I SA/Ke 526/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi Z.O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata D. W. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. 1.1 Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia [...] r. nr [...] odmawiającego Z. O. umorzenia postępowania egzekucyjnego. 1.2 Dyrektor Izby Skarbowej w K. ustalił, że wobec Z. O. wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne w oparciu o tytuły wykonawcze nr TW1150012031786 i od nr TW1150012011720 do nr TW1150012011742 wystawione w dniu 19 listopada 2012 r. przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. na należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne. Zobowiązana wniosła zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, które Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. uznał za bezzasadne. Po wniesieniu zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych nr TW1150012031786 i od nr TW1150012011720 do nr TW1150012011742. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. wycofał zajęcie obejmujące tytuły wykonawcze o nr TW1150012031786 i od nr TW1150012011720 do nr TW1150012011742. Ponieważ na koncie Z. O. nadal figurowały zaległości, wierzyciel - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. wystawił w dniu 20 marca 2013 r. nowe tytuły wykonawcze od nr TW4150013004888 do TW4150013004910 (doręczone zobowiązanej w dniu 26 marca 2013 r.) i w dniu 20 maja 2013 r. o nr TW4150013008447 i TW4150013008448 (doręczone zobowiązanej w dniu 29 maja 2013 r.). Z. O. złożyła pismo z dnia 7 kwietnia 2014 r. zatytułowane "zażalenie", w którym wskazała na kwestie związane z nieistnieniem zobowiązania oraz przedawnieniem dochodzonych roszczeń. Podniosła również argument dotyczący błędnego wystawienia tytułów wykonawczych. Postanowieniem z dnia 9 maja 2014 r. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr od TW4150013004888 do TW4150013004910 oraz nr TW4150013008447 i nr TW4150013008448. 1.3 Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie z dnia [...] r., Dyrektor Izby Skarbowej w K. wskazał, że w sprawie brak jest przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego, o których mowa w art. 59 § 1 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm. ), dalej: ustawy egzekucyjnej. Wyjaśnił, że uznanie w przedmiotowej sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne i umorzenie postępowania egzekucyjnego nie spowodowało umorzenia zaległości. Figurowanie na koncie płatnika zaległości spowodowało wystawienie nowych tytułów wykonawczych w dniu 20 marca 2013 r. i w dniu 20 maja 2013 r. Ich podstawę prawną stanowiły prawomocne orzeczenia: - decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. z dnia [...] nr [...] określająca wysokość zadłużenia Z. O. z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za poszczególne miesiące w okresie od marca 2003 r. do grudnia 2010 r. w łącznej kwocie 17.136,66 zł oraz odsetki od zaległości w wysokości 11.016,00 zł; - decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. z dnia [...] r. nr [...] określająca wysokość zadłużenia Z. O. z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za poszczególne miesiące w okresie od stycznia 2011 r. do lipca 2011 r. w łącznej kwocie 1.703,73 zł oraz odsetki od zaległości w wysokości 450,00 zł. Decyzje te zostały prawidłowo wskazane w tytułach wykonawczych jako podstawa prawna dochodzonych należności. W ich treści określono stan prawny należności objętych tytułami wykonawczymi, który nie może być badany ponownie w postępowaniu egzekucyjnym. Organ egzekucyjny nie jest bowiem uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Ocenie organu nie podlegają także kwestie kontroli przeprowadzonej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych jak i kwestia prawidłowości dokonania wpisu hipoteki w księdze wieczystej. Nie jest również rozpatrywana kwestia prawidłowości wystawiania tytułów wykonawczych, bowiem od daty ich doręczenia upłynął już termin do złożenia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, o którym mowa w art. 27 § 1 pkt 9 ustawy egzekucyjnej. Organ wyjaśnił, że niezależnie od powyższego, z porównania danych osobowych wskazanych zarówno w decyzji jak i tytułach wykonawczych wynika, iż zobowiązanie ciąży na tej samej osobie, tj. Z. O., ul. Staszica 12, 26-060 Chęciny, PESEL 44032706185. Wskazanie w obu dokumentach powyższych danych pozwala na jednoznaczne uznanie, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego. Bez znaczenia w sprawie jest fakt, że w przedmiotowych tytułach wykonawczych w pozycji 9 została wskazana "inna osoba fizyczna", gdyż pozycja ta określa rodzaj zobowiązanego tj. osobę fizyczną jaką jest w rozpatrywanej sprawie zobowiązana - Z. O.. 1.4 Odnosząc się do kwestii zarzutu przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne organ podniósł, że dochodzone należności wobec Z. O. nie uległy przedawnieniu. Wyjaśnił, że w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym realizowane są zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od czerwca 2003 r. do lipca 2011 r., gdzie termin płatności pierwszej składki upływał z dniem 15 lipca 2003 r. Stosownie do treści art. 28 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz.U. z 1997 r. Nr 28, poz. 153 ze zm.), która obowiązywała do dnia 1 kwietnia 2003 r., a następnie na podstawie art. 33 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz.U. z 2003 r. Nr 45, poz. 391 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2004 r., należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne ulegały przedawnieniu z upływem 5 lat, licząc od dnia, w którym składka stała się wymagalna, przy czym bieg przedawnienia przerywało odroczenie terminu płatności, rozłożenie spłaty na raty i każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia należności, jeżeli o tej czynności został zawiadomiony dłużnik. Od dnia 1 lipca 2004 r. termin przedawnienia na podstawie tej ostatniej ustawy wynosi 10 lat. Zapis art. 93 ust. 2 obowiązującej od dnia 1 października 2004 r. ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.), zawiera regulację, że należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne ulegają przedawnieniu na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych. Obowiązujące od 1 stycznia 2003 r. zasady określone w przepisie art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ze zm.) stanowiły, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Dla dokonania tej zmiany w zakresie przedłużenia terminu przedawnienia do lat 10, brak było przepisów przejściowych lub regulacji prawnych zawartych w art. 33 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, z których wynikałoby jakie przepisy przedawnienia roszczeń należy stosować do składek wymagalnych przed dniem wejścia w życie przepisów nowelizujących te zasady. Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, a także ustawa o Narodowym Funduszu Zdrowia stanowi samodzielny akt prawny i odrębnie regulowała zakres podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu, w tym terminy przedawnienia składek na ubezpieczenie zdrowotne, aż do czasu wprowadzenia z dniem 1 lipca 2004 r. przepisu nowelizującego - wprowadzającego 10 letni termin przedawnienia odsyłającego w tym zakresie do zasad określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych. Organ wyjaśnił, że regulacja wprowadzająca dziesięcioletni termin przedawnienia nie dotyczyła należności, które wygasły przed 1 lipca 2004 r. Zdaniem organu, przedawnienie należności winno być oceniane według stanu prawnego obowiązującego w momencie faktycznego upływu terminu przedawnienia. Wynika to wprost z zasady legalizmu, wymagającej, aby podstawą działania organów władzy publicznej był przepis prawny, obowiązujący w momencie podejmowania czynności przez te organy, tj. w tym przypadku, w momencie ustalenia upływu terminu przedawnienia. Z uwagi na fakt, że w przedmiotowej sprawie składki na ubezpieczenie zdrowotne nie uległy przedawnieniu przed dniem 1 lipca 2004 r. oraz że brak było przepisów przejściowych regulujących kwestię stosowania przepisów dotyczących przedawnienia, organ uznał, że do składek na ubezpieczenie zdrowotne w przedmiotowej sprawie miał zastosowanie 10 letni okres przedawnienia tych należności. Dalej organ wskazał, że na podstawie art. 11 pkt 1 w związku z art. 29 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. z 2011 r., Nr 232, poz. 1378) od 1 stycznia 2012 r. przepis art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych otrzymał brzmienie: należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Powyższa zmiana spowodowała skrócenie okresu przedawnienia należności z tytułu składek oraz nienależnie opłaconych składek z dotychczasowych 10 do 5 lat. Tym samym przedawnienie należności z tytułu składek oraz nienależnie opłaconych składek, którego bieg rozpocznie się w dniu 1 stycznia 2012 r. lub później, wynosi 5 lat. Jednocześnie zgodnie z art. 27 ust. 1 ww. ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców - do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 41b ust. 1 ustawy wymienionej w art. 2 oraz w art. 24 ust. 4 ustawy wymienionej w art. 11, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Natomiast zgodnie z art. 27 ust. 2 ww. ustawy - jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu. W świetle powyższych zasad, w odniesieniu do składek objętych sporem, termin przedawnienia pierwszej składki za czerwiec 2003 r. upływałby z dniem 15 lipca 2013 r., zaś ostatniej składki za lipiec 2011 r. - z dniem 31 grudnia 2016 r. Zgodnie jednak z art. 24 ust 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik zostaje powiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Egzekucja administracyjna na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych dotycząca składek za okres: - od czerwca 2003 r. do grudnia 2010 r. została wszczęta z dniem 25 marca 2013 r., o czym zobowiązana została poinformowana w dniu 26 marca 2013 r., - od stycznia 2011 r. do lipca 2011 r. została wszczęta z dniem 24 maja 2013 r., o czym zobowiązana została poinformowana w dniu 26 marca 2013 r. Powyższe przepisy oznaczają, zdaniem organu, że czynności zmierzające do wyegzekwowania należności z tytułu składek, bezsprzecznie zostały dokonane przed terminem przedawnienia należności (pomijając nawet wcześniejsze działania organu), powodując zawieszenie biegu terminu przedawnienia. 2.1 Z. O. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K.. Zarzuciła niewłaściwy kod tytułu ubezpieczenia 05 10 2 2, wskazany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w dniu 7 lutego 2003 r. na druku ZZA. Ponadto zaskarżyła: - zapis w protokole kontroli, że była pracownikiem i była rozpatrywana jako pracownik pod względem ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego, pomimo, że była właścicielem sklepu w Chęcinach, - stwierdzenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, że jednocześnie miała ustalone prawo do renty i prawo do emerytury, - ustalenia Zastępcy Dyrektora Składek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K., że podlega zapisowi art. 9 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. 2.2 W uzasadnieniu skargi Z. O. zarzuciła, że kod 05 10 2 2 okazał się nieprawidłowy, jako dotyczący innej osoby. Wyjaśniła, że od 12 sierpnia 1973 r. jest na rencie, natomiast od 27 marca 2004 r. ma przyznaną emeryturę. Nie miała ustalonego jednocześnie prawa do renty i do emerytury. Wbrew twierdzeniu Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, przez cały okres prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, składała miesięczne deklaracje RZA ze składką 0 zł. Pozarolniczą działalność gospodarczą prowadziła na podstawie ustawy Prawo działalności gospodarczej a nie innej, do której stosuje się przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Dlatego zastosowanie w sprawie mają przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w rozumieniu art. 9 ust. 4 c, a nie art. 9 ust. 5. Na podstawie art. 9 ust. 5 postępowanie egzekucyjne opiera Zakład Ubezpieczeń Społecznych, twierdząc bezpodstawnie, że skarżącą podpisała umowę z Dyrektorem NFZ w K. o podleganiu dobrowolnemu ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu, a więc opłacaniu dodatkowej składki zdrowotnej z emerytury. Skarżąca nie ma konta osoby ubezpieczonej, a od kiedy ma status emeryta, jej konto emerytalne jest zamknięte. Nie istnieje obowiązek podlegania ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu, a tym samym zdrowotnemu. W czasie prowadzenia pozarolniczej działalności nie posiadała numeru NIP-3, a NIP – 1 statystyczny. Nie była płatnikiem składek sama za siebie, bo nie była do tego zobowiązana. Skarżąca zarzuciła, że tytuły wykonawcze są błędnie wystawione w zakresie naliczania odsetek. Postępowanie egzekucyjne jest prowadzone bez podstawy prawnej, ponieważ ustawa o emeryturach rentach, po ustaleniu prawa do emerytury nie ma związku z ustawą o świadczeniach zdrowotnych. W ocenie skarżącej, ma prawo do pełnej kwoty emerytury, dlatego postępowanie egzekucyjne prowadzone jest bez podstawy prawnej. Artykuł 8 § 1 ustawy egzekucyjnej stanowi, że nie podlega egzekucji administracyjnej kwota pieniędzy 760 zł. Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie ma prawa prowadzić egzekucji w zakresie składek zdrowotnych, ponieważ nie przewiduje tego ustawa egzekucyjna. Oznacza to, że organ nie jest wierzycielem na podstawie art. 19 § 4 ustawy egzekucyjnej. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieistnienia obowiązku odprowadzania składek zdrowotnych i umorzenie postępowania egzekucyjnego. 3.1 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że wbrew twierdzeniom skargi, należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne podlegają egzekucji w trybie i na zasadach przewidzianych w ustawie p.e.a. oraz że Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest wierzycielem tych składek. Niezasadny jest też zarzut dotyczący niepodlegania egzekucji pieniędzy do 760 zł, ponieważ przepis art. 8 § 1 pkt 6 ustawy egzekucyjnej odnosi się do egzekucji z pieniędzy, a nie do egzekucji ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje: 4.1 Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 poz. 270 ze zm.), dalej: ustawa p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 4.2 Na wstępie należy wyjaśnić, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało zainicjowane pismami Z. O. z dnia 7 kwietnia 2014 r. i z dnia 29 kwietnia 2014 r., w wyniku których organ wydał postanowienie odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Jest ono przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie, która została przeprowadzona z urzędu, wobec braku zarzutów skargi w tym zakresie. Wykazała ona, że jest ono prawidłowe, co zostanie omówione w pierwszej części uzasadnienia. Natomiast zawarte w skardze zarzuty, nie odnoszące się wprost do zaskarżonego postanowienia, zostaną omówione w dalszej części uzasadnienia. 4.3 Jak wynika z powołanych wyżej pism skarżącej, postępowanie egzekucyjne powinno być umorzone ze względu na treść postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 13 lutego 2013 r., ze względu na przedawnienie należności dochodzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz ze względu na błędnie wystawione tytuły wykonawcze. Zgodnie z treścią art. 59 § 1 ustawy egzekucyjnej, postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne (art. 59 § 2). W przypadkach, o których mowa w art. 59 § 1, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 3 ). Postanowienie, o którym mowa w § 3, wydaje się na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela albo z urzędu ( art. 59 § 4 ). Należy stwierdzić, że prawidłowe jest stanowisko organu, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek skutkująca umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Do przesłanek tych nie może należeć wydanie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. [...] Rozstrzygnięciem tym organ umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych nr TW1150012031786 i od nr TW1150012011720 do nr TW1150012011742, ze względu na zawarte w nich nieprawidłowości. Wskazał bowiem, że błędnie w ich treści podano numery decyzji stanowiące podstawę prawną należności oraz że z tego powodu winny być one wyeliminowane z obrotu prawnego. Innymi słowy, organ uznał, że na podstawie tak wystawionych tytułów wykonawczych nie można prowadzić postępowania egzekucyjnego i jako takie należy je umorzyć. Organ nie zakwestionował jednak samej zasadności egzekwowania należności ani tego by nie można ich było egzekwować w przyszłości. Jak słusznie zauważył organ, umorzenie postępowania egzekucyjnego nie spowodowało umorzenia samych zaległości. Po wydaniu postanowienia z dnia 13 lutego 2013 r. one nadal istniały, zatem zasadne i celowe było wystawienie nowych, poprawnych tytułów wykonawczych i prowadzenie na ich podstawie nowo wszczętego postępowania egzekucyjnego. Skarżąca z postanowienia z dnia 13 lutego 2013 r. wywiodła błędne wnioski uznając, że postępowanie egzekucyjne, jako wcześniej umorzone, nie powinno się już wobec jej osoby toczyć. 4.4 Przyczyną wygaśnięcia obowiązku, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 2 ustawy egzekucyjnej jest przedawnienie, które wiąże się z umarzającym działaniem czasu. Przedawnienie obowiązku wynikającego z decyzji polega na tym, że w obrocie prawnym znajduje się co prawda taki akt prawny, ale z uwagi na przedawnienie nie istnieje już obowiązek, który pierwotnie z tego aktu wynikał. W przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym realizowane są zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od czerwca 2003 r. do lipca 2011 r. W terminie płatności pierwszej składki obowiązywał art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, stanowiący, że należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne ulegają przedawnieniu z upływem 5 lat, licząc od dnia, w którym składka stała się wymagalna. Od dnia 1 lipca 2004 r. przepis ten w zakresie przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne odsyłał do zasad określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych. Czynił to również przepis art. 93 ust. 2 obowiązującej od dnia 1 października 2004 r. ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, która uchylała ustawę o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia. W brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2004 r. do 31 grudnia 2011 r., art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. stanowił, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Jak prawidłowo zauważył organ, ustawa która zmieniła art. 33 ust. 2 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, czyli ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 121 poz. 1264 ) nie zawierała przepisów przejściowych. To oznacza, że upływ terminu przedawnienia, wynoszący do dnia 30 czerwca 2004 r. 5 lat, przed dniem wejścia w życie nowego brzmienia art. 33 ust. 2 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, powodował skutek wygaśnięcia zobowiązania. Natomiast gdy zobowiązanie to przed dniem 1 lipca 2004 r. nie uległo przedawnieniu, ma do niego zastosowanie zasada bezpośredniego działania ustawy nowej. W przedmiotowej sprawie żadna z dochodzonych należności nie uległa przedawnieniu przed dniem 1 lipca 2004 r., dlatego od tego dnia należało do nich stosować dziesięcioletni okres przedawnienia, o którym mowa w art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Ustawa z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców, artykułem 11 pkt 1 lit. a zmieniła art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Od dnia 1 stycznia 2012 r. uzyskał on brzmienie, zgodnie z którym należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Jednocześnie ustawa z dnia 16 września 2011 r. zawierała przepis przejściowy (art. 27 ust. 1), zgodnie z którym do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu (art. 27 ust. 2). Obowiązujące od 1 stycznia 2012 r. nowe uregulowania prawne skracają terminy przedawnienia należności, ale w żaden sposób nie sprawiły, by którakolwiek z należności objętych przedmiotowym postępowaniem egzekucyjnym uległa przedawnieniu. Jak słusznie zauważył organ, termin przedawnienia pierwszej składki za czerwiec 2003 r. upływałby z dniem 15 lipca 2013 r. Bieg terminu przedawnienia został jednak zawieszony przed upływem tej daty. Zawieszenie terminu oznacza, że nie biegnie on w tym okresie, przez co przedłużony zostaje termin przedawnienia. Zgodnie z treścią art. 24 ust. 5 b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zawieszenie biegu terminu przedawnienia następuje od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Za taką czynność organ prawidłowo uznał doręczenie skarżącej zawiadomień o zajęciu świadczenia emerytalnego wraz z tytułami wykonawczymi. Wobec należności za okres od czerwca 2003 r. do grudnia 2010 r. nastąpiło to w dniu 26 marca 2014 r. (k. 14 akt adm.), a wobec należności za okres od stycznia 2011 r. do lipca 2011 r. w dniu 29 maja 2014 r. (k. 28 akt adm. – z czego wynika, że wskazanie na stronie 10 zaskarżonego postanowienia dnia 26 marca 2013 r. było omyłkowe). Podsumowując, wbrew twierdzeniom skarżącej, egzekwowane przez organ należności składkowe nie uległy przedawnieniu. 4.5 Zarzuty skarżącej w zakresie błędnie wystawionych tytułów wykonawczych w zakresie osoby zobowiązanej i naliczania odsetek nie mogą odnieść skutku w postępowaniu zakończonym zaskarżonym postanowieniem o odmowie umorzenia postępowania. Żadna bowiem z przesłanek umorzenia wymieniona w art. 59 ustawy egzekucyjnej nie odnosi się do tej kwestii. Prawidłowość tytułów wykonawczych oceniana jest przez pryzmat zarzutów zgłaszanych na podstawie art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej. Jak wynika z przedmiotowej sprawy, Z. O. wniosła zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne pismem z dnia 29 marca 2013 r. Zostały one rozpatrzone postanowieniem Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia [...] r. Na przeszkodzie ku ponownemu rozpoznaniu zarzutów zawartych w pismach Z. O. z dnia 7 kwietnia 2014 r. i z dnia 29 kwietnia 2014 r., stoi również fakt, że zgodnie z treścią art. 27 § 1 pkt 9 ustawy egzekucyjnej, termin na zgłoszenie zarzutów wynosi 7 dni od dnia doręczenia tytułów wykonawczych. Termin ten bezspornie upłynął, ponieważ jak już wyżej podniesiono, tytuły wykonawcze doręczone zostały stronie w dniu 26 marca 2013 r. i w dniu 29 maja 2013 r. 4.6 Przechodząc do zawartych w skardze zarzutów należy zauważyć, że w dużej mierze skarżąca kwestionuje w nich zasadność podlegania obowiązkowi uiszczania składek na ubezpieczenie zdrowotne. Otóż należy wyjaśnić, że istota instytucji umorzenia postępowania egzekucyjnego polega na formalnym umorzeniu postępowania egzekucyjnego z określonych przyczyn wskazanych w art. 59 § 1 ustawy egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie można badać okoliczności związanych z postępowaniem wymiarowym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lipca 2012 r. sygn. akt II FSK 62/11 Lex nr 1244370). Innymi słowy, organ egzekucyjny nie rozpoznaje sprawy od strony merytorycznej, dlatego nie może rozważyć kwestii czy prawidłowym było nałożenie na stronę obowiązków w zakresie uiszczania składek. Dla organu egzekucyjnego istotne jest to, że w obrocie prawnym funkcjonują wydane wobec Z. O. decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych óddział w K.: z dnia [...] r. stwierdzająca zadłużenie Z. O. z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od marca 2003 r. do grudnia 2010 r. oraz z dnia 10 kwietnia 2013 r. stwierdzająca zadłużenie Z. O. z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od stycznia 2011 r. do lipca 2011 r. Decyzje te stały się podstawą wystawienia tytułów wykonawczych. Z akt sprawy wynika również, że w dniu 22 kwietnia 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. wydał decyzję stwierdzającą podstawę wymiaru i wysokość składek na ubezpieczenie zdrowotne. Z podanych wyżej przyczyn prawidłowość tej decyzji nie może być poddana kontroli w postępowaniu egzekucyjnym ani w sądowoadministracyjnym. Nie znaczy to jednak że strona w ogóle pozbawiona jest możliwości obrony swoich spraw w tym zakresie. Prawidłowość takiej decyzji może być bowiem poddana ocenie w postępowaniu przed sądem powszechnym. Z możliwości tej Z. O. skorzystała, bowiem od decyzji wniosła odwołanie, oddalone wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 28 lipca 2011 r. sygn. akt VI U 782/11, a następnie od wyroku apelację oddaloną wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 12 stycznia 2012 r. Tym samym kwestia podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu została ostatecznie przesądzona. Z tych samych przyczyn, tj. wykraczania poza zakres kontroli prowadzonej w niniejszym postępowaniu, ocenie nie mogą podlegać zarzuty strony w zakresie niewłaściwego kodu tytułu ubezpieczenia. W żadnym też zakresie sąd administracyjny nie jest uprawniony do stwierdzenia "nieistnienia obowiązku odprowadzania składek", o co wnosi skarżąca. 4.7 W zakresie zarzutów skargi, że postępowanie egzekucyjne jest prowadzone bez podstawy prawnej ponieważ ustawa o emeryturach rentach, po ustaleniu prawa do emerytury nie ma związku z ustawą o świadczeniach zdrowotnych, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie ma prawa prowadzić egzekucji w zakresie składek zdrowotnych, oraz że nie jest wierzycielem na podstawie art. 19 § 4 ustawy egzekucyjnej, Sąd w całości popiera powołane w odpowiedzi na skargę argumenty. Podane w niej przepisy prawa świadczą o bezzasadności zarzutów strony. I tak słusznie organ wskazał art. 93 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, art. 32 i art. 24 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, oraz art. 1a pkt 13, art. 2 § 1 pkt 5, art. 5 § 1 pkt 2 i art. 19 § 4 ustawy egzekucyjnej. Wynika z nich, że należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym, a wierzycielem i organem egzekucyjnym jest Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. 4.8 Powołany przez skarżącą argument polegający na tym, że nie podlegają egzekucji administracyjnej pieniądze w kwocie 760 zł również jest bezzasadny. Nie jest to bowiem zarzut odnoszący się do kwestii objętej zaskarżonym postanowieniem, wydanym w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Na marginesie należy tylko wyjaśnić, że w sprawie zastosowany został środek egzekucyjny - egzekucja ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także z renty socjalnej. Podlega on odrębnym zasadom, niż te powołane w art. 8 ustawy egzekucyjnej. Zgodnie z art. 10 § 1 ustawy egzekucyjnej, świadczenia pieniężne przewidziane w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym podlegają egzekucji w zakresie określonym w tych przepisach. Dokonywanie potrąceń ze świadczenia z ubezpieczenia społecznego odbywa się zgodnie z zasadami określonymi w przepisach art. 139 - 141 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( t.j. Dz. U. 2013 r. poz. 1440 ze zm.). 4.9 Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w K., na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c/ i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 461).