I SA/Ke 373/13
WyrokWSA w Kielcach2013-08-08
Skład orzekający: Mirosław Surma, Danuta Kuchta, Ewa Rojek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie formalnych warunków prowadzenia ewidencji wyrobów akcyzowych zwolnionych z podatku akcyzowego, przy jednoczesnym braku wątpliwości co do materialnoprawnego przeznaczenia tych wyrobów, skutkuje utratą prawa do zwolnienia z podatku akcyzowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nie każde naruszenie formalnych warunków prowadzenia ewidencji wyrobów akcyzowych skutkuje utratą prawa do zwolnienia z podatku akcyzowego. Kluczowe jest, czy naruszenie formalne uniemożliwia potwierdzenie rzeczywistego wykorzystania wyrobów na cele zwolnione. W przypadku, gdy ewidencja, mimo uchybień formalnych, pozwala na ustalenie takiego przeznaczenia, zwolnienie powinno zostać utrzymane. Organ powinien zbadać stan faktyczny pod kątem materialnoprawnym, a nie opierać się wyłącznie na literalnej wykładni przepisów formalnych.Stan faktyczny
Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego określającą M. G. zobowiązanie w podatku akcyzowym za czerwiec 2012 r. z uwagi na nieprawidłowości w prowadzeniu ewidencji wyrobów akcyzowych zwolnionych z podatku. M. G. prowadził gospodarstwo ogrodnicze i nabywał węgiel kamienny, który miał być zwolniony z akcyzy ze względu na przeznaczenie. Organ uznał, że brak zatwierdzonej przez Naczelnika Urzędu Celnego ewidencji w formie papierowej, mimo zawiadomienia o zamiarze jej prowadzenia, stanowi naruszenie warunków zwolnienia. Skarżący zarzucił organowi błędną wykładnię przepisów, twierdząc, że prowadzona przez niego ewidencja elektroniczna zawierała dane umożliwiające weryfikację przeznaczenia węgla.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, orzekając jednocześnie, że decyzje te nie mogą być wykonane. Zasądzono również zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za czerwiec 2012 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonane w całości; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w K. na rzecz M. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
1.1 Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...] r. nr [...] określającą M. G. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za miesiąc czerwiec 2012 r. w wysokości 1.995,00 zł.
1.2 W uzasadnieniu decyzji organ ustalił następujący stan faktyczny.
M. G. prowadził gospodarstwo ogrodnicze w miejscowości W.. W wyniku przeprowadzonej kontroli organ podatkowy stwierdził nieprawidłowości w zakresie prowadzenia ewidencji wyrobów akcyzowych zwolnionych z podatku akcyzowego ze względu na przeznaczenie za okres od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 21 listopada 2012 r. w prowadzonym przez niego gospodarstwie. Nieprawidłowości polegały na braku posiadania przez M. G. zatwierdzonej przez Naczelnika Urzędu Celnego w K. ewidencji wyrobów akcyzowych zwolnionych z akcyzy, a tym samym niezaewidencjonowaniu nabytego węgla kamiennego. W ten sposób w ocenie organu, skarżący nie spełniając warunku jakim było prowadzenie ewidencji pozbawił się prawa do skorzystania ze zwolnienia z podatku akcyzowego nabytego węgla. Organ wskazał, że skarżący pismem z dnia 28 grudnia 2011 r. zawiadomił, że od dnia 1 stycznia 2012 r. będzie prowadził w formie papierowej ewidencję wyrobów akcyzowych zwolnionych z podatku akcyzowego ze względu na przeznaczenie. Kontrolującym przedstawił jedynie prowadzoną w formie elektronicznej ewidencję zakupów miału węglowego za okres od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 22 listopada 2012 r. W ocenie organu działaniem tym skarżący naruszył jeden z warunków uprawniających do zwolnienia z podatku akcyzowego wyrobów węglowych ze względu na przeznaczenie.
1.3. Stosownie do art. 8 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2011 r. Nr 108, poz. 626 ze zm., dalej u.p.a.), przedmiotem opodatkowania podatkiem akcyzowym jest użycie wyrobów akcyzowych objętych zwolnieniem od akcyzy ze względu na ich przeznaczenie albo określoną stawką akcyzy związaną z ich przeznaczeniem, jeżeli ich użycie nastąpiło bez zachowania warunków uprawniających do zwolnienia od akcyzy albo zastosowania tej stawki akcyzy.
W myśl art. 9a ust. 1 pkt 6 u.p.a. w przypadku wyrobów węglowych przedmiotem opodatkowania akcyzą jest użycie wyrobów węglowych do celów innych niż wskazane w art. 31a ust. 2 u.p.a., przy czym za takie użycie uważa się tak naruszenie warunków zwolnienia, jak i sprzedaż, dostawę wewnątrzwspólnotową albo eksport wyrobów węglowych przez podmiot korzystający ze zwolnienia, o którym mowa w art. 31a ust. 2 u.p.a., niebędący pośredniczącym podmiotem węglowym, zamiast użycia go do celów zwolnionych.
Stosownie zaś do art. 31a ust. 2 pkt 6 u.p.a. zwalnia się od akcyzy wyroby węglowe zużywane w pracach rolniczych, ogrodniczych, w hodowli ryb oraz w leśnictwie.
Jak podkreślił organ, warunkiem zwolnienia, o którym mowa w ust. 2 ( art. 31a ust. 4 u.p.a.) jest prowadzenie ewidencji wyrobów węglowych zużywanych do celów zwolnionych. Ewidencja, o której mowa w ust. 4 (art. 31a ust. 5 u.p.a.) może być prowadzona w formie papierowej lub elektronicznej, po uprzednim pisemnym poinformowaniu właściwego naczelnika urzędu celnego o formie jej prowadzenia. Ewidencja powinna zawierać informacje umożliwiające ustalenie ilości wysłanych lub otrzymanych wyrobów węglowych zwolnionych od akcyzy ze względu na przeznaczenie, termin wysłania lub odbioru tych wyrobów, a także miejsce odbioru w przypadku ich przemieszczania, oraz informacje o dokumentach dostawy i kodzie CN wyrobów węglowych (art. 31a ust. 6 u.p.a.).
Zdaniem organu z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 sierpnia 2010 r. w sprawie dokumentu dostawy, ewidencji wyrobów akcyzowych objętych zwolnieniem od akcyzy ze względu na ich przeznaczenie, warunków i sposobu ich zwrotu oraz środków skażających alkohol etylowy (Dz. U. 160, poz. 1075 ze zm.) ewidencja prowadzona przez skarżącego powinna zawierać:
1) dane dotyczące ilości wyrobów zwolnionych:
a) nazwę wyrobów oraz ich kod CN,
b) ilość opakowań oraz ich numery identyfikacyjne, jeżeli zostały nimi oznaczone,
c) ilość wysłanych lub otrzymanych wyrobów zwolnionych, w tym ilość wyrobów zwolnionych zużytych na cele uprawniające do ich zwolnienia od akcyzy, oraz ich łączną ilość, obliczoną narastająco od początku roku kalendarzowego;
2) informację odpowiednio o dacie wysłania, otrzymania wyrobów zwolnionych lub ich zużycia;
3) informację o dacie wystawienia i numerach identyfikujących dokument dostawy albo dokument, o którym mowa w art. 32 ust. 10 ustawy, na podstawie których wyroby zwolnione zostały wysłane, otrzymane lub zużyte;
4) informację o adresie miejsca odbioru wyrobów zwolnionych.
1.4. Na podstawie zebranego materiału dowodowego organ stwierdził, że skarżący dokonywał obrotu zakupu i zużycia do ogrzewania uprawy warzyw w szklarni wyrobów węglowych zwolnionych z akcyzy ze względu na przeznaczenie. Jednak wobec nieposiadania i nieprowadzenia zatwierdzonej przez Naczelnika Urzędu Celnego w K. ewidencji wyrobów akcyzowych zwolnionych z akcyzy, zużywane przez skarżącego wyroby, nie były ewidencjonowane zgodnie z określonymi wymogami. Tym samym w ocenie organu został przez skarżącego naruszony warunek wynikający z art. 31a ust. 4 u.p.a., który jednoznacznie wskazuje, że warunkiem zwolnienia jest prowadzenie przez podmiot uprawniony do zwolnienia od akcyzy ewidencji wyrobów węglowych zużywanych do celów zwolnionych, zgodnie z określonymi wymogami. Z tych przyczyn organ nie badał, czy zakupiony wyrób węglowy był wykorzystany zgodnie z przeznaczeniem.
