I SA/Ke 497/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Asesor WSA Andrzej Mącznik po rozpoznaniu 31 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 23 października 2025 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości za 2025 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z 23 października 2025 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy, wydaną wobec A. W. (skarżący), decyzję Burmistrza Miasta S. z 26 maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości za 2025 r. Skargę na rozstrzygnięcie organu odwoławczego wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skarżący, domagając się jednocześnie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Powołując się na treść art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935), dalej "p.p.s.a.", wyjaśnił że zaskarżona decyzja nakłada na niego obowiązek zapłaty kwoty 33 545,00 zł. Jet to kwota istotna z puntu widzenia płynności finansowej prowadzonej działalności gospodarczej. Jej wyegzekwowanie przed rozpoznaniem skargi wymusiłoby na skarżącym przymusowe wydatkowanie środków finansowych na podatek, który został naliczony z naruszeniem prawa materialnego i procesowego. W przypadku późniejszego uchylenia decyzji konieczne byłoby prowadzenie odrębnego postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty i zwrotu podatku wraz z odsetkami. Postępowania te są czasochłonne i generują dodatkowe obciążenia administracyjne. W okresie pomiędzy zapłatą a ewentualnym zwrotem skarżący byłby pozbawiony znaczącej kwoty, co ograniczałoby jego możliwości inwestycyjne i bieżącą działalność gospodarczą. Zdaniem skarżącego taki stan niewątpliwie stanowi zarówno "znaczną szkodę", jak i "trudne do odwrócenia skutki" w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji została powołana do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Odnosi się ona do sytuacji szczególnego i wyjątkowego zagrożenia, która wymaga zastosowania specjalnego rodzaju tymczasowej ochrony strony postępowania. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Użycie w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. Definiując przesłankę wyrządzenia znacznej szkody NSA wskazywał, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04). Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie miałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które - raz zaistniałe - powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie NSA z 13 maja 2010 r., II FSK 182/10). Jak wynika z powyższego, ustawodawca zdecydował się na uzależnienie udzielenia ochrony tymczasowej od oceny okoliczności poszczególnych przypadków, ocena ta wymaga dla swej miarodajności dysponowania przez sąd konkretnymi i aktualnymi danymi dotyczącymi sytuacji wnioskodawcy, dopiero bowiem ich konfrontacja z ewentualnymi wynikającymi z zaskarżonej decyzji konsekwencjami, może prowadzić do stwierdzenia wystąpienia przesłanki zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (np. postanowienie NSA z 15 września 2020 r., II GZ 249/20). Podkreślić należy, że sąd w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to ona jest zobowiązana do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających wywołanie skutków wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wnioskodawca winien powołać konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Jednocześnie okoliczności te muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, a nie tylko potencjalny i hipotetyczny. Zadaniem sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku. W orzecznictwie podkreśla się, że strona skarżąca jest wręcz zobligowana do przedstawienia argumentów i uzasadniających je dokumentów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek korzystania z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA z 6 lutego 2009 r., II FZ 39/09 i z 18 marca 2010 r., II FSK 502/09). Wniosek skarżącego należało rozstrzygnąć odmownie. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja, z której wynika obowiązek zapłaty przez skarżącego podatku od nieruchomości za 2025 r. (33 545,00 zł). Nałożony na skarżącego obowiązek ma charakter świadczenia pieniężnego. Wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej, co ma miejsce w niniejszej sprawie, tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata należności pieniężnej ma bowiem charakter odwracalny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 grudnia 2011 r., I GZ 217/11). Przy tym nie można wykluczyć, że w szczególnych okolicznościach zapłata kwoty pieniężnej może rodzić niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Jednakże skarżący w złożonym wniosku nie przedstawił tego rodzaju okoliczności. W szczególności na poparcie swojego wniosku nie przedstawił konkretnych i szczegółowych okoliczności obrazujących jego sytuację majątkową. Nie przedstawił przy tym żadnych dokumentów, które obrazowałyby jego sytuację finansową i majątkową. Tymczasem aby zbadać, czy rzeczywiście wykonanie zaskarżonej decyzji może wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, konieczne jest odniesienie wymaganej należności do aktualnej sytuacji majątkowej skarżącego. Bez porównania tych dwóch wartości (wysokości wymaganego zobowiązania i majątku, jakim dysponuje skarżący składający wniosek), nie jest możliwe zweryfikowanie żądania udzielenia ochrony tymczasowej. Dla obrazu sytuacji majątkowej skarżącego, umożliwiającego ocenę w kontekście zasadności wniosku, niezbędne byłoby np. udzielenie informacji dotyczących posiadanego majątku ruchomego, stanu oszczędności, czy rachunków bankowych. W sytuacji, gdy skarżący nie przedstawił stanu pozostających do jego dyspozycji zasobów finansowych, nie ma możliwości zbadania, jak w istocie zmieniłaby się jego sytuacja po wykonaniu zaskarżonej decyzji – dobrowolnej zapłaty lub egzekucji należnego świadczenia. Samo powołanie się przez skarżącego na pozbawienie go znacznej kwoty, która ograniczałaby jego możliwości inwestycyjne i bieżącą działalność gospodarczą jest w tym zakresie niewystarczające. Jakkolwiek wykonanie decyzji wiąże się z obowiązkiem zapłaty określonej decyzją kwoty pieniędzy, to jednak okoliczność ta nie może automatycznie stanowić o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Nie jest bowiem wykluczone, że pomimo konieczności zapłaty należności fiskalnych w związku z wydaniem decyzji podatkowej, skarżący dysponuje środkami majątkowymi w takiej wysokości, że pozwolą one na zaspokojenie należności publicznoprawnej, przy jednoczesnym zagwarantowaniu odpowiedniego zabezpieczenia finansowego. Ocena tego, czy zapłata należności fiskalnych w sposób rzeczywisty może zagrozić funkcjonowaniu skarżącego nie jest jednak w tym przypadku możliwa, albowiem poza złożeniem stosownego wniosku, skarżący nie przedstawił szczegółowych danych dotyczących swojej sytuacji majątkowej, posiadanych aktywów, czy stanu posiadanych rachunków bankowych. Dodatkowo podkreślić należy, że podnoszone w skardze wadliwości rozstrzygnięcia nie mają wpływu na ocenę wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Tym samym, w ocenie sądu, skarżący nie wykazał w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Brak było zatem podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z wnioskiem. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.