I SA/Ke 263/10
WyrokWSA w Kielcach2010-06-11
Skład orzekający: Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stronie przysługuje zwrot nadpłaty podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, jeśli wartość obliczonej nadpłaty (Z) nie jest większa od zera?Ratio decidendi
Zwrot nadpłaty podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego przysługuje jedynie w sytuacji, gdy obliczona wartość nadpłaty (Z) jest większa od zera. W przypadku, gdy wartość ta nie jest większa od zera, stronie nie należy się zwrot podatku, nawet jeśli pierwotnie zapłacony podatek był wyższy niż podatek rezydualny obliczony na podstawie średniej wartości rynkowej.Stan faktyczny
Strona A. T. złożyła deklarację uproszczoną i zapłaciła podatek akcyzowy z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego. Następnie wystąpiła z wnioskiem o zwrot nadpłaty, argumentując, że pojazd był uszkodzony. Organy celne odmówiły zwrotu, obliczając, że wartość nadpłaty (Z) nie była większa od zera, a strona nie przedstawiła dowodów potwierdzających uszkodzenia i koszty napraw. WSA w Kielcach oddalił skargę, uznając stanowisko organów za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska,, Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 czerwca 2010r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym oddala skargę.
Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego
z dnia[...] . nr [...] odmawiającą A. T. stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym tytułem nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu marki Chrysler Stratus nr n/p [...]rok produkcji 1995.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ drugiej instancji podniósł, iż dnia
1 lutego 2005r. A. T. złożył w Urzędzie deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Chrysler Stratus nr n/p [...] rok produkcji 1995. Deklaracja została przyjęta i zaewidencjonowana pod numerem AKCU[...] . Strona dokonała zapłaty podatku akcyzowego dnia 1 lutego 2005r.
W dniu 27 kwietnia 2009r. do organu pierwszej instancji wpłynął wniosek strony w sprawie zwrotu nadpłaconego podatku akcyzowego w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym przedmiotowego auta. We wniosku zaznaczono, iż pojazd był uszkodzony.
Pismem z dnia 15 września 2009r., w odpowiedzi na pismo Naczelnika Urzędu Celnego, Starostwo Powiatowe przekazało kserokopię dokumentów złożonych do rejestracji. W odpowiedzi na wezwanie organu celnego do strony o przekazanie wszelkiej dokumentacji potwierdzającej uszkodzenia przedmiotowego pojazdu w chwili nabycia wewnątrzwspólnotowego oraz dokumentacji potwierdzającej dokonanie napraw, A. T. oświadczył, iż dokumentów takich nie posiada.
W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Celnego wydał w/w decyzję z dnia [...] od której strona złożyła odwołanie do Dyrektora Izby Celnej zarzucając przyjęcie nieprawidłowej wartości podstawy opodatkowania.
Dyrektor Izby Celnej, po przeanalizowaniu całości zebranego
w sprawie materiału dowodowego i rozpatrzeniu stanu faktycznego i prawnego sprawy stwierdził, iż rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest prawidłowe. Zgodnie z art. 72 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r., nr 8 poz. 60 ze zm.), jak wyjaśnił organ odwoławczy, za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. W myśl art. 73 § 1 pkt 1 tej ustawy nadpłata powstaje z dniem zapłaty przez podatnika podatku nienależnego, lub w wysokości większej od należnej.
Organ wskazał, że ustawa z dnia 9 maja 2008r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego (Dz. U. z 2008r. nr 118, poz. 745) wskazuje (art. 1 oraz art. 2), iż zwrot nadpłaty przysługuje podatnikowi, który nabył wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy albo dokonał importu samochodu osobowego w okresie od dnia
1 maja 2004r. do dnia 30 listopada 2006r. po upływie dwóch lat kalendarzowych od jego produkcji, licząc rok kalendarzowy jako pierwszy rok kalendarzowy. Kwotę zwrotu nadpłaty, zgodnie z art. 3 cytowanej ustawy, ustala się według następującego wzoru: Z = a-n, gdzie: Z - oznacza kwotę zwrotu nadpłaty, a - oznacza podatek akcyzowy zapłacony z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego, n - oznacza podatek akcyzowy zawarty w cenie samochodu osobowego zarejestrowanego na terytorium kraju ustalany dla samochodów osobowych
o pojemności skokowej silnika powyżej 2000 cm zgodnie ze wzorem: n = (średnia wartość rynkowa samochodu: 1,22: 1,136) x 0,136, natomiast dla pozostałych samochodów osobowych zgodnie ze wzorem: n = (średnia wartość rynkowa samochodu: 1,22: 1,031) x 0,031.
Jak wyjaśnił organ drugiej instancji, powołana wyżej ustawa z dnia 9 maja 2008r. w art. 3 ust. 2 wskazuje, iż średnią wartością rynkową samochodu osobowego jest wartość ustalana na podstawie notowanej na rynku krajowym w miesiącu powstania obowiązku podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego, a jeżeli miesiąc powstania obowiązku podatkowego nie jest możliwy do ustalenia - w miesiącu zapłaty podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego, średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, modelu, roku produkcji oraz - jeżeli jest to możliwe do ustalenia - z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co nabyty wewnątrzwspólnotowo albo importowany samochód osobowy, od którego zapłacono podatek akcyzowy z tytułu jego nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu. Zwrot nadpłaty przysługuje jeżeli wartość wyrażona literą Z jest większa od zera (zgodnie z art. 3 ust 3 tej ustawy).
Rozstrzygając w przedmiotowej sprawie, jak zauważył dalej Dyrektor Izby Celnej, organ podatkowy oparł się na dokumentach dołączonych do deklaracji uproszczonej i deklaracji AKC-U. Z powyższych dokumentów wynika,
iż przedmiotem dokonanego nabycia wewnątrzwspólnotowego był samochód osobowy Chrysler Stratus nr n/p [...] rok produkcji 1995, pojemność 2497 cm3.
Organ odwoławczy podkreślił przy tym, iż system "Carwert" zawiera notowania pojazdów o parametrach umożliwiających ustalenie podstawy opodatkowania
w oparciu o art. 3 ust 2 ustawy z dnia 9 maja 2008r. System ten pozwala na obiektywną wycenę pojazdów. Umożliwia on bowiem ustalenie wartości rynkowych samochodów poszczególnych marek, typów i modeli z poszczególnych lat produkcji modelowego auta sprzedawanego przez handel samochodowy. Za pomocą w/w systemu można więc ustalić wartość rynkową nabytego przez stronę samochodu osobowego.
Stąd, mając na celu urzeczywistnienie wartości rynkowej samochodu osobowego, organ podatkowy odniósł się do ustalonych na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego faktów i zgodnie z powyższym wartość dla pojazdu o standardowym wyposażeniu w stanie złym, po uwzględnieniu notowania rynkowego brutto w miesiącu, w którym dokonano nabycia pojazdu, wyniosła
18 400,00 zł. Kwota podatku akcyzowego zawarta w cenie pojazdu zarejestrowanego na terytorium kraju, zgodnie z wzorem wskazanym w ustawie z dnia 9 maja 2008r., wynosi: 1 806,00 zł. Według deklaracji AKC-U strona obliczyła i zapłaciła akcyzę
w kwocie 1 320,00 zł. Zatem współczynnik "a" z wzoru zawartego w powołanej ustawie to kwota 1 320,00 zł, stąd wartość nadpłaty obliczono na kwotę: - 486,00 zł.
Zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o zwrocie nadpłaty
w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego, organ odwoławczy podniósł, iż zwrot nadpłaty przysługuje, gdy wartość wyrażoną literą "Z" określona we wzorze jest większa od zera. Zatem, z uwagi na fakt, że w przedmiotowej sprawie wartość ta nie jest większa od zera, stronie nie należy się zwrot podatku.
Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił nadto, iż pomimo twierdzeń strony
w zakresie uszkodzenia pojazdu, nie wskazuje ona żadnych wiarygodnych dowodów świadczących o rozmiarach tego uszkodzenia i kosztach naprawy. W tym przypadku to na stronie ciążył ciężar udowodnienia faktu, że pojazd był uszkodzony oraz rozmiarów tych uszkodzeń i ewentualnie wysokości kosztów naprawy, bowiem to ona wywodzi z tego faktu określone, korzystne dla siebie skutki prawne. Strona w trakcie postępowania nie dostarczyła jednak żadnych dowodów określających rozmiar uszkodzeń oraz koszty ewentualnych napraw. Jednakże z uwagi na fakt uszkodzenia pojazdu organ pierwszej instancji przyjął w wycenie stan przedmiotowego auta jako zły. Była to jedyna możliwość obniżenia wartości samochodu.
Organ odwoławczy końcowo podkreślił, iż ustawa z dnia 23 stycznia 2004r.
o podatku akcyzowym nie nakłada na organy celne obowiązku weryfikacji "z urzędu" deklarowanej podstawy opodatkowania samochodów osobowych na etapie składania deklaracji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej A. T. zarzucił naruszenie art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 2 i 3 ustawy z dnia 9 maja 2008r.
o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego, poprzez odmowę stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym i wniósł o uchylenie decyzji.
W motywach skargi strona podniosła, iż stanowisko organu celnego jest bezzasadne. Przyjęta średnia cena rynkowa samochodu marki Chrysler Stratus
w wysokości 18 400 zł jest zupełnie nieadekwatna do realiów. Cena ta jest ceną samochodu sprawnego, a nie samochodu uszkodzonego. W rezultacie nie jest możliwe przyjęcie jako elementu wyliczenia podstawy kwoty nadpłaty podatku akcyzowego wartości rynkowej samochodu, skoro w wyniku znacznego uszkodzenia wartość ta była istotnie niższa - równa wartości wskazanej w fakturze.
Organ celny, zdaniem skarżącego, nie zakwestionował faktu znacznego uszkodzenia pojazdu, a zatem nie wykazał w sposób realny swoich twierdzeń co do rzeczywistej wartości pojazdu. Nieadekwatne było przyjęcie w związku z tym danych wynikających z katalogu Eurotax, skoro dane tam zawarte odnoszą się do samochodów sprawnych. Odniesienie tych danych do samochodów uszkodzonych byłoby możliwe jedynie wówczas, gdyby uszkodzenia miały charakter nieistotny.
W niniejszej sprawie organ celny nie podważył, a wręcz przyznał, fakt uszkodzenia samochodu, co jednoznacznie dowodzi braku podstaw do przyjęcia zawyżonej wartości rynkowej pojazdu.
Strona wskazała nadto, że wartość rynkowa przedmiotowego pojazdu, podana we wniosku o zwrot nadpłaty w podatku akcyzowym, była równa wartości pojazdu wskazanej dla celów ustalenia i zapłaty tego podatku. Wartości tej organy celne nie kwestionowały. Nie jest zatem zrozumiałe, w ocenie skarżącego, na jakiej podstawie czynią to w chwili obecnej.
Skarżący nie posiada dokumentów potwierdzających wysokość kosztów naprawy, gdyż nie ma obowiązku uzyskania i przechowywania tego rodzaju dokumentów. Nie można zatem czynić stronie zarzutu z tego faktu i wywodzić negatywnych skutków prawnych dla niego, skoro w żadnej mierze nie naruszył on
w jakimkolwiek względzie przepisów prawa.
W załączeniu do skargi, celem wzmocnienia argumentacji, A. T. złożył oświadczenie, w którym, jak podniósł, wskazuje zakres uszkodzeń pojazdu, zakres prac remontowych, jakie zmuszony był zlecić, jak i koszt tych prac i materiałów. Koszty te łącznie wynosiosły 11 100 zł, a zatem ponad 60 % przyjętej przez organ celny wartości rynkowej. Tymczasem już przy wskaźniku 70 % zakłady ubezpieczeń - w wypadku likwidacji samochodu - traktują szkodę jako całkowitą i uznają bezzasadność naprawy. Przy takim rozmiarze kosztów naprawy, zupełnie bezzasadnym jest, w ocenie strony, przyjęcie przez organ celny podanej w decyzji wartości rynkowej pojazdu.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko w sprawie przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Ustosunkowując się do twierdzeń skarżącego, Dyrektor Izby Celnej wskazał, iż dołączone do skargi oświadczenie nie może być brane pod uwagę, gdyż złożone zostało wraz ze skargą, już po wydaniu decyzji przez organ odwoławczy. Takie oświadczenie należało złożyć w trakcie postępowania przed organami podatkowymi.
Ponadto Dyrektor Izby Celnej podkreślił, iż w przedmiotowej sprawie organy podatkowe dołożyły wszelkich starań do dokładnego określenia stanu faktycznego. Mimo wezwań skarżący nie dostarczył żadnych dowodów świadczących o rozmiarach uszkodzeń i ewentualnych kosztach napraw. Podczas postępowania zachowywał się biernie, ani w pierwszej ani w drugiej instancji nie zapoznał się ze zgromadzonym materiałem dowodnym. Strona dysponuje natomiast najszerszymi informacjami mającymi znaczenie dla sprawy.
W związku z powyższym, wobec braku współdziałania ze strony podatnika
w ustaleniu stanu technicznego nabytego samochodu, w sposób uprawniony, ustalając cenę samochodu osobowego zarejestrowanego na terytorium kraju, organy posłużyły się licencjonowanym katalogiem pojazdów Eurotax.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje.
Sąd Administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo
o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., określanej dalej jako ustawa p.p.s.a.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści.
Oceniając zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w powyższych granicach stwierdzić należy, iż skarga A. T. nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Prawidłowo organy orzekające w sprawie wydane rozstrzygnięcia oparły na przepisach ustawy z dnia 9 maja 2008r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego (Dz. U. z 2008 r. Nr 118 poz. 745, powoływanej dalej jako "ustawa
o zwrocie nadpłaty"). Skarżący wystąpił o zwrot nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia w styczniu 2005r. pojazdu marki Chrysler Stratus, rok produkcji 1995. Z uwagi zaś na fakt, iż wewnątrzwspólnotowego nabycia tego pojazdu dokonano po dniu 1 maja 2004r.
a przed dniem 30 listopada 2006r. i po upływie 2 lat kalendarzowych od jego produkcji, licząc rok produkcji jako pierwszy rok kalendarzowy (art. 1 i 2 ustawy
o zwrocie nadpłaty), mając na uwadze treść art. 9 tej ustawy, wskazany akt prawny znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o zwrocie nadpłaty, kwotę zwrotu nadpłaty ustala się według następującego wzoru: Z = a – n, gdzie: "Z" - oznacza kwotę zwrotu nadpłaty, "a" - oznacza podatek akcyzowy zapłacony z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego, "n" - oznacza podatek akcyzowy zawarty w cenie samochodu osobowego zarejestrowanego na terytorium kraju ustalany dla określonego rodzaju pojazdów zgodnie ze wzorem podanym
w przepisie uwzględniającym średnią wartość rynkową samochodu. Przy czym zdefiniowana w ustawie "średnia wartość rynkowa samochodu osobowego" to wartość - ustalana na podstawie notowanej na rynku krajowym w miesiącu powstania obowiązku podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego - średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, modelu, roku produkcji oraz - jeżeli jest to możliwe do ustalenia - z tym samym wyposażeniem
i o przybliżonym stanie technicznym, co nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy, od którego zapłacono podatek akcyzowy z tytułu takiego nabycia (art. 3 ust. 2 ustawy o zwrocie nadpłaty).
Oznacza powyższe, że obowiązkiem organów podatkowych było, dla określenia ewentualnego zwrotu A. T. nadpłaty w podatku akcyzowym, ustalenie średniej wartości rynkowej samochodu osobowego zarejestrowanego na terytorium kraju dla ustalenia kwoty rezydualnej akcyzy w tej kwocie zawartej, przy czym przepis art. 3 ust. 2 ustawy o zwrocie nadpłaty nakazuje przy ustaleniu średniej wartości rynkowej samochodu osobowego zarejestrowanego w kraju uwzględnić markę, model i rok produkcji samochodu nabytego wewnątrz Wspólnoty. Wyposażenie i przybliżony stan techniczny pojazdu nabytego wewnątrzwspólnotowo winny być natomiast uwzględniane w miarę możliwości.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organy podjęły wystarczające starania celem określenia średniej wartości rynkowej samochodu osobowego tej samej marki, modelu i roku produkcji i w podobnym stanie technicznym, co samochód nabyty przez stronę.
Dla uwzględnienia stanu technicznego nabytego przez skarżącego pojazdu przy określaniu średniej wartości rynkowej samochodu zarejestrowanego w kraju organy podatkowe w przedmiotowej sprawie podjęły próbę dokonania ustaleń we wskazanym zakresie i zwróciły się do skarżącego z wezwaniem o złożenie wszelkiej dokumentacji potwierdzającej uszkodzenia przedmiotowego pojazdu w dniu dokonania nabycia wewnątrzwspólnotowego oraz fakt dokonywania napraw. We wniosku o zwrot nadpłaty strona stwierdziła bowiem, iż nabyty samochód był uszkodzony.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie strona nie przedłożyła żądanych dokumentów, oświadczając, iż takowych nie posiada. Również w toku dalszego postępowania podatkowego skarżący nie złożył dokumentów świadczących o stanie technicznym pojazdu oraz zakresie dokonanych jego napraw. Podatnik nie przedłożył również oświadczenia pozwalającego ustalić zakres i rodzaj uszkodzeń.
W załączonym do skargi oświadczeniu wskazał on na zakres uszkodzeń pojazdu
i koszt naprawy tych uszkodzeń, nie przedstawiając przy tym dowodów na poparcie tych twierdzeń. Niemniej jednak, jak słusznie zauważył to organ drugiej instancji
w odpowiedzi na skargę, oświadczenie to złożone zostało za późno tj. już po wydaniu decyzji ostatecznej przez organ odwoławczy. Dokument ten nie mógł zostać zatem uwzględniony przy ocenie materiału dowodowego sprawy i wydaniu decyzji ani
w pierwszej, ani w drugiej instancji. Natomiast kontrola sądowo-administracyjna zaskarżonej decyzji dokonywana jest na dzień wydania aktu objętego skargą. Tym samym wskazane oświadczenie nie może stanowić dowodu w sprawie, nie może odnieść wpływu na dokonane w sprawie ustalenia faktyczne i ich ocenę prawną.
Stąd, wobec braku danych pozwalających ustalić stan techniczny nabytego samochodu, organy celne w sposób uprawniony, rozstrzygając wniosek o zwrot nadpłaty, odwołały się do elektronicznej wersji katalogów ,,Eurotax Informator rynkowy samochody osobowe – wydawnictwa Eurotax Glass Polska sp. z o.o. – Carwert" dla ustalenia wartości rynkowej samochodu osobowego sprzedawanego w kraju tej samej marki, modelu i roku produkcji, co pojazd nabyty wewnątrz Wspólnoty przez skarżącego. Katalog ten jest wyspecjalizowanym katalogiem motoryzacyjnym, służącym m. in. do obliczania należnych zobowiązań podatkowych, celnych czy
z zakresu ubezpieczeń cywilnych. Wybór narzędzi do dokonania analiz porównawczych w celu ustalenia wartości rynkowej samochodu, wobec braku stosownej regulacji w ustawie, pozostawiony został bowiem organom podatkowym (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 26 marca 2009 r., I SA/Sz 768/08, LEX nr 493572). Przy czym, odnosząc się do twierdzeń skargi, zauważyć należy w tym miejscu, iż katalog Eurotax zawiera nie tylko ceny pojazdów sprawnych, ale także umożliwia ustalenie ceny pojazdów używanych, o takich samych parametrach, co nabyty, ale i o zbliżonym stanie technicznym.
W rezultacie organy orzekające w sprawie zgodnie z prawem dokonały wyliczenia podatku rezydualnego zawartego w średniej cenie rynkowej tego typu auta, co nabyty przez skarżącego, na kwotę 1806 zł, a następnie prawidłowo zastosowały art.
3 ustawy o zwrocie nadpłaty i art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, wyliczając nadpłatę podlegającą zwrotowi jako różnicę kwoty podatku akcyzowego zapłaconego przez stronę i kwoty akcyzy zawartej w cenie podobnego samochodu osobowego zarejestrowanego na terytorium kraju, która nie okazała się większa od zera.
W związku z powyższym zaskarżona decyzja nie narusza przepisów art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego w sprawie i w rezultacie dokonanie błędnych ustaleń faktycznych.
Stosownie do treści art. 122 i 187 Ordynacji podatkowej, obowiązkiem organów podatkowych jest wyczerpujące zebranie dowodów, ich weryfikacja i ocena w celu ustalenia prawdy obiektywnej. Jakkolwiek przepis art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej nakłada na organy podatkowe ciężar dowodzenia określonych faktów, nie może to zwalniać strony od współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza, gdy tylko ona dysponuje wiedzą na temat okoliczności mogących mieć istotny wpływ na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Podatnik powinien sam ujawnić wszystko to, co może przyczynić się do wyjaśnienia stanu sprawy (por. wyroki NSA z dnia 24 maja 2004 r., FSK 78/04 i 79/04 niepubl.) Dysponuje on bowiem wiedzą na temat stanu technicznego nabytego samochodu. On też ma interes w wykazaniu stanu pojazdu nabytego wewnątrzwspólnotowo celem uwzględnienia go przy ustalaniu średniej ceny rynkowej samochodu zarejestrowanego w kraju. Dlatego nie sposób czynić organom podatkowym w niniejszej sprawie zarzutu, iż poszukiwały dowodów w sprawie również u strony, która najlepiej orientuje się, jaki zakres i rodzaj napraw wykonany został
w nabytym samochodzie i jaki stanowił on koszt.
Wobec braku współdziałania ze strony podatnika w ustaleniu stanu technicznego nabytego samochodu, w sposób uprawniony zatem, jak to już wyżej podniesiono, ustalając wartość rynkową samochodu osobowego zarejestrowanego na terytorium kraju, organy posłużyły się licencjonowanym katalogiem pojazdów. W ocenie Sądu bowiem, w sytuacji braku inicjatywy dowodowej skarżącego w zakresie wykazania rodzaju i zakresu uszkodzeń pojazdu oraz kosztów jego naprawy, organy obu instancji nie były zobowiązane do szerszej weryfikacji wartości przedmiotowego samochodu
i wyjścia poza wycenę opartą o dane z katalogu Eurotax.
Skarżący zarzuca organom naruszenie przepisów postępowania przez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego wynikającą z bezpodstawnego zakwestionowania ceny nabycia i naliczenia podatku od kwoty 18 400 zł, nie zaś od wartości, za którą samochód został faktycznie nabyty. Odpowiadając na ten zarzut skargi, podkreślić należy, iż organy nie zakwestionowały w przedmiotowej sprawie wartości samochodu, za jaką został on zakupiony. Celem ustalenia kwoty zwrotu nadpłaty przyjęły kwotę podatku akcyzowego zapłaconego przez skarżącego przy zakupie przedmiotowego pojazdu. Niemniej jednak dla określenia kwoty zwrotu nadpłaty koniecznym jest także ustalenie rezydualnej kwoty podatku zawartej w cenie, a w tym celu ustalenie notowanej na rynku krajowym średniej ceny samochodu, o tych samych parametrach co zakupiony przez podatnika. Podkreślić należy, że średnia wartość rynkowa samochodu przyjmowana do wyliczenia wysokości nadpłaty do zwrotu, stosownie do art. 3 ustawy o zwrocie nadpłaty, nie zawsze będzie tożsama
z ceną zapłaconą w związku z wewnątrzwspólnotowym nabyciem samochodu, od którego uiszczono akcyzę. Jakkolwiek przepis art. 3 ust. 2 ustawy o zwrocie nadpłaty nakazuje uwzględnić model, rok produkcji, oraz jeżeli jest to możliwe do ustalenia, takie samo wyposażenie i przybliżony stan techniczny, co nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód, od którego zapłacono podatek akcyzowy, to
w założeniu cena przyjęta ma być uśredniona, co gwarantuje odniesienie kwoty zapłaconej akcyzy do jednakowych dla wszystkich podatników kryteriów (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 20 lutego 2009 r., III SA/Gl 1420/08, LEX nr 493649).
Ponadto, słusznie zauważył organ odwoławczy, iż ustawa z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2004r. nr 29 poz. 257) nie rodziła po stronie organów celnych obowiązku weryfikacji "z urzędu" deklarowanej podstawy opodatkowania samochodów osobowych na etapie składania deklaracji. W sytuacji, gdy organ celny ocenia zasadność wniosku o zwrot nadpłaty w podatku akcyzowym
i orzeka na podstawie ustawy z dnia 9 maja 2008r. o zwrocie nadpłaty przyjmuje wówczas kwotę akcyzy obliczoną w oparciu o tę zadeklarowaną podstawę opodatkowania. Niemniej jednak przepisy ustawy o zwrocie nadpłaty obligują organ do dokonania nowych, własnych ustaleń faktycznych w zakresie średniej wartości rynkowej samochodu osobowego (takiego jak nabyty wewnątrz Wspólnoty) dla określenia podatku akcyzowego zawartego w cenie samochodu zarejestrowanego
w kraju celem stwierdzenia, czy wnioskodawcy należy się zwrot nadpłaty w podatku akcyzowym.
Reasumując, Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, utrzymującej w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, stwierdza, iż organy obu instancji nie naruszyły prawa procesowego ani materialnego w stopniu, który powodowałby w świetle art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a. wyeliminowanie wydanych przez te organy decyzji z obrotu prawnego. Dlatego też, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło