I SA/Ke 610/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Kuchta po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.T. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić wniosek. Wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z [...] września 2014 r. w przedmiocie podatku akcyzowego A.T. złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując, że jej wykonanie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Motywując wniosek wyjaśnił, że jego źródłem dochodów jest prowadzona działalność gospodarcza polegająca na handlu uszkodzonymi pojazdami sprowadzonymi z zagranicy oraz prowadzeniu warsztatu samochodowego. Branża ta wymaga ponoszenia ciągłych, wysokich nakładów finansowych (wydatki na transport zakupionych pojazdów, zakup części zamiennych i materiałów niezbędnych do naprawianych aut). Skarżący wskazał nadto, że ponosi comiesięczne wydatki związane m.in. z wypłatą wynagrodzeń dla pracowników, spłatą kredytu, opłacaniem podatków i składek ZUS. Dodał, że nie posiada oszczędności, a należności za usługi są regulowane przez kontrahentów często z opóźnieniem. Wobec powyższego, zdaniem wnioskodawcy, egzekucja kary pieniężnej niesie ryzyko pozbawienia go płynności finansowej i uniemożliwienia pokrywania bieżących, niezbędnych wydatków związanych z prowadzoną działalnością. Skutki takiego stanu mogą być zaś trudne do odwrócenia nawet przez późniejszy zwrot przedmiotowej kwoty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jednakże Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części tego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powyższego wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest odstępstwem od zasady, a przesłanką uzasadniającą zastosowanie tej instytucji jest niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Okoliczności, o których stanowi ww. przepis, strona powinna we wniosku wykazać, przekonując Sąd o ich występowaniu w sprawie. Uzasadnienie wniosku powinno zatem odnosić się do informacji świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania skarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Nie jest w tym zakresie wystarczające powoływanie się na przesłanki z art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. bez poparcia twierdzeń strony konkretnymi faktami (zob. postanowienie NSA z 25 kwietnia 2012 r. sygn. akt II FZ 314/12, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazane wyżej pojęcia nieostre ("trudne do odwrócenia skutki" i "znaczna szkoda") wymagają bowiem skonkretyzowania w postaci dokładnej i wyczerpującej argumentacji wnioskodawcy (zob. postanowienie NSA z 6 lutego 2009 r., II FZ 39/09, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl), a argumentacja ta – w celu jej weryfikacji – częstokroć wymaga przedłożenia stosownych dokumentów i wykazania relacji między brakiem wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 17 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OZ 373/14, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skąpa argumentacja wniosku, nie wskazująca na konkretne informacje potwierdzające możliwość wystąpienia przesłanek z art. 61 ustawy p.p.s.a., uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Sąd zaś nie może działać za stronę, szukając okoliczności uzasadniających jej wniosek. Zdaniem Sądu skarżący nie przedstawił wystarczających argumentów uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji i tym samym dostatecznie nie uprawdopodobnił okoliczności przemawiających za jej wstrzymaniem. Nie ulega wątpliwości, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Wykonanie takiej decyzji nie może samoczynnie prowadzić do powstania trudnych do odwrócenia skutków, gdyż odnosi się do świadczenia pieniężnego, z natury rzeczy przecież odwracalnego. Powyższe wiąże się z możliwością dokonania zwrotu nadpłaconych kwot w przypadku uwzględnienia skargi. Możliwość wszczęcia postępowania egzekucyjnego nie jest zatem taką sytuacją, która samoistnie uzasadniałaby zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zdaje się nie kwestionować powyższej okoliczności. Wskazuje jednak, że egzekucja należności wynikającej z decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. (3779 zł) doprowadzi do utraty przez prowadzoną przezeń firmę płynności finansowej i tym samym spowoduje powstanie skutków o nieodwracalnym charakterze. Dodać przy tym należy, że powyższą argumentację trzeba analizować z uwzględnieniem faktu, że wobec skarżącego toczą się inne postępowania sądowoadministracyjne, w których przedmiotem zaskarżenia również są ostateczne decyzje Dyrektora Izby Celnej w K. określające zobowiązania podatkowe (w decyzji będącej przedmiotem zaskarżenia w sprawie o sygn. I SA/Ke 640/14 zobowiązanie podatkowe określono w wysokości 1491 zł, a w decyzji badanej przez Sąd w sprawie o sygn. I SA/Ke 648/14 w wysokości 1288 zł). Wobec skarżącego łącznie ewentualnej egzekucji administracyjnej może zatem podlegać kwota w wysokości 6558 zł. Ustosunkowując się do argumentacji wnioskodawcy należy wskazać, że niewątpliwie utrata płynności finansowej przez przedsiębiorstwo, która może nastąpić w związku z wykonaniem aktu administracyjnego, może wywołać skutki trudne do odwrócenia i wysoce szkodliwe (np. w postaci likwidacji firmy). Dla udzielenia ochrony tymczasowej nie jest jednakże wystarczające powoływanie się – tak jak w niniejszej sprawie – na ewentualną możliwość wystąpienia utrudnień w pokrywaniu bieżących wydatków związanych z działalnością, bez poparcia tych przypuszczeń konkretnymi faktami. Dla oceny czy w danej sytuacji może nastąpić wspomniany skutek konieczne jest bowiem wykazanie nie tylko wysokości zobowiązania, jakie należy uiścić w związku z wydaniem ostatecznej decyzji, ale również wielkości majątku podmiotu zobowiązanego do jego wykonania, wysokości osiąganych przychodów i kosztów jego uzyskania. Tymczasem skarżący nie podał żadnych informacji dotyczących sytuacji majątkowej firmy (osiąganych przychodów, posiadanych aktywów czy stanu rachunków bankowych). Jedynie ogólnie wskazał na rodzaj ponoszonych w ramach działalności gospodarczej kosztów i podniósł, że nie posiada oszczędności (fakt ten nie wyklucza jednak możliwości skumulowania wartości możliwej do egzekucji przykładowo w aktywach). W związku z tym Sąd nie mógł dokonać zestawienia i porównania wysokości mającej podlegać ewentualnej egzekucji należności z wysokością majątku firmy czy jej wydatków. Nie mógł zatem ustalić, w jakim stopniu zachodzi niebezpieczeństwo utraty płynności finansowej przez firmę skarżącego, a tym samym wystąpienia przesłanek, o jakich mowa w art. 61 ustawy p.p.s.a. Okoliczności tych Sąd nie może zaś domniemywać. Dodać przy tym należy, że w aktach sprawy znajduje się formularz PPF złożony przez skarżącego w ramach postępowania o przyznanie mu prawa pomocy. Wskazane w nim informacje zostały poddane przez Sąd ocenie również podczas rozpoznawania wniosku o wstrzymania wykonania decyzji. Ich analiza nie doprowadziła jednak Sądu do przekonania o konieczności wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Było to spowodowane głównie ich lakonicznością i niepełnością. We wspomnianym formularzu skarżący podał, że jest właścicielem mieszkania (40 m2) i nieruchomości rolnej (3 ha). Dodał, że jego działalność gospodarcza w miesiącu lipcu 2014 r. przyniosła stratę w wysokości 102 098,49 zł, w sierpniu 2014 r. dochód w wysokości 112 371,33 zł i we wrześniu 2014 r. stratę w wysokości 143 427,53 zł. Oceniając te dane w kontekście przesłanek instytucji wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. wyjaśnić należy, że dochód lub strata z działalności jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami. Dla oceny możliwości wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków istotna jest natomiast wysokość osiąganych przychodów i ponoszonych kosztów. Wartości te mogą bowiem obrazować rozmiar prowadzonej działalności i dopiero ich porównanie z wysokością egzekwowanej kwoty może skutkować stwierdzeniem co do ewentualnych następstw egzekucji należności określonych w decyzji. Sam fakt osiągnięcia straty nie jest zatem wymierny dla oceny możliwości wystąpienia zagrożeń, o jakich stanowi art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a., zwłaszcza że zestawienie podane przez skarżącego dotyczy jedynie trzech miesięcy i nie we wszystkich tych miesiącach skarżący ponosił stratę. Wątpliwości Sądu wzbudził również fakt, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie wykazał posiadania żadnego majątku, podczas gdy we wniosku o wstrzymanie wykonania podał, że prowadzi działalność gospodarczą polegającą na naprawie pojazdów i sprowadzaniu ich z zagranicy, do której konieczne jest posiadanie stosownej infrastruktury (m.in. warsztatu i narzędzi) i z którą wiąże się nabywanie przedmiotów o wartości przewyższającej wysokość należności mającej podlegać ewentualnej egzekucji. Powyższe dodatkowo obrazuje wskazywaną już wyżej okoliczność, że podawane przez skarżącego we wniosku informacje mające uprawdopodobnić konieczność wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. są niekonkretne i co najmniej niepełne. W oparciu o tego rodzaju informacje trudno zaś dokonać prawidłowej oceny możliwości zaistnienia przesłanek warunkujących możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Podsumowując należy wskazać, że strona składająca wniosek o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności winna przekonać Sąd o tym, że wykonanie tego aktu lub czynności, bez wątpienia, zrodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania dla niej trudnych do odwrócenia skutków. W niniejszej sprawie ogólna argumentacja zawarta we wniosku nie doprowadziła Sądu do takiego przekonania. Wobec powyższego Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.