I SA/Ke 194/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska,, Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2010r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 stycznia 2010r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę. Decyzją z dnia 4 stycznia 2010r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych, po rozpatrzeniu wniosku M. K. z dnia 27 lipca 2009r. w zakresie umorzenia składek w części finansowanej przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek z okresu od grudnia 2008r. do lutego 2009r. w łącznej kwocie 837,57 zł, umorzył postępowanie z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W motywach decyzji organ drugiej instancji podniósł, iż, na podstawie art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm., zwanej dalej ustawą o s.u.s.) i rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003r., Nr 141, poz. 1365), Zakład podejmuje decyzje w przedmiocie umorzenia należności składkowych. Podjęcie decyzji wymaga rozstrzygnięcia sprawy pod względem merytorycznym. Jednakże zgodnie z art. 30 ustawy o s.u.s., do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się m.in. art. 28 tej ustawy, co oznacza, iż do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami nie ma zastosowania instytucja umorzenia. Nie jest więc dopuszczalne podejmowanie jakiegokolwiek merytorycznego rozstrzygnięcia opartego na art. 28 ustawy o s.u.s. Należności składkowych określonych w art. 30 ustawy o s.u.s. Zakład nie może ani umorzyć, ani też odmówić ich umorzenia, każde bowiem z tych rozstrzygnięć oparte jest na art. 28 ustawy o s.u.s., którego zastosowanie zostało wyłączone. Organ podniósł, że wniosek M. K. złożony w dniu 27 lipca 2009r. obejmował m. in. tę część zobowiązań, która wynikała z nieuregulowania przez niego składek w części finansowanej przez ubezpieczonych niebędących płatnikami w łącznej kwocie 837,57 zł. W związku z powyższym postępowanie w tym zakresie umorzono na podstawie art. 105 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071). Wskazana wyżej kwota obejmuje składki finansowane przez ubezpieczonych niebędących płatnikami za okres od grudnia 2008r. do lutego 2009r.: na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych w kwocie 534,69 zł oraz na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego w kwocie 302,88 zł. W pozostałym zakresie, jak wyjaśnił organ, przedmiotowy wniosek M. K., który dotyczył także umorzenia należności mogących stanowić przedmiot umorzenia dokonywanego w oparciu o art. 28 ustawy o s.u.s. w łącznej kwocie 4.953,71 zł, rozpatrzony został przez Zakład merytorycznie w oparciu o obowiązujące przepisy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach M. K. wniósł o unieważnienie powyższej decyzji ZUS. Skarżący wskazał, iż zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca i bezprawna. Bezprawnie również ściągano od strony składki ubezpieczeniowe, nie uwzględniając faktu przysługującej jej zniżki w wysokości 70% składki z tytułu nowo założonego zakładu usług elektrycznych. O wspomnianą zniżkę skarżący występował kilkadziesiąt razy do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Ostrowcu i każdorazowo odmawiano jej przyznania. W związku z powyższym strona wniosła o zasądzenie od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zwrotu nadpłaconych składek. W odpowiedzi na powyższą skargę organ wniósł o oddalenie skargi w całości, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ podniósł, iż w skardze strona nie formułuje zarzutów dotyczących zaskarżonej decyzji. Skarżący kwestionuje treść decyzji poprzez stwierdzenie, iż jest dla niego "krzywdząca i bezprawna", nie ustosunkowując się do faktu, że należność z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek nie może zostać umorzona z uwagi na treść art. 30 ustawy o s.u.s. Odpowiadając na zarzut w kwestii zniżki, ZUS wyjaśnił, że w świetle art. 18 ust. 8 ustawy o s.u.s. podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5, stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 60 % prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek, ogłoszonego w trybie art. 19 ust. 10 na dany rok kalendarzowy. Stosownie do treści art. 18a ust. 1 ustawy o s.u.s., podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o których mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1, w okresie pierwszych 24 miesięcy kalendarzowych od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 30 % kwoty minimalnego wynagrodzenia. Jak wynika, zdaniem organu, z treści przywołanych przepisów, podstawę wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą stanowi zadeklarowana przez płatnika kwota. Zakład nie wymierza, ani nie określa z urzędu, wysokości podstawy wymiaru składek. Zarzut ten jest więc chybiony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w ramach jej zgodności z prawem, zarówno procesowym jak i materialnym, w granicach wyznaczonych zakresem decyzji i przepisami prawa, w tym art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr.153 poz.1269 ze zm.) oraz art. 3, 134 §1 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., określanej dalej jako ustawa p.p.s.a.), stwierdzić należy, iż skarga M. K. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżony akt nie narusza prawa. Rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji dotyczyło umorzenia postępowania w sprawie o umorzenie nieopłaconych składek w części finansowanej przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek, przypadających za okres od grudnia 2008r. do lutego 2009r. Zgodzić należy się z organem, iż, jak wynika wprost z przepisu art. 30 powołanej wyżej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, do składek finansowanych przez ubezpieczonych, którzy nie są płatnikami tych składek, nie stosuje się art. 28 i 29 tej ustawy. W stosunku do wskazanych należności wykluczone jest zatem podjęcie jakiegokolwiek rozstrzygnięcia opartego na normie prawnej wyinterpretowanej z przepisów art. 28 i 29 ustawy o s.u.s., zarówno pozytywnego jak i negatywnego dla wnioskodawcy. Brak jest bowiem przedmiotu postępowania w tym znaczeniu, że nie istnieją należności, do których mógłby mieć zastosowanie art. 28 czy 29 ustawy o s.u.s., a przez to również przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. W sytuacji zaś bezprzedmiotowości postępowania toczonego w przedmiocie umorzenia składek zastosowanie winien znaleźć przepis art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 123 ustawy o s.u.s., który stanowi, iż gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Stanowisko zbieżne z powyższym prezentują sądy administracyjne: WSA w Olsztynie (wyrok z dnia 11 luty 2009r., I SA/Ol 495/08, Lex nr 484058), WSA w Warszawie (wyrok z dnia 18 grudnia 2006r., III SA/Wa 2923/06, Lex nr 306959 oraz wyrok z dnia 30 listopada 2006r., III SA/Wa 2036/06, Lex nr 328195). Właściwym więc z punktu widzenia prawa rozstrzygnięciem sprawy było umorzenie postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość, co słusznie uczynił organ w przedmiotowej sprawie. Odnosząc się zaś do sformułowanego w skardze żądania unieważnienia zaskarżonej decyzji podnieść trzeba, że przesłanki pozwalające na stwierdzenie nieważności decyzji przewidziane są w przepisie art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego stosowanym w postępowaniu o umorzenie należności składkowych w zw. z art. 83a ust. 2 ustawy o s.u.s. Przepis ten stanowi, iż organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, gdy: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Skarżący nie przywołał w skardze żadnej z powyższych przesłanek, w każdym razie powodem unieważnienia decyzji nie może być, w świetle treści przepisu art. 156 k.p.a., okoliczność, iż decyzja jest dla strony krzywdząca. Natomiast bezprawność zaskarżonego aktu została przez Sąd, jak wyżej podniesiono, wykluczona. Ustosunkowując się natomiast do podnoszonej w skardze kwestii zasadności zastosowania zniżki przy uiszczaniu składek ubezpieczeniowych przez skarżącego, do której jednak odniósł się organ w odpowiedzi na skargę, stwierdzić należy, iż przedmiot niniejszego postępowania wyznaczony zakresem rozstrzygania zawartym w zaskarżonej decyzji, nie pozwala Sądowi na dokonanie oceny powyższego zarzutu. Z tych przyczyn Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę jako niezasadną.