I SA/Ke 413/12

PostanowienieWSA w Kielcach2012-09-06

Skład orzekający: Maria Grabowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy trudna sytuacja materialna i rodzinna skarżącego może stanowić wystarczającą przesłankę do wstrzymania wykonania decyzji w przedmiocie podatku od towarów i usług?
Ratio decidendi
Trudna sytuacja materialna i rodzinna skarżącego, choć może uzasadniać przyznanie prawa pomocy, nie stanowi wystarczającej przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej. Przesłanki do wstrzymania wykonania aktu (niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków) są odmienne od przesłanek przyznania prawa pomocy. Samo wykonanie świadczenia pieniężnego nie wywołuje nieodwracalnych skutków ani szkody, gdyż ewentualne uchylenie decyzji spowoduje zwrot należności wraz z odsetkami, a przepisy o postępowaniu egzekucyjnym ograniczają egzekucję do zakresu niezagrożenia minimum utrzymania dłużnika.
Stan faktyczny
Skarżąca K. N. wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K., która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. określającą jej zobowiązanie w podatku od towarów i usług. Skarżąca argumentowała, że wykonanie decyzji pozbawi ją i rodzinę środków do życia, powołując się na trudną sytuację materialną, zdrowotną i rodzinną. Sąd rozpatrzył wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji.
Rozstrzygnięcie
Odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Grabowska po rozpoznaniu w dniu 6 września 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. N. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] 2012 r. [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2009r. p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] 2012 r. [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Kielcach utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...] 2011r., Nr [...] w sprawie określenia K. N. zobowiązania w podatku od towarów i usług za sierpień 2009r. w kwocie [...] zł. Wnosząc skargę na przedmiotową decyzję K. N. złożyła wniosek o wstrzymanie jej wykonania. Zdaniem skarżącej wykonanie decyzji pozbawi ją i jej rodzinę środków do życia. Wskazała, że uwzględniając łączną wysokość określonego za okres od 1 kwietnia 2008r. do 30 września 2010r. zobowiązania w podatku od towarów i usług oraz jej sytuację materialną nie jest możliwe wykonanie decyzji. Podniosła, że z uwagi na zły stan psychiczny zmuszona była do likwidacji działalności gospodarczej, ma na utrzymaniu dziecko, rodzina utrzymuje się z pracy dorywczej męża. Zarzuciła, że w prowadzonej działalności nigdy określonych w decyzjach pieniędzy nie uzyskała. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) powoływaną dalej p.p.s.a. po przekazaniu skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Przyznanie takiej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły, iż ostateczna decyzja administracyjna podlega wykonaniu i objęte jest zakresem uznania Sądu, iż w sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania takiej ochrony. Skoro art. 61 § 3 p.p.s.a. uzależnia możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na wniosek strony od spełnienia przesłanek w nim wymienionych; t.j. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków; to nie mogą to być jakiekolwiek inne okoliczności. Podstawy do uwzględnienia wniosku nie może zatem stanowić zakwestionowanie określonej wysokości zobowiązania. W aktualnym stanie prawnym tego rodzaju przesłanka nie jest skuteczną podstawą do uwzględnienia wniosku, bowiem przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog podstaw wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu i nie wymienia wśród nich jego wadliwości. Zatem rozpoznając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. wniosek o wstrzymanie wykonania przedmiotu zaskarżenia, sąd nie dokonuje oceny zasadności skargi (por. postanowienie NSA z dnia 9 lipca 2004 r., FZ 163/04, niepubl.). Przez znaczną szkodę w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a należy rozumieć szkodę majątkową jak również niemajątkową, która nie może być zrekompensowana przez zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, zaś trudne do odwrócenia skutki to takie, które wprowadzają istotne i trwałe zmiany w rzeczywistości tak, że nie będzie możliwe przywrócenie stanu poprzedniego. Samo wykonanie świadczenia pieniężnego nie wywołuje nieodwracalnych skutków jak również nieodwracalnej szkody, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu należności wraz z odsetkami, a ponadto zgodnie art. 8-10 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: z 2005 r., Dz. U. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) dopuszczalność prowadzenia egzekucji ograniczona jest do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu. ( por. postanowienie NSA z dnia 22 czerwca 2010 r., sygn. akt: I FZ 189/10, LEX nr 643200). Strona skarżąca, co podkreśla się w orzecznictwie, jest zobligowana do przedstawienia argumentów i uzasadniających je dokumentów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 ustawy (por. postanowienie NSA z 6 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 39/09, publ. POP 2009/2/143). Skarżąca we wniosku podała ogólnikowe informacje dotyczące swojej sytuacji zdrowotnej, materialnej i rodzinnej z tym, że Sąd rozpatrując wniosek dokonał także analizy znajdujących się w aktach sprawy oświadczeń i dokumentów złożonych w związku z postępowaniem o przyznanie prawa pomocy. Jakkolwiek skarżąca, mimo wezwania w tym postępowaniu, nie przedstawiła wszystkich żądanych dokumentów dla zobrazowania własnej sytuacji, nie udokumentowała sytuacji zdrowotnej własnej i dziecka,to opierając się na przedłożonych oświadczeniach i dokumentach jej sytuację materialną należy ocenić jako trudną. Skarżąca wraz z mężem prowadzi wspólne gospodarstwo domowe i wychowuje dwuletniego syna. Podstawę utrzymania rodziny stanowią dochody męża uzyskiwane z prac dorywczych w wysokości około 800zł, nie posiada żadnego majątku, zamieszkuje w mieszkaniu rodziców. Z uwagi na zły stan zdrowia psychicznego w maju 2012r. zaprzestała dotychczas prowadzonej działalności gospodarczej. W 2010r. osiągnęła przychód z działalności gospodarczej objęty ryczałtem w wysokość 149 956, 55 zł brutto, natomiast w 2011r. w wysokości 145 648,23 zł brutto; jest zarejestrowana jako bezrobotna z prawem do zasiłku – z tego tytułu pobrała zasiłek wysokości 635,40 zł, natomiast jej mąż jest zarejestrowany jako bezrobotny do 9 sierpnia 2012r. bez prawa do zasiłku. Wydatki związane z bieżącymi kosztami utrzymania określiła na około 600,00 zł, koszt jej leków wynosi około 50,00 zł, ponadto koszty utrzymania dziecka będącego alergikiem pokarmowym wynoszą około 350 zł miesięcznie. Dodatkowym obciążeniem budżetu jest kwota 500 zł z tytułu alimentów na rzecz córki męża z poprzedniego małżeństwa w wysokości 500 zł. O ile okoliczności wskazujące na trudną sytuację materialną mogą uzasadniać wniosek o przyznanie prawa pomocy i Sąd postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2012r. zwolnił stronę od kosztów sądowych, to stan finansowy skarżącej i jej rodziny nie stanowi wystarczającej przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Inne są bowiem przesłanki przyznania prawa pomocy zaś inne zastosowania instytucji wstrzymania wykonania decyzji. Samo wykazanie trudnej sytuacji materialnej nie wystarcza by przyjąć, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji, zwłaszcza w sytuacji wskazanych wyżej ograniczeń w zakresie dopuszczalności prowadzenia egzekucji wynikających z ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z przedstawionych powodów Sąd na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło