I SA/Ke 122/19
WyrokWSA w Kielcach2019-04-18
Skład orzekający: Maria Grabowska, Magdalena Chraniuk-Stępniak, Danuta Kuchta
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ocena projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego, dotycząca kryteriów "wzrost poziomu nowoczesności wyników prac B+R" oraz "zastosowanie rozwiązań mających pozytywny wpływ na środowisko", została przeprowadzona w sposób rzetelny i zgodny z zasadą przejrzystości, jeśli uzasadnienie przyznanej punktacji było lakoniczne i nie odnosiło się do argumentacji wnioskodawcy zawartej w proteście?Ratio decidendi
Ocena projektu w zakresie kryteriów dotyczących wzrostu poziomu nowoczesności wyników prac B+R oraz wpływu na środowisko została przeprowadzona z naruszeniem zasady rzetelności, rozumianej jako zgodność postępowania instytucji zarządzającej z ustanowionymi regułami wyboru, w tym obowiązkiem wszechstronnego uzasadnienia oceny. Lakoniczne uzasadnienie i brak odniesienia się do argumentacji wnioskodawcy w proteście uniemożliwiły weryfikację oceny i mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania, skutkując odrzuceniem projektu.Stan faktyczny
Zarząd Województwa poinformował J.M. o odrzuceniu projektu "Implementacja infrastruktury badawczo rozwojowej w przedsiębiorstwie P.H.U. J. M." z powodu nieuzyskania wymaganego minimum punktów. J.M. złożył protest, kwestionując punktację w zakresie kryteriów nr 1 i nr 2, zarzucając naruszenie prawa i niewłaściwe zastosowanie kryteriów. Zarząd nie uwzględnił protestu. J.M. wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie regulaminu konkursu i ustawy wdrożeniowej, w szczególności brak rzetelnej analizy wniosku i przejrzystości kryteriów oceny.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, w związku z czym przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa. Zasądził od Zarządu Województwa na rzecz J.M. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy inspektor sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi J.M. na informację Zarządu Województwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu 1. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny – przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa; 2. zasądza od Zarządu Województwa na rzecz J.M. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zarząd Województwa jako Instytucja Zarządzająca (Zarząd, IZ) w piśmie z [...] nr [...] poinformował J. M., że w związku z zakończoną oceną projektu "Implementacja infrastruktury badawczo rozwojowej w przedsiębiorstwie P.H.U. J. M.", złożonego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014 - 2020, Działanie 1.2. "Badania i rozwój w sektorze [...] przedsiębiorczości", na etapie oceny projekt spełnił kryteria dopuszczające (ogólne i sektorowe) i otrzymał 33 punkty. Oznacza to, że projekt nie uzyskał wymaganego minimum, tj. co najmniej 60% maksymalnej możliwej liczby punktów. W związku z powyższym projekt został odrzucony. Wynik oceny merytorycznej wraz z uzasadnieniem przedstawiono w karcie informacyjnej, będącej załącznikiem do niniejszego pisma.
W związku z powyższą informacją J. M. złożył protest do Zarządu,
w którym nie zgodził się z wynikiem oceny merytorycznej w zakresie punktacji dotyczącej kryteriów nr 1 i nr 2. Odnośnie kryterium nr 1 podniósł, że przyznanie 4 punktów stanowi naruszenie prawa, a wniosek winien otrzymać 6 punktów (po zważeniu). W ramach kryterium nr 2 wskazał, że projektowi przyznano (po zważeniu) 4 punkty, podczas gdy wniosek powinien otrzymać 10 punktów. W ramach tego kryterium zakwestionował ocenę punktową w zakresie obszaru nr 2, 3 i 5.
Wnioskodawca wskazał, że w zakresie obszaru nr 2 pn. opłacalność ekonomiczna projektu i jego wyników, szczegółowo przedstawił opłacalność ekonomiczną przedsięwzięcia w załączniku do Biznes Planu tj. w uproszczonym bilansie. W tym obszarze oceny projekt winien zatem otrzymać 1 punkt (przed zważeniem).
W zakresie obszaru nr 3 pn. wzrost poziomu nowoczesności wyników prac B+R przynajmniej w skali regionu, wnioskodawca zarzucił, że zarówno w instrukcji dokonywania oceny punktowej, kryteriach oceny projektów, jak i w regulaminie konkursu nie wprowadzono jednoznacznej definicji poziomu nowoczesności wyników w odniesieniu do skali terytorialnej. Przywołał dane wynikające z Biznes Planu i wskazał, że winien otrzymać 1 punkt (przed zważeniem),
W zakresie obszaru nr 5 pn. zastosowania rozwiązań mających pozytywny wpływ na środowisko, zgodnych z normami unijnymi, stosownymi do charakteru prowadzonej działalności, wnioskodawca wskazał, że analizy i dokumenty zawierające informacje o zastosowaniu rozwiązań mających pozytywny wpływ na środowisko nie muszą wynikać z samej tylko treści rubryki 6 na stronie 11 BP (jak chce zespół oceniający) - taki wymóg nie znajduje bowiem odzwierciedlenia w warunkach konkursu. Wskazał na plany zakupów aparatury i podniósł, że w tym kryterium winien otrzymać 1 punkt (przed zważeniem).
Zarząd w rozstrzygnięciu z [...] nr [...] nie uwzględnił protestu.
W zakresie kryterium nr 1 podniósł, że spełnione ono zostało przez wnioskodawcę w ramach następujących premiowanych form współpracy: "Współpraca w określonym czasie na potrzeby realizacji wspólnego projektu" (nr 2), "Płatny staż pracownika B+R z danej jednostki naukowej w przedsiębiorstwie Wnioskodawcy" (nr 3), "Zakup usług B+R w jednostkach naukowych" (nr 4) oraz "Usługowe wykonanie określonego zadania prowadzące do praktycznych rezultatów, np. stworzenie prototypu urządzenia, dokonanie pomiarów testowych, wykonanie badań dotyczących określonego produktu lub usługi". W związku z tym, przyznano wnioskodawcy 3 punkty (przed zważeniem).
W ramach kryterium nr 2 rozpatrujący protest nie zgodzili się z liczbą przyznanych punktów dotyczących kryterium punktowego nr 2 pn. "potencjał innowacyjny przedsiębiorstwa". Przychylono się do stanowiska wnioskodawcy dotyczącego analizy wzrostu potencjału innowacyjnego przedsiębiorstwa będącego rezultatem projektu w wyniku opłacalności ekonomicznej projektu i jego wyników - prac B+R. W ocenie rozpatrujących protest wnioskodawca szczegółowo przedstawił opłacalność ekonomiczną przedsięwzięcia w załączniku do Biznes Planu, tj. w uproszczonym bilansie, gdzie kwota z 2017 r. zysku firmy, tj. netto 34.569,26 zł w wyniku realizacji projektu odnotuje wzrost do szacunkowo 71.522,25 zł zysku netto.
Natomiast stanowisko wnioskodawcy w kwestii spełnienia wymogu, jakim jest wzrost poziomu nowoczesności wyników prac B+R przynajmniej w skali regionu, w porównaniu do aktualnego stanu wiedzy w zakresie objętym projektem oraz zastosowanie rozwiązań mających pozytywny wpływ na środowisko, zgodnych z normami unijnymi, stosownymi do charakteru prowadzonej działalności, organ uznał za niespełnione.
W związku z powyższym, w ramach kryterium nr 2 przyznano 3 punkty (przed zważeniem). Po przeprowadzonej procedurze odwoławczej wniosek o dofinansowanie otrzymał po zważeniu 37 punktów na 63 punkty możliwe do osiągnięcia, zatem nie uzyskał wymaganego minimum, tj. 60% maksymalnej możliwej liczby punktów.
Na powyższe rozstrzygnięcie J. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Zarzucił naruszenie:
I. § 14 pkt 2 regulaminu nr [...] w związku z kryterium punktowym nr 2 zdefiniowanym w załączniku nr 8 do regulaminu, tj. kryteriach wyboru projektów dla działania 1.2 Badania i rozwój w sektorze świętokrzyskiej przedsiębiorczości, typ projektu: infrastruktura badawcza w przedsiębiorstwach, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na:
1. bezzasadnym uznaniu, że informacje zawarte we wniosku skarżącego nie pozwalają na stwierdzenie wzrostu potencjału innowacyjnego przedsiębiorstwa w wyniku wzrostu poziomu nowoczesności wyników prac B+R przynajmniej w skali regionu w porównaniu do aktualnego stanu wiedzy w zakresie objętym projektem;
2. bezzasadnym stwierdzeniu, że we wniosku skarżącego nie przedstawiono rozwiązań mających pozytywny wpływ na środowisko, zgodnych z normami unijnymi stosownymi do charakteru prowadzonej działalności
- a w konsekwencji przyznaniu wnioskowi skarżącego w ramach kryterium punktowego nr 2 po zważeniu jedynie 6 punktów w miejsce 10, jakie w tym kryterium wniosek winien otrzymać,
II. art. 37 ust. 1 ustawy z ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej na lata 2014 - 2020 (t.j. Dz. U. z 2018, poz. 1431), poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na:
1. naruszeniu zasady rzetelności oceny wniosku w taki sposób, że na etapie poprzedzającym ocenę merytoryczną organ nie dokonał prawidłowej i wnikliwej analizy treści wniosku co do jego celu, przedmiotu i zakresu, chociaż nie jest możliwe bez takiej analizy dokonanie oceny zgodnie z regulaminem konkursu, w szczególności w ramach kryterium punktowego nr 2;
2. naruszeniu zasady przejrzystości wyboru projektów do dofinansowania oraz zasady zapewnienia wnioskodawcom dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów, w taki sposób, że w kryteriach wyboru projektów, w części obejmującej kryterium punktowe nr 2, jak również w innych dokumentach udostępnionych uczestnikom konkursu, organ nie zawarł szczegółowej definicji warunku przyznania punktu (podkryterium):
- wzrostu poziomu nowoczesności wyników prac B+R;
- rozwiązań mających pozytywny wpływ na środowisko, zgodnych z normami unijnymi stosowanymi do charakteru prowadzonej działalności,
skutkiem czego skarżący nie mógł jednoznaczne ustalić, jakie konkretnie warunki mają być spełnione, by jego wniosek otrzymał punkt cząstkowy w ramach danego podkryterium, jak i nie istnieją obiektywne podstawy do uzasadnienia przez organ dokonanej oceny projektów w ramach wskazanych podkryteriów w kryterium punktowym nr 2.
Skarżący wniósł o stwierdzenie, że dokonana przez organ ocena merytoryczna projektu w ramach kryterium punktowego nr 2 została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, a wskazane wyżej naruszenia prawa miały istotny wpływ na wynik tej oceny.
W uzasadnieniu skargi zarzucił, że w rozstrzygnięciu protestu organ nie odniósł się merytorycznie do twierdzeń i argumentów zawartych w proteście, a dotyczących oceny wzrostu poziomu nowoczesności wyników oraz zastosowania rozwiązań mających pozytywny wpływ na środowisko. Uzasadnienie rozstrzygnięcia protestu nie zawiera w tym zakresie żadnych rozważań.
W kryteriach oceny projektów, jak i w regulaminie konkursu nie wprowadzono jednoznacznej definicji poziomu nowoczesności wyników w ogóle, jak i opisu tego kryterium w odniesieniu do skali terytorialnej. Organizator konkursu nie ustanowił żadnych ram formalnych pozwalających na stwierdzenie w którym momencie wzrost poziomu nowoczesności wyników jest wykazany, a do którego momentu nie jest. Kryteria oceny nie wymagają również by informacje w tym przedmiocie były zawarte w konkretnym miejscu Biznes Planu czy też w innym konkretnym dokumencie dokumentacji projektu. Z tego względu nie można twierdzić, by podstawę oceny mogły stanowić wyłącznie zapisy i informacje zawarte w punkcie 6 BP na stronie 11, jak to wskazano w uzasadnieniu oceny projektu skarżącego. Już w punkcie 6 Biznes Planu (str. 11) wskazano, że w okresie trwałości projektu wyniki badań przemysłowych zostaną zaprezentowane na co najmniej 3 konferencjach, w tym co najmniej 1 o randze ogólnokrajowej, na której przedstawione zostaną wyniki badań oraz innowacyjna metoda regeneracji lakieru. Dodatkowo wnioskodawca planuje opublikowanie wyników swoich badań we współpracy z Politechniką K.. Wzrost poziomu nowoczesności wyników prac B+R wynika również bezpośrednio z treści agendy badawczej (część 2.5 Biznes Planu). Większość treści rubryki 6 Biznes Planu jest poświęcona właśnie działaniom, które będą oznaczały oczywisty wzrost poziomu nowoczesności wyników prac B+R nie tylko na poziomie regionalnym, ale na poziomie co najmniej dwóch regionów/województw (ze względu na publikację wyników badań w periodykach naukowych Politechniki K.), a nawet na poziomie ogólnokrajowym - biorąc pod uwagę rangę i zasięg konferencji.
Rzetelna analiza treści całego wniosku, a w szczególności zapisów Biznes Planu pozwala na ocenę, że wzrost poziomu nowoczesności wyników prac badawczo rozwojowych będzie niewątpliwy, zaś organ w ocenie projektu jak i w rozstrzygnięciu protestu nie przedstawił żadnych argumentów podważających takie stanowisko skarżącego. Wzrost poziomu nowoczesności wyników w porównaniu do aktualnego stanu wiedzy w zakresie objętym projektem (przy wymaganej skali minimum regionalnej), jest wzrostem z poziomu "0", albowiem na dzień dzisiejszy w zakresie objętym projektem nie są świadczone usługi i nie istnieje (według najlepszej wiedzy wnioskodawcy) materiał czy dorobek naukowy wynikający z prowadzonych badań. Usługa, która będzie wypracowana z wykorzystaniem wybudowanej w ramach projektu infrastruktury B+R będzie usługą unikalną i innowacyjną, co najmniej skali kraju. Organ nie wskazał w szczególności podobnych projektów badawczych, dorobku naukowego, produktów czy usług, które funkcjonują minimum na rynku regionalnym, a których istnienie mogłyby przeczyć nowoczesności wyników prac B+R projektowanych przez skarżącego. W konsekwencji uznanie przez organ niespełnienia przedmiotowego podkryterium w ramach kryterium punktowego nr 2 jest całkowicie bezpodstawne.
Stwierdzenie na etapie oceny punktowej, jakoby skarżący nie odniósł się w żaden sposób do aspektu oceny wzrostu poziomu nowoczesności wyników może dowodzić jedynie zaniechania prawidłowej analizy wniosku o dofinansowanie. Z faktu braku użycia sformułowania "wzrost poziomu nowoczesności wyników" nie można wywodzić, że skarżący nie odnosi się do tego aspektu oceny, szczególnie jeśli całościowa analiza treści zapisów Biznes Planu jednoznacznie potwierdza omówienie tej tematyki.
W zakresie podkryterium pn. "zastosowanie rozwiązań mających pozytywny wpływ na środowisko, zgodnych z normami unijnymi, stosownymi do charakteru prowadzonej działalności" skarżący podniósł, że analizy i dokumenty zawierające informacje o zastosowaniu rozwiązań mających pozytywny wpływ na środowisko nie muszą wynikać z samej tylko treści rubryki 6 na stronie 11 Biznes Planu (jak stwierdził organ w informacji o ocenie projektu). Taki wymóg nie znajduje bowiem odzwierciedlenia w warunkach konkursu. Informacje o zastosowaniu rozwiązań mających pozytywny wpływ na środowisko muszą wynikać z dokumentacji projektowej, ale mogą być zawarte w dokumentach zewnętrznych w stosunku do Biznes Planu. W ramach zapewnienia infrastruktury pozwalającej na wdrożenie prac B+R skarżący zakupi aparaturę niezbędną do prowadzenia takich prac, w skład której wejdzie między innymi myjka ciśnieniowa i parownica. Wybierając aparaturę do projektu wnioskodawca kierował się, jako istotnym kryterium, właśnie pozytywnym wpływem na środowisko - a wskazując precyzyjnie: posiadaniem przez urządzenia takich parametrów, które pozwalają na optymalizację zużycia zasobów (np. paliwa) lub optymalizację (skrócenie czasu) korzystania z urządzenia emitującego do atmosfery dwutlenek węgla czy inne gazy. Z regulaminu konkursu nie można wyinterpretować obowiązku zastosowania rozwiązań mających pozytywny wpływ na środowisko w każdym urządzeniu, czy procesie przewidzianym w projekcie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że w zakresie rozwiązań mających pozytywny wpływ na środowisko jak i w zakresie wzrostu poziomu nowoczesności skarżący podał argumenty dopiero w proteście i w skardze.
W piśmie procesowym z 15 kwietnia 2019 r. skarżący zakwestionował to stwierdzenie i wskazując na zapisy dokumentacji projektowej podniósł, że nie były to informacje nowe, wytworzone na etapie protestu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2017.2188 ze zm.) Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod kątem zgodności z obowiązującym prawem. Na podstawie art. 3 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. 2018 poz.1302.), określanej jako "ustawa p.p.s.a.", sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Takimi przepisami szczególnymi są m.in. przepisy ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, dalej ustawa wdrożeniowa, które określają m.in. sposób wyboru projektów do dofinansowania oraz procedurę odwoławczą w sprawach dotyczących oceny projektów finansowanych ze środków regionalnego programu operacyjnego. Jedynie w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy p.p.s.a., z wyłączeniami, o których mowa w art. 64 ustawy wdrożeniowej. Zgodnie z art. 61 ust.1 ustawy wdrożeniowej, w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, wnioskodawca może wnieść skargę do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 3 ustawy p.p.s.a. W wyniku rozpatrzenia skargi, sąd może: uwzględnić skargę stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą (pkt 1a); orzec, że pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą (pkt 1 b); oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia (pkt 2); umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe (pkt 3). Jednocześnie zgodnie z unormowaniem art. 66 ust. 2 pkt 2 ustawy w przypadku, gdy na jakimkolwiek etapie postępowania w zakresie procedury odwoławczej wyczerpana zostanie kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w ramach działania sąd uwzględniając skargę, stwierdza tylko, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i nie przekazuje sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Stosownie do art. 9 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy wdrożeniowej, Instytucja Zarządzająca, którą w przypadku regionalnego programu operacyjnego jest zarząd województwa, została zobowiązana do przygotowania propozycji kryteriów wyboru projektów i wyboru projektów do dofinansowania. Zgodnie z art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej wybór projektów do dofinansowania jest przeprowadzany przez właściwą instytucję w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów, zatwierdzonych przez komitet monitorujący, zgodnych z warunkami określonymi w art.125 ust.3 lit.a rozporządzenia ogólnego. Wybór projektów w trybie konkursowym następuje na podstawie regulaminu określonego przez właściwą instytucję. Regulamin określa zasady przeprowadzenia konkursu, zawierając w swej treści pozycje wymienione szczegółowo w art. 41 ust. 2 pkt 1-13 ustawy wdrożeniowej w tym; "kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia" (pkt 7).
Konkurs w rozpoznawanej sprawie został przeprowadzony na podstawie Regulaminu Jednoetapowego Konkursu Zamkniętego określonego przez Zarząd Województwa, który wyznaczał ramy prawne postępowania konkursowego i do którego reguł podmioty uczestniczące miały obowiązek zastosowania się.
Według Instrukcji dokonywania oceny punktowej Projektu przy ocenie kryterium 2 – Potencjał innowacyjny przedsiębiorstwa, ocenie podlega analiza wzrostu potencjału innowacyjnego przedsiębiorstwa będącego rezultatem projektu w wyniku zapewnienia użyteczności planowanych do prowadzenia prac B+R oraz ich wyników, opłacalności ekonomicznej projektu i jego wyników, wzrostu poziomu nowoczesności wyników prac B+R, przynajmniej w skali regionu w porównaniu do aktualnego stanu wiedzy w zakresie objętym projektem, uzyskania praw własności przemysłowej do wyników prac B+R zrealizowanych zgodnie z planem prac badawczych, zastosowanie rozwiązań mających wpływ na środowisko, zgodnych z normami unijnymi, stosownymi do charakteru prowadzonej działalności. Za każdy spełniony warunek projekt otrzymuje 1 punkt. Projekt otrzymał początkowo dwa punkty za spełnienie warunków: zapewnienie użyteczności planowanych do prowadzenia prac B+R oraz ich wyników i uzyskania praw własności przemysłowej do wyników prac B+R zrealizowanych zgodnie z planem prac badawczych z tym, że wyniku rozpatrzenia protestu Instytucja Zarządzająca uznała, że został spełniony także wymóg opłacalności ekonomicznej projektu i jego wyników prac B+R, za co Projekt otrzymał dodatkowy punkt. Instytucja Zarządzająca w uwzględnieniu protestu przyjęła także, że Projekt spełnił - w zakresie zaskarżonym - kryterium 1 – współpraca z jednostkami naukowymi. W konsekwencji, w wyniku uwzględnienia we wskazanym zakresie protestu Projekt otrzymał 37 punktów, co skutkowało podtrzymaniem oceny o jego odrzuceniu z uwagi na nieuzyskanie wymaganego minimum - 60% maksymalnej możliwej ilości punktów.
Spór między stronami dotyczy przeprowadzonej przez Instytucję Zarządzającą oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie w oparciu o kryterium punktowe nr 2 w zakresie spełnienia przez projekt wymogu - wzrost poziomu nowoczesności wyników prac B+R, przynajmniej w skali regionu w porównaniu do aktualnego stanu wiedzy w zakresie objętym projektem (obszar 3), oraz wymogu - zastosowanie rozwiązań mających wpływ na środowisko, zgodnych z normami unijnymi, stosownymi do charakteru prowadzonej działalności (obszar 5).
W art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej zawarto zasady ogólne dotyczące wszystkich trybów wyłaniania projektów do dofinansowania. Wymieniona tam zasada przejrzystości, rzetelności, bezstronności wyboru projektów oraz równości wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczy każdego etapu konkursu - począwszy do momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów, pozostając w ścisłej korelacji z zasadą rzetelności, która związana jest z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru, co odnosi się również do należytego umotywowania dokonanej oceny projektu, przyznanej mu liczby punktów. Zasada bezstronności ustanawia zakaz wprowadzania preferencji dla określonych grup czy rodzajów wnioskodawców lub projektów. Równy dostęp do informacji, będący emanacją traktatowej zasady równości w dostępie do pomocy, nakłada na właściwą instytucję obowiązek publikowania informacji niezbędnych do realizacji równego dostępu do pomocy w zakresie ubiegania się o dofinansowanie projektów (por. wyrok NSA z dnia 26 października 2017 r. sygn. akt II GSK 3252/17 dostępny orzeczenia.nsa.gov.pl. i przywołane w nim orzecznictwo).
Warunkiem koniecznym dla przeprowadzenia wyboru projektów do dofinansowania zgodnie z regułami określonymi w art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej jest określenie reguł wyboru w sposób jasny i precyzyjny, jednoznacznie określający konsekwencje prawne określonego działania lub zaniechania uczestników konkursu. Standardom takim nie odpowiadają systemy stwarzające zbyt szerokie pole do interpretacji dla podmiotów czy organów je stosujących, pozwalające na dowolność ocen lub na tyle nieostre, że ich stosowanie narusza zasady równości, przejrzystości, rzetelności lub bezstronności. Wadliwość prawna lub faktyczna przyjętych reguł wyboru, która pozwala na dowolność i nieweryfikowalność oceny projektów, może być, zdaniem Sądu, utożsamiana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 61 ust. 8 pkt 1 a ustawy wdrożeniowej. Każdorazowo jednak należy tę kwestie rozpatrywać indywidualnie, badając nie tylko sam fakt wystąpienia uchybień w szeroko rozumianej procedurze konkursowej, ale także potencjalny wpływ ich wystąpienia na ocenę projektu składanego przez wnioskodawcę.
Kontrola sądowo-administracyjna sprowadza się do zbadania, czy dokona ocena projektu nie narusza powyższych reguł. Powinna ona zmierzać w szczególności do oceny, czy argumentacja zaskarżonego rozstrzygnięcia protestu nie jest dowolna, to znaczy mieści się w granicach logicznego rozumowania, jest spójna, wyczerpująca, odpowiada generalnym standardom prawa, doświadczenia życiowego, pozostaje w związku z ustalonymi kryteriami, w sposób jasny, nie budzący wątpliwości prezentuje przesłanki dokonanej oceny.
Zdaniem Sądu ocena merytoryczna Projektu w zakresie kryterium 2 w zaskarżonym zakresie została przeprowadzona z naruszeniem art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej.
Odmawiając przyznania punktów w obszarze 3 oraz 5 kryterium 2 oceniający Projekt ograniczyli uzasadnienie oceny do wskazania, że "wnioskodawca w Biznes Planie nie odniósł się do tego aspektu oceny" oraz że "nie przedstawił informacji o zastosowaniu rozwiązań mających wpływ na środowisko". Kwestionując protestem stanowisko oceniających, wnioskodawca odnośnie obszaru 3 odwoływał się do przedstawionych w Biznes-Planie zamierzeń prezentowania wyników badań na co najmniej trzech konferencjach, w tym co najmniej jednej o randze ogólnokrajowej, publikacji badań w periodykach naukowych Politechniki K.. Zdaniem wnioskodawcy wskazane prezentacje świadczą o wzroście poziomu nowoczesności wyników prac B+R nie tylko na poziomie regionalnym, ale na poziomie co najmniej dwóch regionów/województw (ze względu na publikację wyników badań w periodykach naukowych Politechniki Krakowskiej), a nawet na poziomie ogólnokrajowym - biorąc pod uwagę rangę i zasięg konferencji. Z kolei odnośnie obszaru 5 wnioskodawca wskazał na wynikające z karty katalogowej załączonej Biznes Planu rozwiązania techniczne aparatury niezbędnej do realizacji Projektu (myjka ciśnieniowa Karcher, parownica Optima), które świadczą o zrealizowaniu kryterium. Zarzucił, że informacje o spełnieniu kryterium, w tym mających pozytywny wpływ na środowisko, nie muszą wynikać z samej tylko treści rubryki 6 na stronie 11 Biznes Planu, jak wskazali oceniający, lecz mogą być zawarte w dokumentach zewnętrznych w stosunku do Biznes Planu.
Instytucja Zarządzająca odmawiając uwzględnienia protestu ograniczyła ocenę do stwierdzenia, że uznaje wskazane wymogi za niespełnione.
Nie może budzić wątpliwości, że obowiązek przedstawienia stosownej argumentacji dla uzasadnienia spełnienia danego kryterium, ciąży na wnioskodawcy. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek starannego i odpowiadającego założeniom danego programu operacyjnego przygotowania dokumentacji konkursowej. Szczególne znaczenie ma przygotowanie wniosku, wymaganych dokumentów aplikacyjnych z uwzględnieniem znanych wnioskodawcy kryteriów oceny. To wnioskodawca musi zadbać, by przekonać instytucję rozdysponowującą pomoc, że jego projekt gwarantuje realizację celów danego działania oraz wykazać na podstawie jakich danych powyższe wywodzi. Istotą postępowania konkursowego jest bowiem wykazanie w składanej dokumentacji aplikacyjnej wszystkich wymaganych elementów w sposób jednoznaczny, czytelny, spełniający wszystkie wskazane zakresy.
Z kolei przepis art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej nakłada na Instytucję Zarządzającą obowiązek rozważenia wszelkich wskazanych we wniosku oraz dokumentacji aplikacyjnej okoliczności, w zestawieniu z wymogami przewidzianymi w instrukcji oceny dla danego kryterium, która to powinność jest skorelowana z obowiązkiem należytego uzasadnienia zajętego stanowiska, tj. wyjaśnienia z jakich powodów projektowi została lub nie przyznana określona ilość punktów.
Należy podzielić stanowisko skarżącego, że organizator konkursu nie ustanowił jednoznacznych ram formalnych w zakresie obszaru 3 kryterium 2. W kryteriach oceny projektów jak i Regulaminie Konkursu nie wprowadzono bowiem definicji pojęcia "poziom nowoczesności wyników prac" jak i opisu tego kryterium odniesieniu do skali terytorialnej, a tym samym jednoznacznych zasad pozwalających na stwierdzenie w którym momencie wzrost poziomu nowoczesności wyników jest w skali co najmniej regionu wykazany. Wobec powyższego szczególne istotne było uzasadnienie zajętego stanowiska (tak przez oceniających jak i Instytucję Zarządzającą rozpoznającą protest) i wyjaśnienie powodów odmowy przyznania punktów za spełnienie spornych kryteriów. Stanowisko organu, który ocenę w zakresie obszaru 3 jak i 5 ograniczył do stwierdzenia, że Instytucja Zarządzająca uznaje wskazane wymogi za niespełnione, jest rozstrzygnięciem arbitralnym, nie wyjaśnia też i nie pozwala na zweryfikowanie przyczyn dla których organ uznał, że przedstawione zamierzenia dotyczące faktu, miejsca prezentacji wyników badań, ich publikacji nie spełniają wymogu w obszarze 3 kryterium. Także lakoniczne uzasadnienie przez oceniających Projekt odmowy przyznania punktu w zakresie obszaru 5 kryterium 2 wymagało od rozpatrujących protest, szczegółowego uzasadnienia przyjętego stanowiska i odniesienia się do zgłoszonej w proteście argumentacji dotyczącej wpływu wskazanej aparatury na środowisko.
Proces oceny na każdym etapie postępowania konkursowego - tak na etapie informacji o wyniku oceny jak i na etapie oceny słuszności zarzutów protestu winien być szczegółowo uzasadniony. Oceny w tym zakresie nie można opierać jedynie na arbitralnych twierdzeniach oceniających czy rozpatrujących protest, gdyż taki sposób procedowania jest wyrazem naruszenia zasady rzetelności postępowania. Uniemożliwia stronie zapoznanie się ze stanowiskiem oceniających oraz odniesienie się do niego w ramach przysługujących jej środków zaskarżenia. W przedmiotowej sprawie wyczerpujące uzasadnienie rozpoznających protest miało szczególnie znaczenie wobec lakonicznego uzasadnienia przedstawionego w wyniku oceny punktowej, ograniczonego do stwierdzenia, że wnioskodawca w Biznes Planie str. 11 pkt 6 "nie odniósł się do tego aspektu oceny" oraz "nie przedstawił informacji o zastosowaniu rozwiązań mających wpływ na środowisko". Takie uzasadnienie, przy negatywnej ocenie, stanowi naruszenie § 14 pkt 8 Regulaminu, uniemożliwia bowiem podjęcie polemiki na etapie protestu. Podkreślić należy, że celem rozpoznania protestu jest w istocie weryfikacja prawidłowości oceny projektu w kontekście kryteriów wyboru projektów, z których oceną wnioskodawca się nie zgadza, a także – zarzutów o charakterze proceduralnym, jeżeli zdaniem wnioskodawcy naruszenia takie miały miejsce. Efektem wniesienia protestu jest więc ponowna ocena złożonego wniosku w zakresie spełnienia konkretnych kryteriów wyboru projektu (art. 53 ust. 1 ustawy wdrożeniowej). Dlatego też podniesiona w uzasadnieniu protestu argumentacja powinna z jednej strony umożliwić organowi odwoławczemu na zbadanie zasadności wniesionego protestu, a z drugiej strony, powinna być przeprowadzona w ramach wniosku o dofinansowanie (por. wyrok NSA z 17 listopada 2017 r. sygn. akt II GSK 3316/17 dostępny orzeczenia.nsa.gov.pl.). Inaczej mówiąc, jakkolwiek ocenie podlega wniosek i dokumentacja aplikacyjna, organ rozpoznając protest nie może pomijać i pozostawiać poza rozpoznaniem zawartej w proteście argumentacji. Rozstrzygnięcie protestu powinno zawierać szczegółową, jednoznaczną, rzetelną i przejrzystą analizę zakwestionowanej przez wnioskodawcę oceny kryterium, wyjaśniać przyczyny dla których uznano, że projektowane czynności nie spełniają wymogu określonego dla obszaru 3 i 5 kryterium 2. Wyjaśnienie motywów ma szczególne znaczenie w przypadku, gdy ocena ta - tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie - skutkuje odrzuceniem wniosku i brakiem możliwości otrzymania dofinansowania. Uzasadnienie rozstrzygnięcia protestu ma też istotne znaczenie z punktu widzenia kontroli sądowej i dlatego winno zawierać czytelne wskazanie i wyjaśnienie przyczyn nieuwzględniana złożonego środka zaskarżenia. Powinno precyzyjnie wyjaśniać, z jakich względów protest nie został uwzględniony, co pozwala sądowi administracyjnemu na prześledzenie w ramach prowadzonej kontroli procesu decyzyjnego organu, który nie uznał argumentów wnioskodawcy. Istotą oceny projektu oraz rozstrzygnięcia protestu jest wykazanie, dlaczego dany projekt zasługuje albo nie zasługuje na dofinansowanie w oparciu o kryteria oceny w danym konkursie. Rzeczą instytucji zarządzającej jest wykazanie, jakie okoliczności przemawiały za taką a nie inną punktacją lub innym sposobem oceny projektu, tak - by z punktu widzenia przepisów prawa - informacja była przejrzysta i poddawała się weryfikacji (por. wyrok WSA w Lublinie z 7 września 2017 r., sygn. akt III SA/Lu 274/17). Dokonana ocena uchyla się od kontroli sądu i uniemożliwia odniesienie się do merytorycznych zarzutów skargi. Sąd jak wskazano wyżej jest uprawniony do kontroli przeprowadzenia oceny projektu, nie jest natomiast uprawniony do przeprowadzenia samej oceny. Próbę odniesienia się do argumentacji protestu podjął organ w odpowiedzi na skargę. Odpowiedź na skargę jest pismem procesowym i nie może zastępować uzasadnienia rozstrzygnięcia protestu.
Reasumując, Sąd uznał, że ocena Projektu w zakresie kryterium 2 (obszar 3 i 5) została przeprowadzona w sposób naruszający zasadę rzetelności o której mowa w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, rozumianej jako zgodność postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi regułami wyboru, w tym obowiązkiem wszechstronnego uzasadnienia wyboru, należytego umotywowania dokonanej oceny projektu, przyznanej mu liczby punktów. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik oceny, skoro Projekt, otrzymując 37 punktów został odrzucony na etapie oceny merytorycznej.
Rozpoznając sprawę ponownie Instytucja Zarządzająca, mając na względzie poczynione wyżej uwagi, dokona ponownej oceny Projektu eliminując dotychczasowe naruszenia. Orzekając organ będzie miał na uwadze konieczność szczegółowego i przekonywującego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) ustawy wdrożeniowej orzekł, jak w sentencji wyroku.
Orzeczenie o kosztach uzasadnia przepis art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a. Na koszty postępowania w kwocie 697 zł złożyły się: uiszczony wpis od skargi w wysokości 200 zł, koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł stosownie do § 14 ust. 1 pkt c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U 2018.265 tj.) oraz 17 zł opłata od pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło