I SA/Ke 271/11

PostanowienieWSA w Kielcach2011-10-19

Skład orzekający: Agnieszka Karyś-Adamczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego) może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała istotnej zmiany swojej sytuacji materialnej w stosunku do poprzedniego, prawomocnie oddalonego wniosku?
Ratio decidendi
Sąd oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego, ponieważ strona skarżąca nie wykazała istotnej zmiany swojej sytuacji materialnej w stosunku do poprzedniego, prawomocnie oddalonego wniosku. Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne tylko w przypadku wystąpienia nowych okoliczności, które zasadniczo zmieniają sytuację materialną strony, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Co więcej, łączny dochód rodziny skarżącego wzrósł.
Stan faktyczny
Skarżący J. S. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. dotyczącą podatku od towarów i usług. Wcześniej WSA w Kielcach przyznał mu częściowe prawo pomocy (zwolnienie z wpisu), ale NSA oddalił zażalenie skarżącego na to postanowienie. Po oddaleniu skargi przez WSA, skarżący złożył kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego, argumentując brak poprawy swojej sytuacji materialnej. Sąd rozpoznał ten wniosek.
Rozstrzygnięcie
1. Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Oddalono wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 19 października 2011 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 19 października 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc luty 2005r. p o s t a n a w i a 1. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sadowych; 2. oddalić wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego. J. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Kielcach z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc luty 2005r. Po rozpatrzeniu wniosku z dnia 23 maja 2011r. w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego WSA w Kielcach postanowieniem z dnia 28 czerwca 2011r. przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Skarżący od tego postanowienia wniósł zażalenie, które Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2011r. sygn. akt I FZ 227/11 oddalił. Wyrokiem z dnia 5 października 2011r. sygn. akt ISA/Ke 271/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K.z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc luty 2005r. W dniu 10 października 2011r. skarżący złożył kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych przed sądem II instancji oraz ustanowienie doradcy podatkowego. W uzasadnieniu złożonego wniosku skarżący wskazał, że jego sytuacja w stosunku do wskazanej w poprzednim wniosku o zwolnienie nie uległ żadnej poprawie. Ponadto skarżący podobnie jak w poprzednim wniosku wskazuje, że od czasu kiedy zaczęły się jego problemy podatkowe nie miał regularnych dochodów. Ostatnio pracuje stale na umowę o pracę, ale z minimalnym wynagrodzeniem zajętym przez komorników i organy skarbowe. Ponadto skarżący oświadcza, że często chorował, co zmniejsza jego możliwości zarobkowe. Skarżący oświadcza, że został zatrudniony tylko dlatego, że firma należy do jego brata. Żona nie chce finansować spraw skarżącego i zmusiła go do zawarcia rozdzielności majątkowej w 2004r. Skarżący wynajmuje nieruchomość w T. za kwotę 500zł miesięcznie, ale czynsz jak i nieruchomość są przedmiotem egzekucji i zabezpieczenia. Dom, w którym skarżący mieszka wraz z rodziną należy do żony. Gospodarstwo rolne wielkości 3ha w W. K. skarżący utrzymuje w dobrej kulturze dla dopłat obszarowych w wysokości kilkaset złotych rocznie, które wspierają budżet rodziny, a plony nie przynoszą dochodów. Skarżący oświadcza, że w postępowaniu pierwszoinstancyjnym korzystał ze zwolnienia od wpisu od skargi, a jedynie dzięki długotrwałej znajomości z doradcą podatkowym P.Z. skarżącemu udało się namówić go za symbolicznym wynagrodzeniem do udziału w rozprawie. Końcowo Skarżący oświadcza, że dane zawarte w aktach dotyczące dochodów i majątku nie uległy zmianie. Skarżący oświadcza, że pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z żoną i dwiema córkami w wieku 8 i 14 lat. Jako uzyskiwane dochody skarżący wykazuje zasiłek chorobowy w kwocie 966,50zł miesięcznie, dochód z gospodarstwa rolnego w kwocie 100zł miesięcznie oraz dochód żony z prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie 2500zł miesięcznie. Jako posiadany majątek skarżący wykazuje mieszkanie wielkości 50m², nieruchomość rolną wielkości 3ha oraz inne nieruchomości wielkości 1200m² oraz budynek dawnego baru. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 "p.p.s.a."). W myśl art. 245 § 1 "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych przed sądem II instancji oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 "p.p.s.a." przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Zgodnie z art. 165 "p.p.s.a." postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Mając na uwadze brzmienie cytowanego przepisu należy podkreślić, iż przepisy wspomnianej ustawy przewidują możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przy rozpoznawaniu kolejnego wniosku możliwa jest wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę, a rozpoznanie kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia zawartych we wcześniejszym prawomocnym postanowieniu. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 "p.p.s.a."). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony. (por. postanowienie NSA z 25 czerwca 2008 r. sygn. akt II OZ 654/08). W obecnie rozpoznawanym, drugim wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy, w istocie nie wskazano na żadne nowe okoliczności, które mogłyby prowadzić do zmiany oceny jego sytuacji finansowej i majątkowej. Skarżący w swoim wniosku ponownie wskazał na ustanowioną z małżonką rozdzielność majątkową, wysokość uzyskiwanych dochodów zarówno przez siebie jak i żonę, przy czym zauważyć należy, że miesięczne dochody małżonki skarżącego znacząco wzrosły z kwoty 1300zł do kwoty 2500zł. Sytuacja skarżącego nie uległa zatem pogorszeniu, a wręcz w stosunku do sytuacji w jakiej pozostawał w czasie podejmowania rozstrzygnięć przez sądy obu instancji, przy rozpatrywaniu wcześniej złożonego wniosku uległa poprawie. Ponadto w szczególności należy w tym miejscu zaznaczyć, że wydając postanowienie z dnia 30 sierpnia 2011r. o oddaleniu zażalenia skarżącego NSA brał pod uwagę wysokość dochodów rodziny skarżącego i uznał, że nie znajduje się on w sytuacji uniemożliwiającej zgromadzenie choćby w części środków na poczet kosztów postępowania. Sąd brał wówczas pod uwagę łączną wysokość miesięcznych dochodów rodziny skarżącego stanowiącą kwotę 2366,50zł, a aktualnie miesięczne dochody rodziny skarżącego stanowią kwotę 3566,50zł. Z tych względów uznając, że brak jest podstaw do uwzględnienia ponownego wniosku skarżącego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 oraz art. 170 "p.p.s.a." orzeczono jak w sentencji postanowienia

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło