I SA/Ke 615/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi O. Polska S.A. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej oddala skargę. 1.1 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem [...] nr [...]utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy Z. [...] r. nr [...]o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej tego organu z [...] r. nr [...] określającej O. Polska S.A. w W. (dalej: spółce), wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 rok. 1.2 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podniosło, że w sprawie zaistniały przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności wymienionej na wstępie decyzji nieostatecznej z 30 października 2014 r. Wskazał na art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym decyzji nieostatecznej może być nadany taki rygor, gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Przepis ten znajduje zastosowanie, gdy organ uprawdopodobni, że zobowiązanie z decyzji nie zostanie wykonane – art. 239b § 2 tej ustawy. W przedmiotowej sprawie do upływu terminu przedawnienia pozostawał krótki okres czasu – mniej niż 3 miesiące, ponieważ decyzja określająca zobowiązanie za 2009 r. doręczona została 3 listopada 2014 r., a zaległość w podatku od nieruchomości nie została uregulowana. W trakcie postępowania spółka podejmowała szereg czynności, których celem było dążenie do przedawnienia zobowiązania podatkowego. Spółka stale kwestionuje prawidłowość wymiaru podatku za kolejne lata, również przed innymi organami w całej Polsce, mimo, że rozstrzygnięcia są podejmowane na niekorzyść strony w części dotyczącej kluczowej dla sprawy zasady opodatkowania kabli telekomunikacyjnych w kanalizacji kablowej. Spółka od lat nie zgadza się z jednolitą wykładnią prawa stosowaną przez organy i sądy i wykorzystuje w celu uniknięcia opodatkowania wszelkie środki procesowe. Takie postępowanie można zakwalifikować jako próbę wykorzystania przez spółkę legalnych środków umożliwiających niewykonanie decyzji w rozumieniu art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej. Jako dodatkowy argument organ wskazał fakt złożenia odwołania od decyzji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. 1.3 Odnosząc się do zarzutu zażalenia, w którym spółka podniosła, że nie została poinformowana o toczącym się postępowaniu w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, organ wskazał na art. 165 § 2 i § 4 Ordynacji podatkowej. Regulują one kwestie doręczenia podatnikowi postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego. Jednak przepisów tych, na podstawie § 5 pkt 3 wymienionego artykułu, nie stosuje się w sprawie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Podobnie, z mocy art. 200 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, nie stosuje się w takiej sprawie przepisu art. 200 § 1, który stanowi, że przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się sprawie zebranego materiału dowodowego. 1.4 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podniosło, że uchybieniem organu pierwszej instancji było doręczenie postanowienia z [...]w formie papierowej a nie za pomocą środków komunikacji elektronicznej, o co wnosiła spółka. Strona nie podniosła jednak żadnych ujemnych skutków braku doręczenia zaskarżonego postanowienia drogą elektroniczną. Doręczono je na piśmie 5 grudnia 2014 r., strona miała więc możliwość zapoznania się jego treścią oraz możliwość jego zakwestionowania, o czym świadczy fakt złożenia zażalenia. 2.1 Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. złożyła spółka. Zarzuciła naruszenie art. 210 § 4 w zw. z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej wskutek braku uprawdopodobnienia, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Z. nie zostanie przez skarżącą wykonane przed terminem przedawnienia. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji. 2.2 W uzasadnieniu skarżąca zarzuciła, że organ nie przywołał żadnej okoliczności, która wskazywałaby na wysokie prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania przez skarżącą. Za uprawdopodobnienie nie można uznać drugiej z przesłanek koniecznych do nadania nieostatecznej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Zastosowanie znaleźć muszą obie przesłanki. Oparcie postanowienia wyłącznie na tej okoliczności, że okres przedawnienia jest krótszy niż trzy miesiące, zbędnym czyniłby drugą przesłankę zastosowania tego rygoru, jaką jest uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa niewykonania zobowiązania. Za uprawdopodobnienie nie można uznać tego, że skarżąca nie wykonała uprzednio doręczonej decyzji organu pierwszej instancji ani tego, że wniosła odwołanie. Skarżąca w znacznej mierze dokonała wpłat. Wykonaniu podlegają decyzje ostateczne, co pozwala podatnikom na wstrzymanie się od zapłaty do czasu rozstrzygnięcia ostatecznego. Dalsze powołane przez organ kwestie związane z całokształtem postępowania zmierzającego do określenia wysokości zobowiązania podatkowego za 2009 r. pozostają bez związku z oceną, czy zobowiązanie w niej ustalone zostanie czy też nie wykonane. Należy odróżnić wymiar zobowiązania podatkowego od jego wykonania. Okoliczności związane z procesem wymiaru nie wpływają na ryzyko niewykonania decyzji, gdyż są to odrębne aspekty poboru podatku. 3.1 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył co następuje: 4.1 Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r.– Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, jak też powołaną podstawą prawną, jest natomiast związany granicami sprawy (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: ustawa p.p.s.a. 4.2 Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W niniejszej sprawie jest sporne czy organ podatkowy uprawdopodobnił, że zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2009 r. wynikające z nieostatecznej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Z. z [...] r. nie zostanie wykonane, a więc czy zaistniała przesłanka wymieniona w art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej, pozwalająca na nadanie tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. 4.3 Zgodnie z art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej, decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy: 1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub 2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub 3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub 4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Z kolei w myśl art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej, przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Tak więc warunkiem koniecznym jest uprawdopodobnienie przez organ podatkowy, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Dla wykazania spełnienia warunku określonego w art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej wystarczy zatem uprawdopodobnienie, które jest środkiem zastępczym dowodu i nie daje pewności lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) istnienia jakiegoś faktu, a zatem nie oznacza konieczności udowodnienia danej okoliczności. Bez potrzeby prowadzenia dowodów organ winien jedynie wskazać stosowną argumentacją istnienie uzasadnionej obawy, przypuszczenia, że zobowiązanie nie zostanie wykonane (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 kwietnia 2014 r. sygn. akt I FSK 607/13 LEX nr 1484702). 4.4 W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie organy podatkowe obu instancji w uzasadnieniach swoich postanowień w sposób jasny i wyczerpujący przedstawiły przesłankę jaką się kierowały przy ich wydawaniu, wskazując na krótszy niż trzy miesiące (bo niespełna dwumiesięczny) termin przedawnienia zobowiązania podatkowego. Wbrew twierdzeniom skarżącej, organy podatkowe uprawdopodobniły, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Nie bez znaczenia pozostają okoliczności niniejszej sprawy, że zaległość w podatku od nieruchomości powstała kilka lat temu, a mimo to przez tak długi okres czasu nie złożono prawidłowych korekt deklaracji i nie uiszczono podatku w pełnej wysokości. Nadto spółka wniosła od decyzji określającej zobowiązanie podatkowe odwołanie, co ewidentnie świadczy o tym, że nie miała zamiaru dobrowolnie zapłacić zobowiązania wynikającego z tej decyzji. Nie podważając przysługującego stronie prawa do wniesienia odwołania, nie można pominąć faktu, że z tą decyzją się nie zgadza i ją kwestionuje, a to pozwala na wysnucie logicznego i jednoznacznego wniosku, iż zobowiązanie z decyzji nie zostanie wykonane. Fakt wniesienia odwołania oraz inne okoliczności występujące w sprawie, rozpatrywane w powiązaniu ze sobą, mogą zostać uznane za spełnienie przesłanki z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 października 2011 r., sygn. akt I FSK 1650/10 oraz wyrok z 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt I GSK 1038/11). Zaznaczyć należy, że organ podatkowy nie kwestionował i nie ograniczał prawa strony do wniesienia odwołania od decyzji i tym samym domagania się rozpoznania sprawy przez organ drugiej instancji. Organ podatkowy powołał tę okoliczność, aby uprawdopodobnić, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. 4.5 Zdaniem Sądu, organy podatkowe uprawdopodobniły, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji nieostatecznej Burmistrza Miasta i Gminy Z. nie zostanie przez skarżącą wykonane przed terminem przedawnienia. 4.6 W związku z powyższym, brak jest podstaw do skutecznego formułowania zarzutu naruszenia art. 210 § 4 w związku z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej. Dlatego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.