I SA/Ke 632/12

WyrokWSA w Kielcach2013-01-03

Skład orzekający: Artur Adamiec, Danuta Kuchta, Ewa Rojek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka uczestnicząca w transakcjach, które okazały się oszustwem podatkowym, może skorzystać ze zwolnienia od podatku VAT dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów (WDT) i opodatkować je stawką 0%?
Ratio decidendi
Spółka nie może skorzystać ze zwolnienia od podatku VAT dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów (WDT) i opodatkować jej stawką 0%, jeśli brała udział w oszustwie podatkowym, nawet jeśli formalnie spełniła warunki dotyczące wywozu towaru i posiadania przez nabywcę numeru VAT. Udział w oszustwie podatkowym wyklucza możliwość skorzystania z uprawnień wynikających z Dyrektywy VAT, a organ ma prawo obciążyć transakcję krajową stawką podatku VAT.
Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. zadeklarowała wewnątrzwspólnotową dostawę piwa do firmy B. z Anglii, wskazując jako miejsce dostawy Francję. Organ podatkowy ustalił, że firma B. była jedynie pośrednikiem, a rzeczywisty odbiorca towaru był nieustalony i fikcyjny. Spółka A. miała świadomość uczestniczenia w oszustwie podatkowym, co doprowadziło do zakwestionowania przez organ podatkowy prawa do zastosowania stawki 0% VAT i określenia podatku do zwrotu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędzia WSA Danuta Kuchta,, Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 grudnia 2012 r. w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad 2010 r. oddala skargę. 1.1 Decyzją z dnia [...] 2012 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...] 2012 r. nr [...] określającą "A." Sp. z o.o. w Kielcach nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za listopad 2010 r. w wysokości 44.902zł. 1.2 Organ drugiej instancji ustalił następujący stan faktyczny. "A." Sp. z o.o. (dalej: Spółka) prowadziła działalność w zakresie zakupu i sprzedaży piwa. W listopadzie 2010 r. Spółka zadeklarowała wyłącznie wewnątrzwspólnotową dostawę towarów w kwocie [...] zł, którą opodatkowała stawką 0%. Nabywcą piwa według wystawionych w listopadzie 2010 r. trzynastu faktur była firma z Anglii – "B. " [....] London UK, Nip [...], jako miejsce dostawy wskazano "C." [...] CALAIS. Organ ustalił ponadto, że firma "B. " w listopadzie 2010 r. wystawiła trzynaście faktur sprzedaży piwa tylko na rzecz jednego odbiorcy firmy "D." [...] Calais we Francji. Firma nie rozliczyła nabycia wewnątrzwspólnotowego ani na terenie Francji, ani Wielkiej Brytanii. Organ ustalił, że firma francuska ustanowiła fikcyjnego reprezentanta w osobie E. L. i została założona w celu ukrycia rzeczywistego przebiegu zdarzeń związanych z realizowanym nieformalnie obrotem gospodarczym. Spółka uczestniczyła w oszustwie mającym na celu uniknięcie opodatkowania wewnątrzwspólnotowego przemieszczenia towaru. Organ nie uznał wykazanych przez Spółkę dostaw za wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów, ponieważ w jego ocenie nie były one realizowane na rzecz podmiotu wskazanego w fakturach jako nabywca. 1.3 W związku z tym organ ustalił, że Spółka zawyżyła kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy o [...] zł przez zastosowanie obniżonej stawki podatku VAT w wysokości 0%, podczas gdy do dostaw zrealizowanych w listopadzie 2010 r. powinna zastosować stawkę podatku VAT w wysokości 22%. Organ podniósł, że nie kwestionuje faktu wywozu towarów z terytorium kraju na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju, natomiast kwestionuje, że wskazany przez Spółkę na wystawionych fakturach sprzedaży w listopadzie 2010 r. nabywca firma "B. " był rzeczywistym nabywcą towaru. W ocenie organu dokonana przez Spółkę dostawa piwa zrealizowana została na rzecz niezidentyfikowanego kontrahenta, a co za tym idzie nie zadeklarował on wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów od Spółki i nie rozliczył należnego podatku VAT z tytułu przeprowadzonych transakcji. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że Spółka nie tylko nie dołożyła należytej staranności w celu upewnienia się, że dokonywane przez nią czynności nie prowadzą do uczestnictwa w oszustwie podatkowym, lecz także miała świadomość uczestniczenia w takim oszustwie i realizacji tego oszustwa sprzyjała. Spółka dokonując dostawy piwa na rzecz firmy "B. ", które było dostarczane bezpośrednio do Francji do fikcyjnej firmy "D." miała świadomość, że transakcje dokonywane fakturami wystawionymi na rzecz firmy "B. " stanowią nadużycie prawa i że Spółka uczestniczy w oszustwie podatkowym. Organ wskazał, że o świadomym i celowym działaniu Spółki świadczą następujące okoliczności: - faktyczna anonimowość rzeczywistych odbiorców piwa wywiezionego do Francji; - brytyjska firma "B. " została zarejestrowana i prowadzona przez G. S., z którym prokurenta Spółki N. L. łączyła dawna znajomość. W rzeczywistości nawiązanie współpracy z tą firmą miało na celu niezgodne z prawem uniknięcie opodatkowania transakcji wewnątrzwspólnotowego przemieszczenia towaru; - niesamodzielna rola G. S. w relacjach ze Spółką i "D." tj. jego podporządkowanie Spółce przejawiające się w braku orientacji, co do przebiegu zdarzeń gospodarczych, braku wpływu na wyniki własnej firmy (zarówno dobór przewoźników jak i uzgadnianie cen leżało po stronie powiązanych firm "A." i "E."), braku zaangażowania jakichkolwiek własnych środków finansowych; - podmiot francuski zakończył działalność z dniem 1 grudnia 2010 r., a mimo to Spółka w dalszym ciągu deklarowała przemieszczenie transportów piwa do Francji do magazynów rzekomo wynajmowanych przez firmę "D.", świadczy o tym, że Spółka w rzeczywistości uczestniczyła w transakcjach noszących znamiona oszustwa podatkowego; - realizowanie płatności przez firmę "B. " w sposób całkowicie odbiegający od tego, co wynika z zapisów umowy o współpracy pomiędzy tą firmą, a Spółką. Działania takie świadczą o pozorności tej umowy; - powołane w zeznaniach okoliczności nawiązania kontaktów handlowych pomiędzy Spółką, a "D." za pośrednictwem firmy "B. " oraz sposób realizowania transakcji pomiędzy tymi firmami znacząco odbiegający od racjonalności. 2.1. Na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzuciła naruszenie: - art. 120 i art. 122 Ordynacji podatkowej w związku z błędnie ocenionym materiałem dowodowym, co doprowadziło do postawienia bezpodstawnego zarzutu udziału Spółki w oszustwie podatkowym; - art. 13 ust. 1, 2 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez nieznanie za wewnątrzwspólnotową dostawę dokonanych dostaw piwa w listopadzie 2010 r. na rzecz firmy brytyjskiej "B. " w sytuacji, gdy wszystkie przesłanki wymienione w powyższych przepisach zostały spełnione; - art. 41 ust. 1, 3 w związku z art. 42 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez opodatkowanie transakcji wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów (piwa) w listopadzie 2010 r. na rzecz firmy brytyjskiej "B. " stawką podstawową VAT 22% w sytuacji, gdy z uwagi spełnienie wszystkich warunków formalno-prawnych właściwą stawką opodatkowania tych dostaw jest stawka 0%; - art. 138, art. 40 i art. 41 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. poprzez opodatkowanie na terytorium Polski dostaw towarów dokonanych na terytorium Francji na rzecz firmy brytyjskiej "B. " w sytuacji, gdy miejscem opodatkowania tych dostaw winno być terytorium Francji lub Wielkiej Brytanii. 2.2. Spółka w uzasadnieniu skargi podniosła, że w zgromadzonym materiale dowodowym nie ma żadnych dowodów świadczących, że Spółka świadomie i celowo brała udział w oszustwie podatkowym. Zarzuciła, że organ podatkowy bezzasadnie przyjął, że Spółka była organizatorem oszustwa podatkowego w zakresie sprzedaży piwa na rzecz firmy "B. ", choć w świetle zebranego materiału dowodowego nieuczciwym podmiotem okazała się firma francuska "F.". Uchybienia organów podatkowych dotyczące błędnej oceny materiału dowodowego i w konsekwencji postawienia Spółce bezpodstawnego zarzutu stanowią naruszenie art. 120 i art. 122 Ordynacji podatkowej. 2.3. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 13 ust. 1, i 2 ustawy o podatku od towarów i usług Skarżąca podniosła, że wszystkie przesłanki wymienione w niniejszym przepisie zostały spełnione. Nastąpiło wywiezienie towarów z kraju na teren innego państwa członkowskiego tj. do Francji oraz odbiorcą towarów był czynny podatnik podatku VAT zarejestrowany na terenie Wielkiej Brytanii. W tej sytuacji wbrew twierdzeniom organu podatkowego nabywcą piwa od Spółki była firma brytyjska "B. " , a nie "niezidentyfikowany kontrahent". 2.4. Skarżąca podniosła, że wbrew twierdzeniom organu z uwagi na spełnienie przez Spółkę wszystkich warunków formalno-prawnych właściwą stawką opodatkowania dostaw piwa jest stawka 0%. W sprawie wykazane jest, że odbiorcą towarów był czynny podatnik VAT zarejestrowany na terenie Wielkiej Brytanii oraz że Spółka posiada kompletną i szczegółową dokumentację podatkową dotyczącą dostaw towarów na rzecz kontrahenta w Wielkiej Brytanii. 2.5. Spółka uzasadniając naruszenie przez organ art. 138 ust. 1, art. 40 i art. 41 Dyrektywy 2006/112/WE wskazała, że transakcja dostawy piwa z Polski do Francji na rzecz podatnika posiadającego brytyjski nr VAT winna być opodatkowana we Francji lub w Wielkiej Brytanii, w Polsce winna być zwolniona z opodatkowania podatkiem VAT. 2.6. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zaważył co następuje: 3.1 Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem ( art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz.U.nr 153, poz. 1269 ze zm.). Oznacza to, że wyeliminować z obrotu prawnego można jedynie rozstrzygnięcie naruszające prawo w sposób o jakim mowa w art. 145 § 1 ust. 1 lit a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.). Nadto zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi jak też wskazaną podstawą prawną. 3.2 Dokonana w powyższy sposób kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że odpowiada ona prawu , co oznacza, że skarga jest bezzasadna. 3.3 Istotą sporu była okoliczność czy spółka "A." dokonała opodatkowanej stawką 0% wewnątrzwspólnotowej dostawy piwa (dalej WDT) udokumentowanej wystawionymi w listopadzie 2010r. fakturami na rzecz brytyjskiego podmiotu "B. " Zdaniem strony skarżącej doszło do wykonania przez nią WDT w związku z czym zasadnym było opodatkowanie spornych transakcji stawką 0%. Spółka wskazała przy tym, że dostawy dokonała na rzecz podmiotu posługującego się aktywnym numerem identyfikacji podatkowej VAT , który to podmiot obciążony został przez brytyjskie organy podatkowe podatkiem VAT związanym z tymi transakcjami. Skoro zatem doszło do wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów (dalej WNT) to musiało dojść do WDT jako transakcji lustrzanej. Podniosłą też , że wbrew ustaleniom organu nie miała świadomości uczestniczenia w oszustwie podatkowym o ile takie zaistniało. Zdaniem organu zakwestionowane dostawy nie stanowiły WDT albowiem firma wskazana na fakturach nie była nabywcą towarów co oznacza , że nie zostały spełnione ustawowe przesłanki zakwalifikowania czynności jako WDT . Organ wskazał, że zgodnie z art. 13 i 42 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (DZ.U.nr 54, poz. 535 ze zm. dalej ustawa VAT) do zakwalifikowania czynności jako WDT koniecznym jest wywóz towaru z kraju na terytorium państwa Unii Europejskiej , oraz przejście ekonomicznego władztwa nad towarami na wskazanego w fakturze nabywcę. W sprawie nabywcą przemieszczonego towaru nie była firma wykazana na fakturze a nieustalona osoba odbierająca towar na terenie Francji o czym skarżący na podstawie okoliczności wiedział lub powinien był wiedzieć. 3.4 Zdaniem Sądu stanowisko organu jest prawidłowe. W poprawnie ustalonym stanie faktycznym (przyjętym przez Sąd za własny) organ wskazał, że zakwestionowane faktury nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych albowiem firma na którą faktury wystawiono nie była rzeczywistym nabywcą towaru. Na poparcie tych twierdzeń organ wskazał, że firma "B." pośredniczyła jedynie w dostawie towaru między skarżącą Spółką a nieustalonym podmiotem na terenie Francji. Okoliczność, że firma brytyjska nie była nabywcą dostaw piwa wynika bezpośrednio z zeznań przesłuchanego w charakterze świadka właściciela tej firmy G. S.. Wyjaśnił on , że pośredniczył jedynie w przedmiotowych dostawach pomiędzy skarżącą Spółką a firmą francuską "D.". Dostawy finansowane były za pieniądze fikcyjnej firmy C. (okoliczność niesporna) , w narzuconych przez nią ilościach i terminach a dostawy przekazywane bezpośrednio do jej magazynów położonych w Calais. Skoro zatem właściciel spółki wskazanej na fakturach jako nabywca sam oświadcza, że nie był faktycznym nabywcą towaru (bo nie miał pieniędzy na jego zakup) i opisuje swoją rolę jako pośrednika to trudno przyjąć, że faktury są materialnie poprawne. Zatem w okolicznościach sprawy organ zasadnie przyjął, że firma B. służyła jedynie legalizowaniu transakcji skoro z jej dokumentów księgowych wynika, że oprócz spornych transakcji nie dokonywała innych czynności opodatkowanych, a z działalności pośrednictwa nie czerpała korzyści. Okoliczność, że firma D. do magazynów której zgodnie z fakturami trafiały dostawy , była firmą fikcyjna nie była objęta sporem. Zdaniem Sądu w okolicznościach sprawy poprawne jest też teza organu, że spółka "A." wiedziała , że bierze udział w oszustwie podatkowym. Zdaniem Sądu świadczy o tym przede wszystkim zawarcie w dniu 1 XI.2010r. umowy o współpracy z firmą B. Żadne z postanowień tej umowy nie było respektowane w trakcie trwającej w miesiącu listopadzie 2010 r. współpracy. Zasadny jest zatem wniosek, że celem zawarcia umowy była jedynie legitymizacja dokonywanych transakcji. Okoliczności dostaw i płatności za nie poza systemem bankowym (przywożenie relatywnie dużej ilości pieniędzy w gotowce z Anglii) świadczą o wiedzy przedstawicieli i udziałowców skarżącej Spółki o tym, że transakcje wykorzystywane są do oszustwa w podatku VAT. Dodatkowo świadczą o tym sprzeczności , odnośnie form i terminów płatności , w zeznaniach G.S. i prezesa zarządu "A." K. S.. Z dokumentów księgowych Spółki wynika bowiem, że płatności następowały gotówkowo w siedzibie Spółki tj. poza systemem bankowym , podczas gdy tak G. S. jak i K. S. zeznawali , że dochodziło też do wpłat czy przelewów bankowych. Również fakt, że prezes skarżącej Spółki niezgodnie z dokumentami księgowymi przedstawia w zeznaniach okoliczności płatności (wskazuje , że płatności następowały najpóźniej a chwilą odbioru towaru, podczas gdy z dokumentacji wynika , że dokonywane były 5-10 dni po dostawie) świadczy dobitnie o tym, że nie mówi prawdy. Nadto fakt, że transport piwa organizowany był , w tym w zakresie ceny za usługę , przez firmę A. ( za pośrednictwem powiązanej z nią poprzez osoby wspólnika K.S. i prokurenta N.L. firmę "E.") świadczy o tym, że miała świadomość , że płacący formalnie za transport G. S. nie był nabywcą towaru. Z niekwestionowanych zeznań właściciela jednej z firm przewozowych M. W. wynika, że decyzje o transporcie i jego cenie negocjował a firmą "E.". W tym stanie rzeczy niezasadny jest zarzut skarżącej Spółki naruszenia art. 120 i 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2006r. Nr 8, poz. 60 ze zm. dalej ord. pod.). Organ podjął wszelkie działania zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy a wyciągnięte przez niego wnioski są zgodne z zasadą swobodnej oceny dowodów wynikającą z art. 191 ord. pod. W kontekście tych zarzutów podnieść należy, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej ( dawniej Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości) obowiązuje zasada, zgodnie z którą ciężar dowodu uzyskania prawa do zwolnienia od podatku lub objęcia zakresem odstępstwa od opodatkowania spoczywa na tym, kto chce z tego prawa skorzystać ( patrz np. teza 26 orzeczenia w sprawie Twoh International C-184/05). W orzeczeniu tym Trybunał expresis verbis wskazał, że dostawca towaru zobowiązany jest przedstawić dowód na to, że zaistniały przesłanki do zwolnienia WDT tj. że prawo do rozporządzenia towarem przeszło na kupującego oraz, że towar został wysłany do innego państwa członkowskiego ( teza 23 i 26 sprawy C-184/05). Skarżący w toku postępowania podatkowego nie zaoferował żadnego dowodu wskazującego, że spółka "B." byłą faktycznym nabywcą towaru w związku z czym czynienie organowi zarzutu działania niezgodnie z zasadą praworządności i zaufania do organów nie mogło odnieść skutku. Ponadto jak wskazywał wielokrotnie Trybunał Sprawiedliwości między innymi w sprawie C-409/04 Teleos – teza 38 wszelkie pojęcia definiujące czynności podlegające opodatkowaniu na mocy VI dyrektywy w tym WNT i WDT maja charakter obiektywny i znajdują zastosowanie niezależnie od celów i rezultatów tych czynności. Oznacza to (teza 39 – 40 Teleos) , że organy nie mogą badać zamiaru podatnika a oceny dokonywać mogą jedynie na podstawie obiektywnych elementów stanu faktycznego. Tym samym poprawnie organy nie dały wiary mało logicznym wyjaśnieniom przedstawiciela skarżącej , że zamiarem Spółki było dokonanie WDT skoro obiektywnie z zgodzie z logiką i doświadczeniem życiowym organy ustaliły, że wykazana na fakturach spółka nie nabyła prawa do właścicielskiego rozporządzenia towarem. 5. Definicje WDT zawiera art. 13 ust. 1 ustawy VAT. Wynika z niej jednoznacznie , że aby daną czynność uznać za WDT to konieczny jest wywóz towaru z terytorium kraju na terytorium innego państwa Unii oraz to, że wywóz musi nastąpić w wyniku dostawy co oznacza, że nabywca musi nabyć prawo do rozporządzenia towarem jak właściciel. Innymi słowy WDT jest specyficznym przypadkiem dostawy towarów, korzystającym ze zwolnienia od opodatkowania z zachowaniem prawa do odliczenia (stawka 0%), z uwagi na rozliczenia podatku przez nabywcę dokonującego wewnątrzwspólnotowego nabycia (dalej WNT). Takiej samej wykładni definicji WDT dokonał Trybunał Sprawiedliwości w sprawach m.innymi Teleks C-409/04 (pkt 42) , Twoh C-184/05 (pkt 23) i sprawie C-285/09 (pkt 41). Podniósł , że zwolnienie WDT znajduje zastosowanie tylko wtedy, gdy prawo do rozporządzenia towarem jak właściciel zostało przeniesione na nabywcę i gdy towar przetransportowany został do innego państwa członkowskiego a w wyniku wysyłki opuścił terytorium państwa dostawy. Prawidłowo zatem organ podniósł, że skarżąca Spółka nie wykazała , aby prawo do rozporządzania towarem jak właściciel przeszło na wykazaną w fakturach jako nabywcę towaru spółkę " B."( patrz pkt 3.4 uzasadnienia).Okoliczność, że faktury formalnie wystawione zostały poprawnie na podatnika zarejestrowanego w państwie członkowskim nie ma decydującego znaczenia wobec tego, że jak wskazano wyżej podatnik ten jak sam wyjaśnił był jedynie pośrednikiem nieustalonej osoby a nie nabywcą. Oznacza to, że nie został spełniony jeden z elementów pozwalający na uznanie transakcji za WDT ( podobnie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29.06.2012r. I FSK 1064/11 – baza cbois.nsa.gov.pl). Okoliczność , że towar dotarł z terytorium Polski do innego państwa Wspólnoty sporna nie była. Tym samym zarzut naruszenia art. 13 ust. 1 i 2 ustawy VAT okazał się niezasadny. 6. Poprawnie też organ wskazał, że zastosowanie stawki 0% w myśl art. 42 ust. 1 ustawy o VAT możliwe jest jedynie wtedy gdy podatnik dokonujący WDT pozostaje w dobrej wierze , że dokonywana przez niego czynność nie prowadzi do udziału w oszustwie. Teza ta nie budzi wątpliwości tak w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ( np. I FSK 790/11 cbois.nsa.gov.pl) jak i w dorobku Trybunału Sprawiedliwości UE. W powoływanej wyżej sprawie Teleos (teza 65) Trybunał wskazał, że "nie jest sprzeczne z prawem wspólnotowym wymaganie, by dostawca przedsięwziął wszystkie środki, których zastosowania można od niego racjonalnie żądać w celu zagwarantowania , by dokonana przez niego czynność nie prowadziła do udziału w oszustwie podatkowym." Oznacza to, że od podatnika chcącego skorzystać ze zwolnienia podatkowego (stawki 0%) wymagać należy dołożenia należytej staranności w prowadzeniu swych spraw , co oznacza, że chodzi nie tylko o winę umyślną ale i nieumyślną. W sprawie C-285/09 Trybunał Sprawiedliwości wprost wskazał (teza 49) , że " prawo Unii nie sprzeciwia się temu, aby państwa członkowskie uznały wystawienie fałszywych faktur za stanowiące oszustwo podatkowe i aby odmawiały w takim przypadku zwolnienia". W sprawie niniejszej jak wskazano w pkt 3.4 skarżąca Spółka wiedziała, że uczestniczy w oszustwie podatkowym . W okolicznościach sprawy nie budzi wątpliwości, że firma "B." nie byłą nabywcą towaru. Skarżąca musiała mieć tego świadomość skoro zawarła z firmą pana S. prawidłowo skonstruowaną umowę o warunkach współpracy po czym żadne z jej postanowień nie było przestrzegane. Świadczy to niezbicie o tym na co prawidłowo wskazał organ, że umowa była pozorna a jej celem było stworzenie w dokumentacji firmy pozorów poprawności przeprowadzanych transakcji. W tym zakresie niewystarczające jest wyjaśnienie skarżącej, że kontrahent posiadał brytyjski numer identyfikacji podatkowej. Skoro bowiem dostawy realizowane były do Francji to przedsiębiorca poprawnie dbający o swoje interesy winien sprawdzić kontrahenta francuskiego lub ustalić czy wykazany w fakturach brytyjski dostawca jest zarejestrowany na potrzeby VAT na terenie Francji. Obowiązek dostawcy upewnienia się o rzetelności partnera jest niezwykle istotny. Jak wskazał rzecznik generalny Juliane Kokott w przedstawieniu z dnia 11 stycznia 2007r. do sprawy Teleos , cel zapobiegania oszustwom podatkowym uzasadnia stawienie realizującemu transakcje handlową wysokich wymagań w odniesieniu do okoliczności zawierania tejże transakcji. Akceptując to stanowisko Trybunał Sprawiedliwości w cyt. wyżej sprawie (teza 58) wskazał, że "cel w postaci zapobiegania oszustwom podatkowym uzasadnia wyższe wymagania w zakresie obowiązków dostawcy" . Tym samym skoro skarżąca Spółka miała , lub poprzez niedołożenie należytej staranności winna mieć świadomość, że uczestniczy w oszustwie podatkowym i nie doszło do WDT, z uwagi na niewskazanie faktycznego nabywcy towaru , zastosowanie stawki o jakiej mowa w art. 42 ust. 1 ustawy o VAT nie było możliwe. 7. Istotnym zagadnieniem w sprawie było czy organ zasadnie opodatkował czynność stawką VAT właściwą dla dostawy towaru w sytuacji gdy nabycie opodatkowane zostało w Wielkiej Brytanii w sposób o jakim mowa w art. 41 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (dalej Dyrektywa 112). Nie jest w sprawie sporne, że firma "B." na rzecz , której w fakturach zadeklarowano WDT miała nadany brytyjski numer identyfikacyjny VAT i spełniała wszelkie formalne warunki konieczne do prowadzenia działalności w kraju jej położenia ( Wielka Brytania). Zasadą jest, że miejscem WDT jest miejsce zakończenia wysyłki lub transportu do nabywcy. Wynika to z art. 40 Dyrektywy 112 ( tak samo - art. 25 ust. 1 ustawy o VAT). Celem powyższego rozwiązania było przeniesienie wpływów podatkowych do państwa ostatecznej konsumpcji, poprzez opodatkowanie WDT w państwie zakończenia wysyłki. Konstrukcja ta oparta jest na założeniu, że każdemu WNT odpowiada dostawa zwolniona z opodatkowania w państwie członkowskim, w którym rozpoczęła się wysyłka lub transport towarów. W sytuacji zatem, gdy tak jak w sprawie niniejszej dostawa nie jest opodatkowania w państwie przeznaczenia to zgodnie a art. 41 Dyrektywy 112 należy ją opodatkować na terytorium państwa członkowskiego, które nadało numer identyfikacyjny VAT, pod którym nabywca dokonał takiego nabycia. Rozwiązanie to zastosowane w sprawie przez brytyjskie władze skarbowe ma na celu m.innymi "uszczelnienie" systemu VAT poprzez zmniejszenie ryzyka braku opodatkowania. Nie jest objęta sporem okoliczność, że administracja brytyjska opodatkowując sporne transakcje zgodnie z art.41 Dyrektywy 112 pozbawiła firmę "B." prawa do odliczenia, powołując się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 22.04.2010r. C-536/08. W orzeczeniu tym Trybunał wskazał, że takie WNT nie może korzystać z ogólnego systemu odliczenia przewidzianego w art. 28b część A ust. 2 akapit 1 VI Dyrektywy. W związku z pobraniem od spornych transakcji podatku VAT na terenie Wielkiej Brytanii strona skarżąca podniosła, że ponowne opodatkowanie jej w Polsce jest sprzeczne z art. 40, 41 i 138 Dyrektywy 112 albowiem prowadzi do ich podwójnego opodatkowania. Poprawny jest pogląd organu podatkowego, że opodatkowanie transakcji w okolicznościach wskazanych wyżej na terenie Wielkiej Brytanii nie ma znaczenia dla możliwości opodatkowania transakcji na terenie kraju. Prawo wspólnotowe nie stroi na przeszkodzie aby formalnie ta sama transakcja była oceniana niezależnie przez właściwe państwa członkowskie. Złożona zaś, w kraju identyfikacji podatkowej deklaracja podatkowa , nie wiąże organów podatkowych w państwie pochodzenia towarów przy podejmowaniu decyzji o zwolnieniu z podatku Dla rozstrzygnięcia sprawy istotnym jest , że udział w oszustwie podatkowym wyklucza możliwość skorzystania z uprawnień przysługujących z Dyrektywy. Szeroko na ten temat wypowiedział się Trybunał Sprawiedliwości w sprawie Halifax C-255/02. W tezach 68 – 86 tego orzeczenia Trybunał wskazał, że uprawnienia z Dyrektywy przysługują wyłącznie jeśli transakcje będąca ich podstawą nie mają oszukańczego charakteru. Nadto wskazał (teza 90-98) , że jeśli mamy do czynienia z nadużyciem (oszustwem) należy przedefiniować pojęcia w taki sposób aby odtworzyć sytuacje , która istniałaby, gdyby nie dokonano transakcji stanowiących nadużycie. Skoro zatem spółka "A." uczestniczyła w oszustwie podatkowym to stanęła tym samem poza systemem zwolnień o jakich mowa w Dyrektywie 112 , konsekwencją czego było prawo organu do obciążenia transakcji stawką podatku należną dostawie towarów. Obciążenie w takiej sytuacji dostawcy podatkiem od wartości dodanej nie jest sprzeczne ani z zasadą neutralności i ochrony uzasadnionych oczekiwań ani z zasadą proporcjonalności. Jak bowiem wyjaśnił Trybunał Sprawiedliwości w orzeczeniu C-285/09 na zasady te nie może powoływać się podatnik, który umyślnie uczestniczył w oszustwie podatkowym i naraził na niebezpieczeństwo funkcjonowanie wspólnego systemu podatku VAT. W tym kontekście wskazać też należy na to, że odstąpienie od opodatkowania dostawy w sytuacji jak w sprawie niniejszej, zachęcałoby podatników do udziału w oszustwach podatkowych tego typu. Opodatkowanie zatem dostawy zgodnie ze stawka krajową nie może być uznane za zbyt restrykcyjne w kontekście oszukańczego charakteru transakcji. Sposób opodatkowania transakcji na terenie Wielkiej Brytanii w sposób korekcyjny a więc zgodnie z art. 41 Dyrektywy 112 świadczy jedynie, że władze brytyjskie dostrzegły oszustwo podatkowe, gdyż pozbawiły firmę "B." prawa do odliczenia, wobec ustalenia , że nabyte w ten sposób towary nie służyły wykonywaniu czynności podatnika podlegających opodatkowaniu. Tym samym nie doszło do naruszenia przywołanych w skardze przepisów prawa materialnego (tak ustawy o VAT jak i art. 138, 40 i 41 Dyrektywy 112) albowiem organ dokonał ich prawidłowej wykładni. Nie doszło też do zarzucanych naruszeń przepisów postępowania albowiem ustaleń faktycznych jak wskazano w pkt 3.4 dokonano w zgodzie z przepisami Działu IV rozdział 1 i 11 ord. pod. 3.8 Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło