I SA/Ke 259/09

Dnia 2 grudnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Kuchta po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku K. J. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane w ramach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi Z. P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 14 maja 2009r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy p o s t a n a w i a: odmówić K. J. przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane w ramach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. I SA/Ke 259/09 U Z A S A D N I E N I E Wyrokiem z dnia 10 września 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjnym w Kielcach w sprawie niniejszej oddalił skargę Z. P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 14 maja 2009r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy. Prawomocnym postanowieniem z dnia 18 września 2009r. wydanym w niniejszej sprawie Referendarz sądowy WSA w Kielcach przyznał skarżącej prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego, na którego Okręgowa Izba Radców Prawnych wyznaczyła r. pr. K. J.. W dniu 27 października 2009r. r. pr. K. J. złożył w WSA w Kielcach opinię o braku podstaw do wniesienia w sprawie skargi kasacyjnej od w/w wyroku. Jednocześnie wniósł o przyznanie wynagrodzenia z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej Z. P. z urzędu, oświadczając, iż wynagrodzenie to w całości ani w żadnej części nie zostało pokryte przez skarżącą. Do sprawy wyznaczony radca prawny nie przedłożył pełnomocnictwa udzielonego mu przez Z. P.. Dokumentu tego nie dołączył również do powyższej opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W związku z powyższym Sąd wezwał r. pr. K. J. do złożenia pełnomocnictwa procesowego z podpisem mocodawczyni w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem oddalenia wniosku. W wyznaczonym terminie radca prawny nie przedłożył żądanego dokumentu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 244 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego stanowi uprawnienie strony do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu bez ponoszenia przez nią wynagrodzenia i wydatków adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z uwagi na treść powołanego przepisu i wobec braku w przepisach ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi regulacji analogicznej do art. 118 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.), stwierdzić należy, iż ustanowienie pełnomocnika w ramach prawa pomocy nie jest równoznaczne z udzieleniem mu pełnomocnictwa, a tylko oznacza prawo strony do udzielenia takiego pełnomocnictwa pełnomocnikowi wyznaczonemu przez organ właściwego samorządu, bez konieczności ponoszenia związanego z tym wynagrodzenia i wydatków. Przepis art. 244 § 2 p.p.s.a. wyraźnie stanowi bowiem, że stosunek pełnomocnictwa powstaje dopiero z chwilą udzielenia przez stronę pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu czy rzecznikowi patentowemu. Powyższe stanowisko prezentuje również Naczelny Sąd Administracyjny (por. postanowienie NSA z dnia 19 listopada 2009r., sygn. II OZ 1013/09 czy postanowienie NSA z dnia 9 maja 2008r., sygn. II FZ 153/08). Zdaniem Sądu nie można bowiem zgodzić się z poglądem (funkcjonującym również w orzecznictwie sądów administracyjnych), iż w razie wyznaczenia pełnomocnika przez organ właściwego samorządu w ramach prawa pomocy oraz udokumentowania w aktach sprawy, który adwokat, radca prawny, doradca podatkowy czy rzecznik patentowy został wyznaczony i zawiadomienia o tym strony, okoliczność ustanowienia pełnomocnika jest wystarczająco udokumentowana bez potrzeby dołączania do akt sprawy dokumentu pełnomocnictwa z podpisem strony. Zgodnie z tym poglądem, nie można z góry zakładać, że strona nie udzieliła pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi, a raczej należy przyjąć domniemanie, że wyznaczony adwokat takim pełnomocnictwem dysponuje. Tymczasem przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują instytucji domniemania prawnego istnienia pełnomocnictwa. Nie można także przyjąć możliwości domniemania faktycznego istnienia pełnomocnictwa. Domniemania faktyczne mogą dotyczyć sfery faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a nie sfery czynności procesowych podejmowanych przez podmioty uczestniczące w postępowaniu (zob. powołane wyżej postanowienie NSA, sygn. II FZ 153/08). Z uregulowania zawartego w art. 244 § 2 p.p.s.a. wypływa zatem wniosek, że pełnomocnik profesjonalny wyznaczony przez sąd jest obowiązany przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub uwierzytelniony akt pełnomocnictwa (art. 37 p.p.s.a.). Obowiązek ten potwierdza art. 46 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym, pełnomocnik wnoszący pismo dołącza do niego pełnomocnictwo, jeżeli wcześniej go nie złożył. Z treści wskazanych przepisów wynika, że pełnomocnictwo powinno być udzielone w formie pisemnej, wyjątek przewiduje art. 37 § 2 p.p.s.a., stanowiąc, że w toku sprawy dopuszczalne jest udzielenie pełnomocnictwa ustnie na posiedzeniu sądu. W rozpoznawanej sprawie wyznaczony z urzędu radca prawny, pomimo wezwania Sądu, nie przedłożył pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącą. Z tych względów, na podstawie powołanych przepisów prawa, orzeczono jak w sentencji postanowienia.