W ocenie organu przedłożona przez skarżącego ewidencja zakupów prowadzona w programie EXCEL zawierała jedynie datę, ilość węgla zakupionego, nr dokumentu dostawy i nr faktury. Skarżący nie prowadził natomiast wymaganej ewidencji w formie papierowej, choć o zamiarze jej prowadzenia powiadomił Naczelnika Urzędu Celnego w K.. Zdaniem organu, powyższe oznaczało brak ewidencji wymaganej ustawą.
2.1. Na opisaną wyżej decyzję Dyrektora Izby Celnej skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Wnosząc o uchylenie rozstrzygnięcia, zarzucił naruszenie art. 9a ust. 1 pkt 6 u.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że nie dochował warunków zwolnienia wyrobów węglowych, pomimo że wyroby te w całości zostały wykorzystane w celu uprawniającym do zwolnienia od akcyzy .
W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że przedłożona przez niego ewidencja zawierała dane niezbędne do identyfikacji otrzymanych dostaw wyrobów węglowych tj. datę, ilość węgla zakupionego, nr dokumentu dostawy i nr faktury. Zdaniem skarżącego elementy te pokrywają się z elementami wskazanymi w rozporządzeniu Ministra Finansów z 30 sierpnia 2010 r. i mimo że ewidencja prowadzona przez niego nie zawierała wszystkich elementów wymaganych prawem, to zawierała informacje wymagane do zastosowania zwolnienia z akcyzy, a także pozwalała na zweryfikowanie rzeczywistego przeznaczenia tych wyrobów. Na poparcie swoich argumentów skarżący powołał się na wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Bk 443/11, LEX nr 1109595, w którym Sąd wskazał, że w sytuacji gdy skarżący nie prowadzi ewidencji zgodnie z ustalonym wzorem, a prowadzi inną ewidencję, która zawiera dane o ilości wyrobów węglowych, przeznaczeniu, terminie odbioru oraz informacje o dokumentach dostawy, braku ewidencji wymaganej przy zwolnieniu nie należy poczytywać jako podstawy do kwestionowania prawa do zastosowania obligatoryjnego zwolnienia. Zdaniem skarżącego prowadził on ewidencję, która zawierała wymienione elementy.
W końcowej części uzasadnienia skarżący podniósł, że w 2012 r. nie było jednolitej interpretacji Ministra Finansów, co do zasadności prowadzenia przez osoby fizyczne prowadzące działalność ogrodniczą ewidencji wyrobów używanych w zakresie prac rolniczych. Zdaniem skarżącego z zamieszczonych na stronie internetowej Ministra Finansów interpretacji wynika, że podmioty prowadzące działalność ogrodniczą po 2 stycznia 2012 r. nie były zobowiązane do prowadzenia wymaganej ewidencji.
2.3. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył co następuje:
3.1 Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Oznacza to, że wyeliminować z obrotu prawnego można jedynie rozstrzygnięcie naruszające prawo w sposób o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Istotnym jest, że zgodnie w przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Dokonana w powyższy sposób kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że narusza ona prawo w sposób o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a., co musiało skutkować jej uchyleniem.
3.2. Spór w niewadliwie ustalonym stanie faktycznym obejmował dokonaną przez organ wykładnie przepisu prawa materialnego tj. art. 9a ust. 1 pkt 6 u.p.a. Spór dotyczył bowiem wpływu braku u podatnika pisemnej ewidencji na powstanie obowiązku podatkowego w podatku akcyzowym, w związku z zakupem i zużyciem miału węglowego na potrzeby prowadzonego przez skarżącego gospodarstwa ogrodniczego.
Zdaniem organu brak zadeklarowanej na piśmie ewidencji jest naruszeniem warunków zwolnienia od akcyzy o jakim mowa w art. 31a ust. 2 pkt 6 u. p.a. w zw. z ust. 4 tego przepisu, w konsekwencji czego następuje opodatkowanie tym podatkiem zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 1 lit "b".
Zdaniem skarżącego organ dokonał zbyt rygorystycznej wykładni przepisu prawa materialnego, tj. art. 9a pkt 6 u.p.a. poprzez uznanie, że każdy brak ewidencji skutkuje utratą prawa do zwolnienia od podatku, w sytuacji gdy skarżący prowadził inną ewidencję umożliwiającą skontrolowanie przeznaczenia zakupionego węgla.
3.3 Zdaniem Sądu dokonana przez organ wykładnia prawa nie jest poprawna. Dokonując wykładni przepisów prawa materialnego wskazanych w pkt 3.2 niniejszego uzasadnienia trzeba na wstępie przypomnieć, że wobec przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej z dniem 1 maja 2004 r. do Unii Europejskiej na podstawie Traktatu Akcesyjnego, prawo wspólnotowe stało się od tej daty częścią porządku prawnego obowiązującego w Polsce. Istotnym jest, że w przypadku kolizji z prawodawstwem krajowym, prawo wspólnotowe ma pierwszeństwo za względu na treść art. 91 ust. 3 Konstytucji RP (Dz. U. 1997 nr 78, poz. 483) w związku z art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia, stanowiącego część Traktatu Akcesyjnego (Dz. U. z 2004 r., Nr 90, poz. 864). Oznacza to, że dokonując wykładni przepisu prawa krajowego nie można pominąć prawa wspólnotowego, w tym dorobku orzeczniczego Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że poprawna wykładnia art. 9a ust. 1 pkt 6 u.p.a. uwzględniać musi dorobek prawny Unii Europejskiej. Dokonana przez organ wykładnia literalna wskazanego wyżej przepisu doprowadziła do wniosku, że czynnością podlegającą opodatkowaniu jest każde naruszenie warunków formalnych zwolnienia od akcyzy. Tymczasem wypracowana przez prawo wspólnotowe zasada proporcjonalności zakłada, że nałożenie określonych warunków formalnych może zostać dokonane jedynie w zakresie, w jakim jest to niezbędne do realizacji celów chronionych, jak w niniejszej sprawie dyrektywą akcyzową. W art. 14 ust. 1 lit "a" Dyrektywy Rady 2003/96/WE z dnia 27 X 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej (Dz.Urz.UE L 2003.283.51 ze zm.) prawodawca wspólnotowy wskazał, że poza przepisami ogólnymi wymienionymi w starej dyrektywie horyzontalnej (dyrektywa 92/12/EWG z dnia 25 II 1992, Dz.Urz.UE L 1992.76.1) aktualnie zastąpionej dyrektywą 2008/118/WE z dnia 16 XII 2008, Dz.Urz.UE L9 14.1.2009, w sprawie zwolnionych zastosowań produktów podlegających opodatkowaniu i bez uszczerbku dla innych przepisów wspólnotowych, państwa członkowskie zwalniają od podatku między innymi produkty energetyczne na warunkach, które ustanawiają w celu zapewnienia prawidłowego i prostego stosowania takich zwolnień oraz zapobieżenia jakimkolwiek oszustwom podatkowym, unikaniu opodatkowania lub nadużyciom. Zgodnie zaś z art. 2 ust. 1 lit "b" tej dyrektywy, dla jej celów pojęcie "produkty energetyczne" obejmuje produkty objęte m.in. kodem CN 2701 czyli węgiel (miał węglowy).
