I SA/Ke 431/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.), Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2016 r. sprawy ze skargi J.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia kosztów oddala skargę. 1. Postanowienie organu administracji publicznej i przedstawiony przez ten organ tok postępowania 1.1. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z [...] r. [...] utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy O. z [...] r. nr [...]w sprawie umorzenia kosztów upomnienia w kwocie 11,60 zł i kosztów wykonania zastępczego w kwocie 2440 zł, przez Usługi Transportowo - Drogowe M. S. T. K. 33, [...] O. na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanego M. M., obowiązku objętego tytułem wykonawczym Nr 1/2011 z 17 maja 2011 r. tj. "przywrócenia do stanu poprzedniego wodzieniaka" poprzez odtworzenie przepustu pod drogą dojazdową do pól na działce oznaczonej nr ew. 2169 w Suchowoli stanowiącej własność M. M.. 1.2. W uzasadnieniu wskazano, że postanowieniem z 31 marca 2016 r. nr KB.6331.5.1.2016.E.O Burmistrz Miasta i Gminy O. odmówił J. W. wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia kosztów wykonania zastępczego na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanego M. F. obowiązku objętego tytułem wykonawczym Nr 1/2011 z 17 maja 2011 r. Ustalono, że M.F., na którego zostały nałożone koszty wykonania zastępczego obowiązku objętego tytułem wykonawczym Nr 1/2011 z 17 maja 2011 r., nie żyje. Kolegium wskazało, że aby złożyć wniosek o umorzenie ww. kosztów wykonania zastępczego, J. W. musi posiadać przymiot strony tego postępowania (art. 28 K.p.a.). J. W. nie jest właścicielem działki nr ew. 2169 w S., nie była stroną postępowania w sprawie przywrócenia do stanu poprzedniego "wodzieniaka" poprzez odtworzenie przepustu pod drogą dojazdową do pól na działce oznaczonej nr ew. 2169 w Suchowoli, ani też postępowania w sprawie nałożenia kosztów wykonania zastępczego, zatem nie jest zobowiązana do ich zapłaty, co powoduje, że na obecnym etapie postępowania nie ma interesu prawnego do złożenia wniosku o ich umorzenie. Dopiero po uzyskaniu dokumentów pozwalających na jednoznaczne ustalenie następców prawnych po zmarłym M. F., możliwe będzie złożenie przez spadkobierców wniosku o umorzenie kosztów wykonania zastępczego i dalsze prowadzenie postępowania w tym przedmiocie. 1.3. Kolegium wskazało ponadto, że w niniejszym postępowaniu nie może badać zasadności nałożenia na M. F. obowiązku przywrócenia do stanu poprzedniego "wodzeniaka", bowiem obowiązek ten został ustalony prawomocną decyzją Burmistrza Miasta i Gminy O. z [...] r. nr [...], od której stronie służyło odwołanie. 2. Skarga do Sądu 2.1. Na powyższe postanowienie J. W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Adminiatrscyjnego w K.. Wniosła o wnikliwe, sprawiedliwe rozpatrzenie dokumentów w sprawie. 2.2. W uzasadnieniu skarżąca zakwestionowała merytoryczną prawidłowość roztrzygnięcia Kolegium. Podniosła, że naliczenie kosztów wykonania zastępczego na jej syna M. F. było nieprawidłowe, co potwierdza pismo z Prokuratury Rejonowej w S. z 23 marca 2015 r. Podkreśliła, że przepust został wykonany na nowo, a nie został odtworzony, bowiem brak jest dokumentacji technicznej potwierdzającej jego istnienie. Podniosła również, że zaskarżone postanowienie jest sprzeczne z postanowieniem Kolegium z 28 kwietnia 2016 r. 2.3. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniosło o oddalenie skargi. Dodatkowo wskazało, że postanowieniem z 28 kwietnia 2016 r. uchyliło postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy O. w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego i jednocześnie umorzyło to postępowanie, ponieważ burmistrz nie jest organem właściwym do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Wyjaśniło ponadto, że Prokuratura Rejonowa w S. nie potwierdziła naruszenia prawa przez Kolegium czy też Burmistrza Miasta i Gminy O. w przedmiotowej sprawie. 2.4. Na rozprawie 22 września 2016 r. skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z potwierdzonego za zgodność z oryginałem postanowienia Sądu Rejonowego w S. z 21 czerwca 2016 r. sygn. akt I Ns 68/16, stwierdzającego nabycie spadku po M. F. na rzecz J. W. na okoliczność, że skarżąca z datą uprawomocnienia się tego postanowienia ma przymiot strony. Sąd, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.2016.718), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", postanowił przeprowadzić dowód z przedłożonego dokumentu. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje: 3.1 Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2016.1066) i art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując sprawę w tak zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, dających podstawę do jego uchylenia bądź też stwierdzenia nieważności. 3.2. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Kolegium dotyczące odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia kosztów, z uwagi na brak przymiotu strony wnioskodawczyni. Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 61 § 1 K.p.a.). Gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (art. 61 a § 1 K.p.a.). Stroną jest zaś każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 K.p.a.). Przepis art. 28 K.p.a. jest przepisem ogólnym określającym, kto posiada legitymację strony w postępowaniu administracyjnym. W orzecznictwie sądów administracyjnych przeważa pogląd, że tylko przepis prawa materialnego stanowiący podstawę interesu prawnego stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony (zob. wyroki NSA: z 10 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1012/04, z 20 września 2006 r. sygn. akt II OSK 837/05, z 11 stycznia 2008 r. sygn. akt II OSK 1828/06, z 12 maja 2011 r. sygn. akt I OSK 1043/10; dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Postępowanie administracyjne dotyczy zatem interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie, lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw (por. wyrok NSA z 9 grudnia 2005 r. sygn. akt II OSK 310/05; dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). 3.3. Z akt sprawy wynika, że M. F. (syn skarżącej) nie wykonał obowiązku wynikającego z decyzji Burmistrza Miasta i Gminy O. z [...] r. nr [...], tj. nie przywrócił do stanu poprzedniego "wodzieniaka". W związku z powyższym wobec zobowiązanego wszczęto postępowanie egzekucyjne celem zastosowania środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego. Zgodnie z art. 127 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz.U.2014.1619 ze zm.) wykonanie zastępcze stosuje się, gdy egzekucja dotyczy obowiązku wykonania czynności, którą można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązanego i na jego koszt. W związku z wykonaniem egzekwowanego obowiązku w drodze wykonania zastępczego, M. F. został wezwany do uiszczenia na pokrycie kosztów wykonania zastępczego kwoty 2440 zł. Zobowiązany został ponadto obciążony kosztami upomnienia w kwocie 11,60 zł. Skarżący nie zapłacił powyższych kosztów. Z akt sprawy wynika również, że pełnomocnikiem skarżącego w powyższych sprawach była jego matka J. W.. Bezsporne w sprawie ponadto jest, że zobowiązany M. F. zmarł 17 grudnia 2015 r. oraz że wniosek o umorzenie ww. kosztów wykonania zastępczego oraz upomnienie, złożyła 22 lutego 2016 r., tj. po śmierci syna, J. W.. 3.4. Mając na uwadze powyższe należało zaakceptować stanowisko organu zgodnie, z którym skarżąca na dzień złożenia wniosku o umorzenie nie posiadała legitymacji do dokonania tej czynności. Po pierwsze, w związku ze śmiercią swojego mocodawcy, składając wniosek, nie mogła działać, jako jego pełnomocnik. Udzielone pełnomocnictwo wygasa bowiem wraz ze śmiercią mocodawcy. Po drugie, skarżąca nie miała przymiotu strony postępowania. Nie wskazała i nie uprawdopodobniła, w czym upatruje swojego interesu prawnego i na czym opiera żądanie. Opisane wyżej postępowanie nie dotyczyło bezpośrednio skarżącej. J. W. nie jest też właścicielem działki nr 2169, nie była stroną postępowania w sprawie przywrócenia do stanu poprzedniego "wodzieniaka". Nie była też stroną postępowania w sprawie nałożenia kosztów wykonania zastępczego. W konsekwencji nie była zobowiązana do ich zapłaty. Dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, na rozprawie skarżąca przedłożyła dokument – postanowienie Sądu Rejonowego w S. z 21 czerwca 2016 r. o stwierdzeniu nabycia spadku, z którego Sąd, na podstawie art. 106 § 3 ustawy p.p.s.a., przeprowadził dowód. Z dokumentu tego wynika, że spadek po zmarłym M. F. nabyła w całości matka – J. W.. Spadkobierca zaś może posiadać interes prawny w zainicjowaniu postępowania w przedmiocie umorzenia należności, do zapłaty, których zobowiązany był spadkodawca oraz być uznanym za stronę postępowania. W świetle powyższego organ prawidłowo stwierdził, że skarżąca składając wniosek o umorzenie przedmiotowych kosztów 22 lutego 2016 r. nie miała interesu prawnego do dokonania tej czynności. Postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku zostało wydane już po wydaniu zaskarżonego postanowienia – 21 czerwca 2016 r. W konsekwencji organ zobowiązany był do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, co uczynił. Dodatkowo należy wskazać, że skoro obecnie można ustalić następców prawnych po zmarłym M. F., istnieje możliwość złożenia przez spadkobierczynię (stronę postępowania) kolejnego wniosku o umorzenie kosztów wykonania zastępczego i dalsze prowadzenie postępowania w tym przedmiocie. 3.5. Skarżąca nie neguje powyższych okoliczności, kwestionuje natomiast prawidłowość naliczenia kosztów, o umorzenie, których wnioskowała. W tym zakresie należy wskazać, że przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie wydane w trybie art. 61a § 1 K.p.a. Kwestia wysokości kosztów wykonania zastępczego oraz samego obowiązku przywrócenie "wodzeniaka" do stanu poprzedniego stanowiły natomiast przedmiot odrębnego postępowania. Wobec powyższego, w niniejszym postępowaniu, Sąd nie jej uprawniony do badania prawidłowości rozstrzygnięć zapadłych w tym postępowaniu. 3.6. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.