I SA/Ke 51/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Grabowska po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 23 maja 2013 r. oddalił skargę D. S. (dalej również jako "skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 21 czerwca 2013 r. W dniu 9 lipca 2013 r. skarżący wniósł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem referendarza sądowego WSA w Kielcach z dnia 26 lipca 2013 r. dla skarżącego został ustanowiony doradca podatkowy, wyznaczony w dniu 24 września 2013 r. przez Krajową Izbę Doradców Podatkowych w osobie A.B.. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 października 2013 r. ustanowiony w sprawie pełnomocnik został poinformowany, że wyrokiem z dnia 23 maja 2013 r. sygn. akt I SA/Ke 51/13 skarga D. S. została oddalona, a odpis wyroku z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu 21 czerwca 2013 r. Doradca podatkowy odebrał w/w pismo w dniu 11 października 2013 r., a w dniu 31 października 2013 r. wniósł skargę kasacyjną od w/w wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku doradca podatkowy wskazał, że wiadomość o wyznaczeniu go do wykonywania prawa pomocy dla D. S. powziął w dniu 24 października 2013 r. Wówczas otrzymał bowiem pismo Krajowej Rady Doradców Podatkowych z dnia 24 września 2013 r. o wyznaczeniu go na pełnomocnika strony z urzędu. Natomiast termin do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku WSA z dnia 23 maja 2013 r. upłynął przed dniem, w którym został powiadomiony o w/w okoliczności. W związku z tym uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło bez jego winy, gdyż czas trwania procedury ustanawiania dla strony doradcy podatkowego w ramach prawa pomocy uniemożliwił dochowanie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Uchybienie terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej jest podstawowym warunkiem rozważenia zasadności jego przywrócenia na wniosek strony. W niniejszej sprawie termin do wniesienia skargi kasacyjnej, liczony zgodnie z art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "ustawą p.p.s.a." w zw. z art. 83 § 1 i 2 tej ustawy, upłynął w dniu 22 lipca 2013 r. Skarga kasacyjna została natomiast wniesiona w dniu 31 października 2013 r. W związku ze stwierdzeniem wystąpienia uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, możliwe było przejście do dalszych rozważań w kwestii zastosowania instytucji przywrócenia terminu. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej. W piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 ustawy p.p.s.a). Natomiast w myśl art. 87 § 4 ustawy p.p.s.a. równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 ustawy p.p.s.a.). Przytoczone wyżej przepisy określają przesłanki przywrócenia terminu przez sąd. Jedną z nich jest brak winy strony w uchybieniu terminu. Pod pojęciem braku winy rozumieć należy przeszkody zaistniałe niezależnie od strony, niedające się przewidzieć zdarzenia nagłe, którym strona nie była w stanie zapobiec, a następnie usunąć ich skutków bez uchybienia terminom, do zachowania których była zobowiązania. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przy ocenie tej przesłanki należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Tylko w takich warunkach można przyjąć brak winy w uchybieniu terminu. Okolicznością, która może uprawdopodobniać brak winy w uchybieniu terminu jest przedłużający się czas trwania postępowania w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wystąpienie skarżącego do sądu o ustanowienie dla niego pełnomocnika z urzędu nie wstrzymuje bowiem biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, który przeważnie upływa bezskutecznie przed zakończeniem postępowania w przedmiocie prawa pomocy. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, co ustanowiony pełnomocnik uprawdopodobnił, wskazując, że powziął informację o wyznaczeniu jego osoby na pełnomocnika w ramach prawa pomocy już po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że po stronie skarżącego nie zaistniała wina w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, zwłaszcza że złożył on wniosek o przyznanie prawa pomocy jeszcze przed uprawomocnieniem się wyroku podjętego przez sąd I instancji w dniu 23 maja 2013 r. Sąd uznał ponadto, że wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony w terminie, o którym mowa w art. 87 § 1 ustawy p.p.s.a. Choć pełnomocnik został zawiadomiony o wyznaczeniu go do występowania w niniejszej sprawie w dniu 24 października 2013 r., to de facto o okoliczności tej dowiedział się już wcześniej – pismem WSA w Kielcach z dnia 7 października 2013 r., odebranym w dniu 11 października 2013 r. W doktrynie aprobowany jest jednak pogląd, że przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia kasacji przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd ustaje w dniu, w którym miał on rzeczywistą możliwość wniesienia kasacji, nie zaś w dniu dowiedzenia się o wyznaczeniu go na pełnomocnika. Również w orzecznictwie przyjmuje się, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego stronie przez sąd ustaje w czasie, w którym ma on możliwość jej wniesienia, nie później niż z upływem trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o ustanowieniu pełnomocnikiem (por. B. Dauter, Komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Lex, wydanie 5., Warszawa 2013, str. 303-304; postanowienie NSA z dnia 31 stycznia 2013 r. sygn. akt I OZ 50/13, Lex nr 1273884, postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2012 r. I OZ 272/12, Lex nr 1336471, uchwała SN z dnia 17 lutego 2009 r., sygn. akt III CZP 117/08, publ. ONSC, nr 7-8, poz. 91). Należy zatem przyjąć, że w niniejszej sprawie przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej ustała, kiedy pełnomocnik z urzędu bez nieuzasadnionej zwłoki zapoznał się z aktami sprawy (29 października 2013 r.). Natomiast skarga kasacyjna wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu została złożona w dniu 31 października 2013 r., a zatem w ciągu trzydziestu dni od dnia, gdy pełnomocnik skarżącego dowiedział się o wyznaczeniu go do udzielenia prawa pomocy. Termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej został zatem zachowany. Warto również zauważyć, że została spełniona także przesłanka wskazana w przepisie art. 87 § 4 ustawy p.p.s.a. Pełnomocnik skarżącego wraz z pismem zawierającym wniosek o przywrócenie terminu dokonał bowiem czynności, która nie została dokonana w terminie. Tym samym zostały spełnione wszystkie przesłanki warunkujące przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na podstawie art. 86 § 1 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.