Zwrócić należy również uwagę, że zasada proporcjonalności nie wynika tylko ze wskazanej wyżej dyrektywy akcyzowej. Zasada ta jest bowiem jedną z fundamentalnych zasad prawa wspólnotowego wypracowaną i powoływaną przez Trybunał Sprawiedliwości UE w swoich orzeczeniach. Trybunał wielokrotnie wskazywał, że przy wykonywaniu kompetencji do ustanowienia środków mających na celu zwalczanie oszustw podatkowych państwo członkowskie musi przestrzegać ogólnych zasad prawa stanowiących część wspólnotowego porządku prawnego, wśród których znajdują się m.in. zasady proporcjonalności i pewności prawa oraz ochrony uzasadnionych oczekiwań (np. wyroki ETS z dnia 18 XII 1997 r. w sprawach połączonych C-286/94, C-340/95, C-401/95 i C-47/96, por. Martini J., Karpiesiuk Ł. VAT w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, Wyd. C.H. Beck Warszawa 2007, s. 658-663). W odniesieniu do zasady proporcjonalności Trybunał orzekł, że zgodnie z nią państwa członkowskie muszą stosować środki, które przy jednoczesnym umożliwieniu im efektywnego osiągnięcia realizowanego celu w jak najmniejszym stopniu zagrażać będą celom i zasadom wynikającym z odpowiednich przepisów unijnych (np. wyrok ETS z dnia 27 IX 2007 r. w sprawie C-409/04 Teleos i inni., Dz. Urz. UE C 297 z dnia 8 XII 2007, s. 2, pkt. 52). W sprawie TSUE z dnia 29 VII 2010 r. C-188/09 Profaktor Kulesza, LEX nr 585620, Trybunał wskazał, że państwa członkowskie wprowadzając środki mające zapobiegać uchylaniu się od podatków muszą mieć na uwadze, że środki te nie powinny wykraczać poza to, co jest niezbędne do realizacji celów w postaci zapewnienia prawidłowego poboru podatku i unikaniu oszustw podatkowych. Na gruncie podatku od wartości dodanej TSUE w wyroku z dnia 27 IX 2007r. w sprawie C-146/05 Collèe, Zb. Orz. 2007, s. I-7861, pkt 31) wskazał, że prawo do odliczenia podatku naliczonego powinno zasadniczo zostać przyznane w razie spełnienia przesłanek merytorycznych, nawet jeśli podatnik pominął pewne wymogi formalne. Dodał, że inaczej byłoby tylko w wypadku, gdyby naruszenie tych wymogów formalnych uniemożliwiało przedstawienie przekonywującego dowodu spełnienia przesłanek merytorycznych.
Przenosząc powyższą zasadę na grunt prawa krajowego należy stwierdzić, że warunki formalne nakładane na wyroby akcyzowe podlegające zwolnieniu od akcyzy powinny być proporcjonalne do celu, jakiemu służą, tj. zapobieganiu oszustwom podatkowym, lub uchylaniu się od przepisów dotyczących zwolnień od akcyzy, ich omijaniu lub naruszaniu. Oznacza to, że na gruncie ustawy o podatku akcyzowym art. 9a ust. 1 pkt 6 należy interpretować w ten sposób, że nie każde naruszenie warunków zwolnienia skutkować będzie opodatkowaniem użycia wyrobów węglowych. W konsekwencji czynnością opodatkowaną akcyzą na podstawie tego przepisu będzie wyłącznie takie naruszenie warunków formalnych, które uniemożliwia osiągnięcie skutku przewidzianego przez ustanowione warunki formalne, czyli potwierdzenia wykorzystania wyrobów węglowych na cele zwolnione z podatku akcyzowego. Jeśli bowiem warunki formalne zostaną naruszone w niewielkim stopniu, czyli w takim, który umożliwia potwierdzenie rzeczywistego wykorzystania wyrobów węglowych na cele zwolnione z podatku akcyzowego, skutek dla którego zostały ustanowione, zostanie osiągnięty.
3.4 W niespornie ustalonym stanie faktycznym organ wskazał, że M. G. zgodnie z treścią art.31a ust. 5 u.p.a. , pismem z dnia 28 XII 2011r. zawiadomił organ celny, że będzie prowadził papierową ewidencję wyrobów akcyzowych (miału węglowego) zwolnionych od podatku akcyzowego ze względu na przeznaczenie. Mimo złożonej deklaracji podatnik ewidencji takiej nie prowadził, a zamiast niej ewidencjonował swoje zakupy w formie elektronicznej. W prowadzonej w systemie EXEL ewidencji skarżący wpisywał datę i ilość zakupionego węgla (miału węglowego), numer dokumentu dostawy i faktury. Stojąc na stanowisku, że brak zadeklarowanej a wymaganej prawem ewidencji pozbawia podatnika prawa do zwolnienia, gdyż opodatkowane akcyzą jest użycie wyrobów węglowych niezgodnie z przeznaczeniem, zaś za niezgodnie z przeznaczeniem uważa się naruszenie warunków zwolnienia, tj. m.in. brak ewidencji, organ nie zbadał czy ewidencja prowadzona przez skarżącego pozwalała na ustalenia użycia zakupionego miału węglowego zgodnie z przeznaczeniem. Organ dokonując jedynie wykładni literalnej art. 9a ust. 1 pkt 6 u.p.a. wskazał, że skoro skarżący nie prowadził ewidencji, którą zadeklarował, to po stronie organu nie ma obowiązku badania czy zakupiony miał węglowy zużył zgodnie z przeznaczeniem powodującym zwolnienie od podatku.
Stanowisko takie z przyczyn omówionych wyżej w pkt 3.3 nie jest poprawne. Zgodnie bowiem ze wskazaną prowspólnotową wykładnią art. 9a ust. 1 pkt 6 organ powinien zbadać czy prowadzona przez skarżącego ewidencja wskazywała na użycie węgla (miału węglowego) na cele zwolnione z podatku. Podobne stanowisko przyjęły sądy administracyjne w sprawach opodatkowania podatkiem akcyzowym innych wyrobów akcyzowych. W cytowanej przez organ sprawie o sygn. I SA/Bk 443/11, LEX nr 1109595, tyczącej opodatkowania alkoholu etylowego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wskazał, że nie każde naruszenie warunków formalnych (w przeciwieństwie do naruszenia warunków materialnych) spowoduje utratę zwolnienia z opodatkowania. Wskazał, że "uchybienia formalne, które nie wskazują na celowe uchylanie się, omijanie lub naruszanie przepisów same w sobie nie mogą stanowić podstawy do kwestionowania prawa do korzystania ze zwolnienia z opodatkowania wyrobów akcyzowych (skażonego alkoholu etylowego) ze względu na przeznaczenia w sytuacji, gdy nie ma wątpliwości, że nie naruszono warunków materialnoprawnych tego zwolnienia tj. że wyrób akcyzowy zużyty został z przeznaczeniem objętym zwolnieniem." Podobny pogląd w odniesieniu do innego wyroby akcyzowego (oleju napędowego) wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 VI 2012 r. w sprawie I GSK 75/12 (cbois.nsa.gov.pl). Wskazał bowiem, że " nie każde naruszenie sposobu prowadzenia ewidencji wyrobów akcyzowych objętych zwolnieniem od akcyzy (warunków formalnych), ze względu na ich przeznaczenia, może spowodować powstanie zobowiązania podatkowego w stosunku wyrobów akcyzowych objętych zwolnieniem od akcyzy ze względu na ich przeznaczenia."
3.5 Rozpoznając ponownie sprawę organ dokona wskazanej wyżej (pkt 3.3) prowspólnotowej wykładni art. 9a ust. 1 pkt 6 u.p.a. i do tak zinterpretowanego przepisu zastosuje przyjęty w sprawie stan faktyczny. Zbada zatem czy prowadzona przez skarżącego w systemie EXEL ewidencja zakupu pozwala na ustalenie czy zakupiony węgiel (miał węglowy) zużyty był zgodnie z przeznaczeniem powodującym zwolnienie z opodatkowania podatkiem akcyzowym zgodnie z przepisem art. 31a ust. 2 pkt 6 u.p.a. Jeśli badanie wykaże, że na podstawie tej ewidencji można ustalić wykorzystanie węgla zgodnie z warunkiem zwolnienia (na potrzeby prowadzonego gospodarstwa ogrodniczego) to odstąpi od opodatkowania. W przeciwnym razie wyda stosowną decyzję określającą zobowiązanie w podatku akcyzowym.
3.6 Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1" a" p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach wydano w oparciu o art. 200 p.p.s.a zasądzając na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów uiszczonego wpisu sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło