I SA/Ke 53/18

Dnia 28 maja 2018 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. B. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi K. S. na tytuł wykonawczy wystawiony przez Prezydenta Miasta K. z [...]. nr [...] z tytułu nieuiszczenia opłaty za parkowanie postanawia: odmówić przyznania adwokatowi M. B. kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu. Postanowieniem starszego referendarza sądowego z 22 lutego 2018 r. skarżącemu K. S.przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka w K. wyznaczyła pełnomocnikiem w niniejszej sprawie adwokata A. A., o czym poinformowano Sąd pismem z 13 marca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z 22 marca 2018 r. w niniejszej sprawie odrzucił skargę. W piśmie z 26 marca 2018 r. pełnomocnik strony skarżącej adwokat A. A. przedłożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od ww. postanowienia. Jednocześnie pełnomocnik wniósł o przyznanie wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu oświadczając, iż nie zostało ono uiszczone w żadnej części. Postanowieniem z 18 kwietnia 2018 r. starszy referendarz sądowy przyznał adwokatowi A. A.wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Z kolei, pismem z 20 kwietnia 2018 r. Okręgowa Rada Adwokacka w K. zawiadomiła Sąd, że w uwzględnieniu pisma K.S.z 12 kwietnia 2018 r., w miejsce adwokata A. A. wyznacza adwokat M. B. celem ewentualnego wniesienia skargi kasacyjnej. W piśmie z 25 kwietnia 2018 r. Sąd poinformował adwokata M. B. o dacie odrzucenia skargi K. S. przez WSA w Kielcach oraz o złożeniu przez pełnomocnika reprezentującego uprzednio stronę skarżącą opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Pismem z 3 maja 2018 r. (data nadania 8 maja 2018 r.) adwokat M.B.wniósł opinię prawną o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, zawierającą wniosek o przyznanie wynagrodzenia z tytułu udzielonej z urzędu skarżącemu pomocy prawnej wraz z oświadczeniem o nieuiszczeniu tego wynagrodzenia w żadnej części. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 250 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowało się stanowisko, że pełnomocnik ustanowiony z urzędu otrzymuje wynagrodzenie za faktycznie udzieloną pomoc prawną (postanowienie NSA z 15 kwietnia 2010 roku, sygn. akt II OZ 321/10). Przy czym, udzielenie pomocy prawnej przez pełnomocnika z urzędu powinno zmierzać bezpośrednio do poprawy lub ochrony sytuacji prawnej osoby, której pomoc jest udzielana (postanowienie NSA z 17 września 2012 r., sygn. akt II FZ 727/12). W konsekwencji wyznaczenie w tej samej sprawie przez Okręgową Radę Adwokacką kolejnego pełnomocnika z urzędu, który podjął tożsamą czynność i wydał opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, nie uzasadnia przyznania temu pełnomocnikowi kosztów z tytułu zastępstwa procesowego (postanowienie NSA z 13 grudnia 2007 r. w sprawie o sygn. akt II OZ 1287/07, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie, sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przez adwokata A. A. stanowiło wykonanie postanowienia referendarza o przyznaniu skarżącej prawa pomocy. Pełnomocnik ten zrealizował przesłanki uprawniające go do wystąpienia z żądaniem przyznania wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu i wynagrodzenie to otrzymał – na mocy postanowienia referendarza sądowego z 18 kwietnia 2018 r. Zasądzenie opłaty na rzecz kolejnego pełnomocnika z urzędu, wyznaczonego przez organy samorządu adwokackiego w celu realizacji tego samego postanowienia sądu administracyjnego o przyznaniu prawa pomocy, jest aktualne jedynie w zakresie czynności adwokackich jeszcze niewykonanych przez poprzednika. Niedopuszczalne jest przyznanie wynagrodzenia za dokonanie tej samej czynności, którą wykonał już pierwotnie wyznaczony pełnomocnik. W takim przypadku z punktu widzenia strony postępowania prawo pomocy zostało skonsumowane, a z punktu widzenia pełnomocnika z urzędu nie dochodzi w ogóle do zrealizowania warunku przyczynienia się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, czyli nie mamy do czynienia z czynnością, która zmierza bezpośrednio do poprawy lub ochrony sytuacji prawnej osoby, której pomoc jest udzielana. W takich okolicznościach sporządzenia w sprawie przez drugiego wyznaczonego pełnomocnika kolejnej opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, nie można uznać za udzielenie skarżącemu realnej pomocy prawnej. Zatem nieuprawnione byłoby przyznanie wynagrodzenia za dokonanie tej samej czynności, którą wykonał pierwotnie wyznaczony pełnomocnik. W ocenie orzekającego podzielić należy pogląd zaprezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że przyznawanie ze środków publicznych wynagrodzenia dwóm pełnomocnikom ustanowionym z urzędu, którzy podejmowali w sprawie te same działania stanowiłoby nieuzasadnione i nadmierne obciążanie Skarbu Państwa (por. postanowienie NSA z 3 grudnia 2014 r. sygn. akt II FZ 1873/14, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Biorąc pod uwagę powyższe brak jest podstaw do przyznania adwokatowi M. B. wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia z 22 marca 2018 r. Nie można bowiem stwierdzić, że kolejna opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przyczyniła się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a zatem brak było celowości sporządzania drugiej takiej opinii w sprawie przez kolejnego pełnomocnika. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 250 w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.