I SA/Ke 467/11
PostanowienieWSA w Kielcach2012-07-12
Skład orzekający: Artur Adamiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, złożony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy, może zostać uwzględniony bez wykazania istotnej zmiany okoliczności faktycznych lub prawnych od czasu wydania poprzedniego postanowienia?Ratio decidendi
Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego jego przyznania, może zostać uwzględniony jedynie w przypadku wykazania istotnej zmiany okoliczności faktycznych lub prawnych, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia, w szczególności pogorszenia sytuacji finansowej wnioskodawcy. Brak wykazania takich zmian, przy jednoczesnym posiadaniu znaczących zasobów majątkowych i osiągniętym zysku, skutkuje odmową uwzględnienia wniosku.Stan faktyczny
Spółka A. S.A. złożyła ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując utratę płynności finansowej. Wcześniej, prawomocnym postanowieniem z dnia 13 grudnia 2011 r., sąd odmówił jej przyznania prawa pomocy. Spółka przedstawiła dane dotyczące swojego kapitału zakładowego, majątku i zysku, jednak nie wykazała istotnej zmiany swojej sytuacji finansowej od czasu poprzedniego rozstrzygnięcia.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2012r. na posiedzeniu niejawnym, wniosku spółki A. S.A. w K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi spółki A. S.A. w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
Postanowieniem z dnia 13 grudnia 2011 r., sygn. akt I SA/Ke 467/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odmówił A. S.A. w K. (zwana dalej "spółką") przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 16 lutego 2012r. sygn. akt: I FZ 26/12 oddalił zażalenie spółki na wskazane postanowienie.
3 lipca 2012r. wraz z wniesioną skargą kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 26 kwietnia 2012r., sygn. akt: I SA/Ke 467/11 Spółka wniosła powtórny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia
z kosztów sądowych.
Zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy spółka, tak jak uprzednio uzasadniała tym, że w związku z wystawieniem tytułów wykonawczych do zaskarżonej decyzji utraciła płynność finansową i nie jest w stanie ponieść samodzielnie kosztów sądowych, przekonaniem o słuszności zaskarżenia decyzji. Składając oświadczenie o majątku i dochodach spółka wskazała wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych w kwocie 1.012.500,00zł, wartość środków trwałych wg bilansu za ostatni rok określiła na kwotę 942.704,03zł, w tym leasing finansowy – na kwotę 927.436,38zł, środki trwałe własne – 15267,65zł. Spółka wskazała wartość zysku za ostatni rok obrotowy według bilansu w kwocie 249.665,06zł. W złożonym oświadczeniu spółka nie wskazał informacji dotyczących prowadzonego dla spółki rachunku bankowego ani posiadanych zobowiązań.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, zważył co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Prawomocnym postanowieniem z 13 grudnia 2011r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odmówił spółce przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych. Obecny wniosek jest drugim wnioskiem w zakresie przyznania prawa pomocy.
Prawomocne postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy nie ma powagi rzeczy osądzonej zatem spółka mogła ponownie ubiegać o przyznanie prawa pomocy.
Zgodnie z art. 165 p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne, to ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w sytuacji gdy w obrocie prawnym funkcjonuje uprzednio wydane postanowienie rozstrzygające tę sprawę, rozpatrywany jest jako wniosek o zmianę tego postanowienia. W takiej sytuacji, gdy w sprawie spółki wydane zostało już postanowienie z 13 grudnia 2011r. odmawiające przyznania jej prawa pomocy, a spółka złożyła ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy został on rozpatrzony jako wniosek o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 13 grudnia 2011r.
Wobec powyższego wskazać należy, że uchylenie lub zmiana postanowienia, na podstawie art. 165 p.p.s.a., dopuszczalna jest jedynie wskutek zmiany okoliczności sprawy, przez którą to zmianę należy rozumieć, wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie.
Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznanie prawa pomocy będzie to w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy. Zmiana okoliczności sprawy winna być oceniana w kontekście przesłanek, które legły u podstaw postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, którego zmiany domaga się strona. Powinna ona zatem wpływać w istotny sposób na sytuację materialną strony i jej możliwości ponoszenia kosztów postępowania. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2011 r., sygn. akt I OZ 390/11 dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przyjąć zatem należy, że przyznanie prawa pomocy na podstawie ponownie złożonego wniosku będzie możliwe, jeżeli zmieniła się sytuacja majątkowa wnioskodawcy i w nowym stanie faktycznym spełnione będą przesłanki, o których mowa w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Rozpoznanie kolejnego wniosku nie może bowiem polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętego wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Ponowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2010 r., sygn. akt I FZ 289/10 oraz postanowienie WSA w Opolu z 24 października 2011r., sygn. akt: II SA/Op 405/10 dostępne na www.oreczenia.nsa.gov.pl). Obowiązek wykazania zmiany tych okoliczności ciąży na wnioskodawcy. Przesłanką do uwzględnienia kolejnego wniosku spółki o przyznanie prawa pomocy może być zatem stwierdzenie, że od chwili wydania poprzedniego postanowienia w tym przedmiocie uległa pogorszeniu sytuacja materialna spółki .
W świetle przedstawionych powyżej uwag, dokonując oceny złożonego obecnie wniosku uznać należno, że nie mógł on wywołać skutku w postaci zmiany postanowienia odmawiającego przyznania spółce prawa pomocy, poprzez zwolnienie jej z kosztów sądowych, ponieważ przedstawiała on identyczne okoliczności faktyczne dotyczące jej sytuacji jak pierwotny wniosek rozpatrzony prawomocnym postanowieniem z 13 grudnia 2011r. Spółka nie powołała żadnych nowych argumentów oraz nie przedłożyła dokumentów, które wskazywałyby na zaistnienie nowych okoliczności, wpływających w sposób istotny na ocenę jej sytuacji majątkowej i przemawiających za przyznaniem jej prawa pomocy. W takiej sytuacji gdy brak jest nowy okoliczności sprawy, uwzględnić należno uprzednią ocenę prawną zawartą w postanowieniu z 13 grudnia 2011r.
Wskazać należy, że z informacji przedłożonych przez spółkę wynika, iż posiadane zasoby majątkowe pozwalają jej na uniesienie ciężaru kosztów związanych z wniesieniem skargi kasacyjne, gdyż na obecnym etapie tylko takie koszty postępowania na niej ciążą. Wysokości kapitału zakładowego spółki i wartości środków trwałych oscylując w okolicach wartości 2 000 000 zł oraz osiągnięty zysk w wysokości 249.665,06 zł wskazuje, że spółka jest w stanie uzyskać środki na ponoszenie kosztów sądowych.
W tym miejscu podkreślić należy, że spółka nie przestawiła danych dotyczących obrotów na jej rachunku bankowym, ani wartości pasywów tym samym nie wykazał, że jest w sytuacji utraty płynności finansowej, powstałej jak wskazuje w wyniku wystawienia tytułów wykonawczych na podstawie zaskarżonej decyzji. Skarżąca nie przedstawiła także czy i w jaki sposób został spożytkowany osiągnięty wskazany zysk spółki. Dlatego Sąd uznał, że jego wysokość przekraczająca wartość wpisu sądowego pozwala na pokrycie kosztów postępowania.
W tym miejscu wymaga przywołania stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w niniejszej sprawie na etapie rozpatrywania zażalenia od postanowienia z 13 grudnia 2011 r. ..."Skoro zaś strona uchyliła się od przedstawienia wymaganych prawem danych, to powinna liczyć się z przyjęciem przez Sąd I instancji, że brak będzie wystarczających podstaw do uznania jej oświadczeń i twierdzeń
w zakresie przesłanek uzasadniających przyznanie prawo pomocy za uprawdopodobnione. Trzeba raz jeszcze bowiem podkreślić, że zgodnie z art. 243 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka o przyznaniu prawa pomocy jedynie na wniosek strony, zatem to w jej interesie jest przedstawienie i uwiarygodnienie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. To strona ma przekonać sąd o tym, że jej sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania."... Z powyższego wynika, że spółka na której spoczywa ciężar dowodu – tym bardziej działając przez profesjonalnego pełnomocnika, nie wykazała, zaistnienie faktycznej sytuacji wskazującej, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Reasumując, w sprawie nie wystąpiły przesłanki o jakich mowa w art. 165 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., gdyż spółka nie wykazała, że w nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z tych względów brak było podstaw do zmiany postanowienia z 13 grudnia 2011 r. w trybie
art. 165 p.p.s.a..
Mając powyższe na względzie orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło