I SA/Ke 3/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "Ś." Spółka z o.o. w Ż. na postanowienie Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz radcy prawnego H. C. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) postanowieniem z dnia [...] r. nr [...]stwierdził niedopuszczalność zażalenia Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "Ś." Sp. z o.o. w K. ("Spółka") na pismo Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] r. o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. W dniu 20 maja 2013 r. do Biura Powiatowego ARiMR w K. wpłynął wniosek Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "Ś." Sp. z o.o. o przyznanie płatności w ramach wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2013. Pismem z dnia 16 stycznia 2014 r. Nr 0238-00000009140/14 przedmiotowy wniosek został pozostawiony bez rozpoznania. Na w/w pismo Spółka w dniu 25 stycznia 2014 r. (data stempla pocztowego) wniosła zażalenie. Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR postanowieniem Nr [...] z dnia [...] r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zażalenia. Prezes ARiMR, po rozpatrzeniu zażalenia strony, postanowieniem Nr [...] z dnia [...] r. uchylił w całości postanowienie z dnia [...] r., zaś postanowieniem Nr [...] z dnia [...] r. odmówił wyłączenia organu II instancji od udziału w postępowaniu w przedmiocie odmowy rozpatrzenia wniosku w sprawie przyznania płatności w ramach wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2013. Rozpatrując zażalenie Spółki na pismo z dnia 16 stycznia 2014 r. Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR wyjaśnił, że w myśl art. 141 § 1 K.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienie służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Zażalenie wnosi się do właściwego organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu, który wydał postanowienie, w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia stronie (art. 141 § 2 K.p.a.). Sprawa wniosku o przyznanie płatności ONW na rok 2013 została przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. pozostawiona bez rozpoznania pismem z dnia 16 stycznia 2014 r., skutecznie doręczonym w dniu 20 stycznia 2014 r. Oznacza powyższe, że sprawa, której dotyczy zażalenie nie była rozpatrywana. Organ podkreślił, że zażalenie przysługuje tylko w przypadku, gdy tak stanowi przepis prawa. Pismo z informacją organu skierowaną do strony o pozostawieniu sprawy bez rozpatrzenia jest czynnością materialno-techniczną na które nie przysługuje zażalenie (wyrok WSA w Rzeszowie z 15 kwietnia 2010 r., Sygn. akt II SA/Rz 139/10, publ. LEX nr 674378). Pozostawienie wniosku bez rozpoznania ma charakter czynności technicznej i nie rozstrzyga kwestii wynikających w toku postępowania. Zażalenie na pismo o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania jest zatem niedopuszczalne. Przywołując wyrok NSA z dnia 9 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 2719/11, (publ. LEX nr 1340428) organ podniósł, że "jeżeli w wyniku zmiany przepisów prawa nie przyznano na czynność procesową zażalenia, wniesienie zażalenia jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 134 w związku z art. 144 K.p.a. jest to podstawa do stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia." Na powyższe postanowienie Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "Ś." Sp. z o.o złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. skargę. Wniosło o uchylenie postanowienia jako niezgodnego z prawem i budzącego głębokie niezadowolenie z jego treści tak Spółki jak i jej reprezentanta R.P. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa Przedmiotem dokonywanej kontroli sądowej jest postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na pismo Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 16 stycznia 2014 r. zatytułowane "Informacja o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia". Rozstrzygnięcie to, stosownie do art. 134 K.p.a., zapada we wstępnym etapie postępowania przed organem odwoławczym, w którym organ podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie/zażalenie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Organ odwoławczy musi w pierwszej kolejności stwierdzić dopuszczalność zażalenia, a następnie ocenia jego zasadność. Podejmowane na tym etapie postępowania rozstrzygnięcie ma zatem charakter wyłącznie procesowy i nie rozstrzyga sprawy merytorycznie. Warunkiem przystąpienia do oceny merytorycznej zarzutów odwołania/zażalenia jest pozytywna ocena organu odwoławczego, co do jego dopuszczalności. Kognicja Sądu ogranicza się z kolei do oceny czy w konkretnej sprawie faktycznie zaistniały przyczyny do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd bowiem, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, to stosownie do art.134 § 1 ustawy p.p.s.a. jest związany granicami sprawy, które wyznacza sprawa rozstrzygana przez organ. Niedopuszczalność zażalenia/odwołania może wynikać z m.in. z przyczyn przedmiotowych. Niedopuszczalność z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia rozstrzygnięcia w toku instancji, (tak: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 9, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2008, str. 609). Stosownie do art. 127 K.p.a. prawo do odwołania służy od decyzji a stosownie do art. 141 K.p.a. prawo do zażalenia służy na postanowienie, gdy kodeks tak stanowi. Przepis art. 64 § 2 K.p.a. stanowi, że w przypadku, gdy podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Obowiązujące przepisy prawa procesowego nie przewidują określonej formy dla pozostawienia podania bez rozpoznania, z tym, że w literaturze przedmiotu, co znalazło swój wyraz także w orzecznictwie sądowym, ugruntowany jest pogląd, że jest to czynność materialno-techniczna, którą organ prowadzący postępowanie informuje stronę, że nie rozpozna jej sprawy na podstawie złożonego wniosku ponieważ w terminie nie uzupełniła jego braków (por. uchwałę składu 7 sędziów NSA z dnia 3 września 2013 r. w sprawie I OPS 2/13). Pozostawienie wniosku bez rozpoznania nie następuje w formie decyzji lub postanowienia, a zatem na tego rodzaju czynność materialno - techniczną nie można wnieść środka zaskarżenia w formie odwołania lub zażalenia. Mając na względzie powyższe uznać należy, iż organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że zażalenie nie jest dopuszczalne z przyczyn przedmiotowych. Jeśli sprawa nie została załatwiona przez wydanie decyzji administracyjnej lub postanowienia, a strona wniosła odwołanie (zażalenie) od informacji udzielonej jej przez organ l instancji o pozostawieniu sprawy bez rozpoznania, to organ II instancji jest zobowiązany stwierdzić niedopuszczalność zażalenia na podstawie art. 134 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a. Na marginesie należy wskazać, iż nieuzasadnione pozostawienie podania bez rozpoznania mogłoby być ewentualnie kwestionowane w trybie art. 37 K.p.a. Organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności nie tylko w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie ale także, gdy organ odmawia jej załatwienia, bo mylnie sądzi, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia wydaniem decyzji. (tak NSA w powołanej uchwale w sprawie I OPS 2/13). Jak wskazano wyżej stosownie do art. 134 §1 ustawy p.p.s.a. sąd, jest związany granicami sprawy. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem oceny legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Na sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, a zatem przy ustalaniu tożsamości sprawy należy badać te właśnie elementy. Tożsamość elementów podmiotowych, to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa, to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej. Sprawą będącą przedmiotem postępowania jest niedopuszczalność zażalenia. Jest to rozstrzygniecie formalne, organ nie prowadził postępowania zakresie pozostawania organu w bezczynności, co oznacza, że ta okoliczność nie może być przedmiotem kontroli sądu. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. O przyznaniu wynagrodzenia radcy prawnemu Sąd orzekł na podstawie art. 250 ustawy p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz.U.2013.490).