiem w treści art. 55 § 1 ppsa ustawodawca posłużył się wyrażeniem "może orzec", nie zobligował tym samym sądów administracyjnych do bezwzględnego wymierzania grzywny w każdym przypadku naruszenia przez organ przepisu art. 54 § 2 ppsa. Sąd administracyjny ma obowiązek rozważyć, czy orzeczenie o grzywnie jest w konkretnych okolicznościach sprawy konieczne i zasadne. Przy rozstrzyganiu wniosku o wymierzenie grzywny sąd administracyjny jest zobowiązany wziąć pod uwagę m.in. przyczyny, jakie spowodowały niedopełnienie obowiązku przez organ. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, iż Prokurator Rejonowy dopuścił się naruszenia art. 54 § 2 ppsa, przekazując skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę z kilkumiesięcznym opóźnieniem i to dopiero po złożeniu przez skarżącego wniosku o wymierzenie grzywny. Jednakże ze znajdującego się w aktach sprawy pisma Prokuratora Rejonowego z dnia [...] grudnia 2009r. wynika, iż organ ten poinformował skarżącego, że jego skarga z dnia [...] listopada 2009r. pozostawiona zostaje "w aktach głównych sprawy [...] bez dalszego rozpoznania". Powyższe potwierdza, iż wnioskodawca – T.C. już w grudniu 2009r. powziął wiedzę o fakcie nieprzekazania przez Prokuratora Rejonowego jego skargi z dnia [...] listopada 2009r., a zatem już wówczas, a nie po upływie kilku miesięcy tj. w lipcu 2010r., mógł zwrócić się do tutejszego Sądu z wnioskiem mającym na celu zdyscyplinowanie bezczynnego organu. Niewątpliwie zakwalifikowanie przez Prokuratora Rejonowego kierowanej do tutejszego Sądu skargi jako tożsamej ze złożonym przez T.C. uprzednio zażaleniem na zarządzenie Prokuratora nie stanowi uzasadnienia dla nieprzekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę i nie może zasługiwać na aprobatę, jednakże wskazuje na przekonanie Prokuratora o braku właściwości tutejszego Sądu do kontroli wydanego przez tenże organ zarządzenia, a w konsekwencji o przekonaniu Prokuratora o słuszności zastosowanego toku postępowania. l choć nie jest rolą organu, do którego wpłynęła skarga ocena jej dopuszczalności, to w ocenie składu orzekającego istotne znaczenie dla rozpoznawanej sprawy stanowi okoliczność, że złożona przez T.C. skarga na zarządzenie Prokuratora Rejonowego nr [...] z dnia [...] października 2009r. w przedmiocie zatrzymania podejrzanego celem przymusowego doprowadzenia w istocie była skargą nie mieszczącą się w zakresie kognicji tutejszego Sądu i jako taka podlegała odrzuceniu na mocy art. 58 § 1 pkt 1 ppsa, co też uczynił Sąd postanowieniem z dnia 30 września 2010r. (sygn. akt II SA/Go 694/10). Mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy, a zwłaszcza, że wyłącznie błędne przekonanie Prokuratora Rejonowego o braku obowiązku przekazania skargi skutkowało jej nieprzekazaniem do tutejszego Sądu, że złożony przez T.C. wniosek osiągnął zamierzony cel, zaś wniesiona skarga była w istocie skargą niedopuszczalną, a nadto, że to uznaniu Sądu ustawodawca pozostawia kwestię wymierzenia grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 ppsa, Sąd uznał za stosowne wniosek oddalić.