I OZ 50/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 listopada 2012 r. sygn. akt IV SA/Wr 426/12 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 lipca 2012 r., sygn. akt IV SA/Wr 426/12 odrzucające skargę K.P. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie zdolności do czynnej służby wojskowej postanawia: oddala zażalenie. . Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 9 lipca 2012 r., sygn. akt IV SA/Wr 426/12 odrzucił skargę K.P. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie zdolności do czynnej służby wojskowej. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 13 sierpnia 2012 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Pismem z dnia 8 października 2012 r. pełnomocnik skarżącego z urzędu – radca prawny T.P. wniósł opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od ww. postanowienia z dnia 9 lipca 2012 r. Następnie, pismem z dnia 18 października 2012 r. pełnomocnik skarżącego z urzędu wniósł skargę kasacyjną od wskazanego postanowienia Sądu wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku podał, że został wyznaczony pełnomocnikiem w dniu 4 września 2012 r., a w dniu 5 września 2012 r. zwrócił się do skarżącego o nadesłanie dowodu (kopii wysłania skargi w terminie), który uzasadniałby złożenie skargi kasacyjnej na postanowienie o odrzuceniu skargi. O istnieniu takiego dowodu wspomniał skarżący w piśmie złożonym do Sądu w dniu 7 sierpnia 2012 r. Po miesięcznym oczekiwaniu na reakcję skarżącego, pełnomocnik złożył do Sądu opinię o braku podstaw do złożenia skargi kasacyjnej. Skarżący wysłał zapowiadane potwierdzenie dnia 10 października 2012 r. i dotarło ono do pełnomocnika w dniu 15 października 2012 r. W tej sytuacji - zdaniem pełnomocnika - pierwszym dniem rzeczywistej możliwości wniesienia skargi był, dzień 15 października 2012 r., a składając skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia w dniu 18 października 2012 r. pełnomocnik skarżącego uznał, że spełnione zostały wszystkie wymogi do przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 16 listopada 2012 r. sygn. akt IV SA/Wr 426/12 odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu postanowienia odwołując się do treści art. 86 § 1 oraz art. 87 § 1, 2 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej "P.p.s.a.") wskazał, że postanowieniem z dnia 9 lipca 2012 r. odrzucił skargę K.P. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia 3 kwietnia 2012 r., nr 175/O/2012 w przedmiocie zdolności do czynnej służby wojskowej. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że odpis powyższego postanowienia wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia, został skutecznie doręczony skarżącemu w dniu 16 lipca 2012 roku. Pełnomocnik skarżącego natomiast jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wskazał brak reakcji skarżącego na podejmowane przez pełnomocnika próby skontaktowania się ze skarżącym. Podniósł, że skarżący dopiero po otrzymaniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej skontaktował się z pełnomocnikiem, a swoją zwłokę tłumaczył przekonaniem o braku jakichkolwiek terminów dla czynności w postępowaniu. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w kontekście okoliczności faktycznych występujących w niniejszej sprawie, skarżący nie wykazał należytej staranności w dbałości o swoje ważne życiowo sprawy. Wskazał, że skarżący otrzymał postanowienie Sądu z dnia 9 lipca 2012 r. wraz z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia w dniu 16 lipca 2012 r. (k. 19 akt sądowych). Skarżący miał więc pełną świadomość co do terminu i wymogów skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej. Skutki uchybienia terminu obciążają zatem niewątpliwie skarżącego, któremu w zaistniałych okolicznościach można przypisać niedostateczną staranność w prowadzeniu własnych spraw, a to z kolei oznacza, że nie można mówić o braku winy po jego stronie. Co więcej, skarżący wykazał brak reakcji na wszelkie próby skontaktowania się z nim, podejmowane przez pełnomocnika przed wniesieniem opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia K.P. reprezentowanego przez radcę prawnego, który wnosząc o jego uchylenie wskazał, że skarżący odebrał postanowienie z dnia 13 sierpnia 2012 r. o przyznaniu prawa pomocy dopiero w dniu, w którym ustawowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej już upłynął. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 86 § 1 P.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Wyjaśnić należy, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem, charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2008 r. sygn. akt. II OZ 712/08 niepubl.). Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny – wymagając od strony staranności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2000 r. I CKN 1261/99 publ. Biuletyn SN 2000/5/12). W przypadku skargi kasacyjnej, w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i Sądu Najwyższego (por. uchwała z dnia 17 lutego 2009 r., sygn. akt III CZP 117/08, publ. ONSC, nr 7-8, poz. 91) przyjmuje się, że przyczyna uchybienia terminu do jej wniesienia przez pełnomocnika ustanowionego stronie przez sąd ustaje w czasie, w którym ma on możliwość jej wniesienia, nie później niż z upływem trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o ustanowieniu pełnomocnikiem (por. postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2012 r. I OZ 272/12). . Z akt sprawy wynika pełnomocnik skarżącego zapoznał się z materiałami sprawy w dniu 4 września 2012 r., zaś w dniu 8 października 2012 r. złożył na biurze podawczym Sądu opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Następnie, w dniu 18 października 2012 r. pełnomocnik skarżącego wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia, w którym wskazał, że dopiero w dniu 10 października 2012 r. skarżący wysłał mu dowód nadania skargi na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...], listem poleconym. Powyższe pismo dotarło do pełnomocnika w dniu 15 października 2012 r. Oznacza to, że powyższy wniosek został złożony później niż dniu, w którym upłynęło 30 dni od zapoznania się przez pełnomocnika skarżącego z aktami sprawy, która to czynność otwierała dla strony skarżącej realną możliwość sporządzenia środka odwoławczego. Okresu jaki upłynął między zapoznaniem z aktami sprawy (4 września 2012 r.) a wniesieniem skargi kasacyjnej wraz z wnioskiem o przywróceniem terminu do jej wniesienia (19 października 2012 r.) nie można nie uznać za odpowiedni do efektywnego wykorzystania udzielonego prawa pomocy. Z okoliczności sprawy wynik, że do złożenie skargi kasacyjnej w dniu 19 października 2012 r. doszło na skutek opieszałego działania samego skarżącego, który przedstawił pełnomocnikowi stosowne dokumenty dopiero w dniu 15 października 2012 r. W tej sytuacji nie można uznać, że skarżący zachował dostateczną staranność w prowadzeniu własnych spraw. Oznacza to, że Sąd pierwszej instancji trafnie stwierdził, że złożony w tej sprawie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż uchybienie terminu nastąpiło z winy skarżącego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 193 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.