I SA/Ke 467/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 28 października 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Spółka akcyjna na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: odmówić zwolnienia od kosztów sądowych. A. S.A., zwana dalej Spółką wraz ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług złożyła sporządzony na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Złożony wniosek Spółka uzasadnia tym, iż w związku z wystawieniem tytułów wykonawczych do zaskarżonej decyzji utraciła płynność finansową i nie jest w stanie ponieść samodzielnie kosztów sądowych. Z tego powodu oraz z przekonania o słuszności zaskarżenia decyzji zdaniem Spółki wniosek jest zasadny. Składając oświadczenie o majątku i dochodach Spółka wskazała wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych w kwocie 1.012.500,00zł, wartość środków trwałych wg bilansu za ostatni rok określiła na kwotę 942.704,03zł, w tym leasing finansowy – na kwotę 927.436,38zł, środki trwałe własne – 15267,65zł. Spółka wskazała wartość zysku za ostatni rok obrotowy według bilansu w kwocie 249.665,06zł. Według oświadczenia Spółka nie posiada rachunku bankowego Rozpoznając wniosek Spółki należy stwierdzić, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Intencją wnioskodawcy w niniejszej sprawie było uzyskanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Rozstrzygnięcie wniosku sprowadzało się więc do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) zwanej dalej ustawą p.p.s.a. Stosownie do jego brzmienia osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wniosek Spółki o przyznanie prawa pomocy musi być oceniany z uwzględnieniem generalnej zasady postępowania sądowoadministracyjnego stanowiącej, że każdy podmiot wszczynający postępowanie przed sądami administracyjnymi musi się liczyć z koniecznością poniesienia tych kosztów (art. 220 ustawy p.p.s.a., art. 230 § 1 ustawy p.p.s.a.). Dostępność do sądu bowiem wymaga z natury rzeczy posiadania środków finansowych, stąd też dla wydatków związanych z prowadzeniem procesu strona powinna znaleźć pokrycie w swych dochodach przez odpowiednie ograniczenie innych wydatków, niebędących niezbędnymi dla jej utrzymania. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 lipca 2009 r., sygn. akt I OZ 753/09, Lex nr 552409). Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium majątkowe. Uzasadniając złożony wniosek Spółka wskazała także na własne przekonanie o słuszności zaskarżonej decyzji. Jednak podkreślić należy, że orzekający nie kieruje się w tym zakresie zasadami słuszności, lecz bada stan majątkowy wnioskodawcy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2009 r., sygn. akt II OZ 140/09, Lex nr 535035). Zatem oceniając zasadność przyznania prawa pomocy Spółce, w pierwszej kolejności należało ocenić, czy wnioskodawca posiada majątek pozwalający pokryć koszty postępowania sądowego, ewentualnie czy brak stosownych środków finansowych nie wynika z działań lub zaniedbań Spółki, mając na względzie, że Spółka nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych i czy powinna partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08, Lex nr 477191). Wnioskodawca w niniejszej sprawie to spółka akcyjna, która jest pełnoprawnym uczestnikiem obrotu prawnego, z wszystkimi wynikającymi z tego faktu uprawnieniami i obowiązkami. Z przedłożonego odpisu z rejestru przedsiębiorców nr KRS: 0000330377 z dnia 3 października 2011r. nie wynika by przeciwko Spółce prowadzono postępowanie układowe lub naprawcze, Spółka nie zawiesiła również działalności gospodarczej. Podstawą do przyznania Spółce zwolnienia od kosztów sądowych nie może być argument o utracie płynności finansowej z uwagi na wystawienie tytułów wykonawczych do zaskarżonej decyzji, bowiem przyznanie we wnioskowanym zakresie prawa pomocy Spółce spowodowałoby finansowanie ze środków publicznych działalności podmiotu gospodarczego, który z zasady winien prowadzić działalność na bazie własnego majątku. Natomiast celem wprowadzenia do porządku prawnego prawa pomocy jest zagwarantowanie pomocy finansowej państwa tym podmiotom, które z powodów od siebie niezależnych, nie mogą zgromadzić środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego, a nie podmiotom które mają możliwość pozyskiwania tych środków. Skarżąca Spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą, dysponuje kapitałem zakładowym, majątkiem oraz posiada środki trwałe znacznej wartości, a za ostatni rok obrotowy wykazała dochód. Końcowo należy zwrócić uwagę Spółki na regulację art. 200 ustawy p.p.s.a., zgodnie z którą w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje stronie skarżącej od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Mając powyższe na względzie na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.