I SA/Ke 708/15
WyrokWSA w Kielcach2015-12-22
Skład orzekający: Ewa Rojek, Danuta Kuchta, Mirosław Surma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zabezpieczenie zaległości podatkowej hipoteką na nieruchomości wyklucza przedawnienie tej zaległości, pomimo brzmienia art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką nie ulegają przedawnieniu, jest niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. W związku z tym, ustanowienie hipoteki na nieruchomości nie wyklucza przedawnienia należności podatkowych, a termin przedawnienia biegnie na zasadach ogólnych. Organy podatkowe błędnie ustaliły stan faktyczny, uznając, że zaległości podatkowe za lata 2008-2009 nie uległy przedawnieniu z powodu zabezpieczenia hipotecznego.Stan faktyczny
K.O. złożył wniosek o umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2008-2014. Organy podatkowe odmówiły umorzenia, uznając, że podatnik posiada majątek i dochody, a jego trudna sytuacja ekonomiczna nie uzasadnia umorzenia, a ponadto może wykluczać pomoc de minimis. Organy powołały się na art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, twierdząc, że zaległości za lata 2008-2009 nie uległy przedawnieniu z powodu zabezpieczenia hipotecznego. Skarżący zarzucił błędy w ustaleniu stanu faktycznego, niekompetencję i stronniczość organów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędzia WSA Mirosław Surma (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi K.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
1. Decyzja organu administracji publicznej i przedstawiony przez ten organ tok postępowania
1.1. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją
z [...] r. nr [...] utrzymało w mocy
decyzję Prezydenta Miasta S. z [...] r. [...] odmawiającą umorzenia K O.zaległości w podatku od nieruchomości położonej przy ul. S. 11A za lata 2008– 2014 w kwocie 9602 zł.
1.2. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że 23 stycznia 2015 r. K. O. złożył wniosek o umorzenie zaległości podatkowych w podatku do nieruchomości położonych przy ulicy S. 11 A za lata 2008-2014.
Kolegium wskazało na podstawę prawną rozstrzygnięcia, tj. art. 67b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, z którego wynika, że dla przyznania podatnikowi prowadzącemu działalność gospodarczą m.in. ulgi w postaci umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej, konieczne jest łączne spełnienie zarówno przesłanek wynikających z przepisów prawa krajowego, tj. art. 67a Ordynacji podatkowej jak i z przepisów prawa europejskiego - rozporządzenia Komisji Wspólnot Europejskich nr 1998/2006 z 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 379) dalej "Rozporządzenie". Jednocześnie organ omówił przesłanki umorzenia z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, tj. "ważny interes podatnika" oraz “interes publiczny", powołując przy tym poglądy orzecznictwa sądowego. Podniósł, że jeżeli nawet zajdą okoliczności uzasadniające umorzenie podatku, organ podatkowy może, ale nie musi dokonać umorzenia oraz jeżeli uzna, że powyższe przesłanki nie wystąpiły i odpowiednio uzasadni swoją decyzję, to do niego należy wybór rozstrzygnięcia.
1.3. Organ podatkowy zbadał sytuację ekonomiczną zobowiązanego i uznał, że nie uzasadnia ona umorzenia zaległości podatkowych w łącznej kwocie 9602 zł. Ustalono, że podatnik posiada stałe źródło dochodu w postaci renty rodzinnej
w wysokości 553,32 zł netto oraz dodatek mieszkaniowy w kwocie 161,66 zł.
z MOPS (do 31 lipca 2015 r.). K. O. ponadto posiada wierzytelność
w kwocie około 10.000 zł. Majątek nieruchomy strony to lokal mieszkalny
o powierzchni 51,08 m² wraz z częściami wspólnymi o powierzchni 10,48 m², udział w gruncie o powierzchni 67 m² położonym w S. przy ulicy K. 10/40 oraz nieruchomość położona przy ulicy S. 11, a w S.
o powierzchni 540 m² zabudowana budynkiem o powierzchni 56 m².
1.4. W ocenie Kolegium podnoszone przez zobowiązanego argumenty takie jak trudności ekonomiczne i przewlekłe prowadzenie postępowania komorniczego nie są okolicznościami wyjątkowymi i tym samym nie stanowią wystarczającego powodu do uzyskania ulgi w spłacie zobowiązań. Umarzanie zaległości podatkowych osobom posiadającym stałe źródła dochodów, majątek nieruchomy oraz zasądzone wierzytelności nie leży w interesie publicznym, jeśli istnieje szansa na ich choćby częściową spłatę. Zdolność zapłaty podatku wynika ponadto, nie tylko z osiąganych dochodów, ale także z posiadanego majątku, który może stanowić zabezpieczenie spłaty zobowiązań (hipoteka, zastaw). Podatnik decydując się na posiadanie nieruchomości i prowadzenie działalności gospodarczej, zobowiązany był uwzględnić wynikające z tego zdarzenia konsekwencje prawnopodatkowe w postaci istnienia obowiązku zapłaty podatku. Nie bez znaczenia w sprawie jest również istota podatku od nieruchomości, który jest podatkiem typu majątkowego, a więc zależnym tylko od faktu posiadania nieruchomości, nie zaś od tego, czy nieruchomość przynosi dochody (straty) lub czy podatnik dysponuje środkami pieniężnymi na zapłatę podatku. Jeżeli skarżącego nie stać na zapłatę podatku, nieruchomość nie przynosi dochodu, a przedsiębiorstwo nie prowadzi działalności skarżący winien rozważyć możliwość wydzierżawienia nieruchomości bądź jej sprzedaż.
1.5. Kolegium stwierdziło, że o ile podnoszona przez skarżącego trudna kondycja finansowa przedsiębiorstwa mogłaby być uznana za okoliczność świadczącą o ważnym interesie podatnika, z uwagi na to, że natychmiastowa
i jednorazowa zapłata ciążących na nim zaległości może negatywnie wpłynąć na funkcjonowanie przedsiębiorstwa, to jednocześnie ten sam fakt przesądza o tym, że skarżący może nie spełniać przesłanek wynikających z Rozporządzenia, co wyklucza możliwość przyznania pomocy de minimis, o którą się ubiega. Od 1 stycznia 2007 r., tj. od chwili wejścia w życie Rozporządzenia wykluczona została możliwość przyznania takiej pomocy podmiotom gospodarczym znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej czyli tzw. "przedsiębiorstwom zagrożonym" (art. 1 pkt. 1 lit. h Rozporządzenia). A zatem, permanentnie trudna sytuacja ekonomiczna przedsiębiorstwa, tym bardziej nie uzasadnia udzielenia ulg w spłacie zobowiązań. Trudna sytuacja P. "I.", K. O., jak wynika z akt sprawy trwa już od 2006 r. (w latach 2006-2008 udzielono podatnikowi ulgi w postaci umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości). Ponadto jak wynika z akt sprawy działalność gospodarcza była wielokrotnie zawieszana przez zobowiązanego, obecnie od 3 września 2013 r. do 3 września 2015 r.
1.6. W odniesieniu do zarzutów o dyskryminowaniu przedsiębiorstwa podatnika przez pracowników UM w S., Kolegium stwierdziło, że akta sprawy tych okoliczności nie potwierdzają. Jeżeli w postępowaniu sądowym zostanie prawomocnie stwierdzone, że K. O. w wyniku działalności konkretnych osób doznał szkody majątkowej będzie się on mógł ubiegać o naprawienie tej szkody. Kolegium nie jest natomiast organem władnym do tego aby takie okoliczności wyjaśniać.
1.7. Wobec powyższego Kolegium nie podzieliło poglądu podatnika
o występowaniu w niniejszej sprawie nagłych, nadzwyczajnych, wyjątkowych przesłanek umorzenia zaległości podatkowych. Wskazało, że wnioskodawca może złożyć wniosek o rozłożenie zaległości podatkowych na raty odpowiednio dostosowane do jego możliwości finansowych. Kolegium wskazało ponadto, że zaległości podatkowe za lata 2008-2009, nie uległy przedawnieniu, bowiem zostały zabezpieczone wpisem hipoteki do księgi wieczystej.
2. Skarga do Sądu
2.1. Na powyższą decyzję K. O. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
2.2. Stwierdził, że nie zgadza się z wydaną decyzją z powodu błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, częstego poświadczania nieprawdy przez skład orzekający, który nie chce zrozumieć istoty i przyczyn powstania bardzo trudnej sytuacji skarżącego i jego firmy, spowodowanej działaniem komorników i sędziów oraz prezydenta Starachowic. Działania tych osób, w ocenie podatnika, doprowadziły do wykreślenia 3 września 2015 r. jego firmy z Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej. Do tego faktu, jego zdaniem, przyczyniła się również działalność Kolegium, któremu skarżący zarzucił niekompetencję, stronniczość oraz przewlekłość postępowań.
2.3. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
2.4. W odpowiedzi na ww. pismo SKO, skarżący 22 grudnia 2015 r. złożył pismo zatytułowane "Wniosek dowodowy", w którym stwierdził, że odpowiedź na skargę zawiera informacje niezgodne z prawdą. W związku z powyższym wniósł
o całkowite oddalenie przedmiotowej odpowiedzi na skargę i uznanie jej jako bezzasadnej. Do pisma skarżący załączył jako dowody: wniosek do Prezydenta Miasta S. z 3 listopada 2015 r. oraz 5 postanowień Prezydenta Miasta S. z 1 grudnia 2015 r. w przedmiocie wznowienia postępowania podatkowego.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje:
3.1. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm.), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Analiza procesu decyzyjnego organów podatkowych wskazuje, że narusza on przepisy postępowania (art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, co uzasadnia wyeliminowanie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji z obrotu prawnego. Skarga okazała się tym samym skuteczna, ale nie z przyczyn w niej wskazanych.
3.2. W niniejszej sprawie przedmiotem sporu jest rozstrzygnięcie podjęte
w warunkach art. 67 a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z powołanym przepisem organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Z treści zacytowanego przepisu wynika, że organ przy rozpatrywaniu sprawy i wydaniu rozstrzygnięcia korzysta ze swobody uznania administracyjnego. Oznacza to, że organ ma prawo wyboru rozstrzygnięcia. Prawo to istnieje jedynie w sytuacji wystąpienia przesłanki umorzenia. W sytuacji braku przesłanek organ zobowiązany jest do odmowy udzielenia ulgi. Dodatkowo, tak jak w niniejszej sprawie, z uwagi że postępowanie dotyczy przedsiębiorcy, organ musi uwzględnić warunki określone w art.67b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Wymaga ponadto podkreślenia, że uznaniowy charakter rozstrzygnięcia nie oznacza dowolności, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej). Ponadto oceniając zgromadzony materiał dowodowy organy podatkowe muszą kierować się regułami zapisanymi w art. 191 Ordynacji podatkowej. Z kolei sądowa kontrola tego rodzaju decyzji sprowadza się do oceny, czy organ zbadał sprawę pod kątem wystąpienia przesłanek wymienionych w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, tj. istnienia w danej sprawie ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Sądową kontrolą nie jest natomiast objęte rozstrzygnięcie, będące wynikiem dokonania przez organ wyboru. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji uznaniowej.
3.3. Podstawowym kryterium oceny zasadności udzielenia ulgi jest istnienie "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego", przy czym są to pojęcia nieostre, co oznacza, że ich treść musi być ustalona w konkretnej sprawie. Dla organu podatkowego oznacza to, że w każdej rozpatrywanej sprawie indywidualnie musi on ustalić i ocenić na czym polega ważny interes podatnika oraz interes publiczny.
3.4. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że stan faktyczny sprawy został przez organy ustalony nieprawidłowo, co w konsekwencji nie pozostaje bez wpływu na dokonaną przez organy ocenę spełnienia wyżej wskazanych (pkt 3.2.- 3.3.) przesłanek przyznania ulgi podatkowej.
Należy zauważyć, że przedmiot postępowania w niniejszej sprawie związany był z wnioskiem strony o umorzenie zaległości podatkowych. Postępowanie to uwarunkowane było więc istnieniem przesłanek wynikających z przepisów prawa materialnego, w tym przypadku zawartych w treści ww. art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. W myśl tego przepisu, instytucja umorzenia ma zastosowanie jedynie wtedy, gdy istnieje zaległość podatkowa, znana jest jej wysokość i nie jest sporna zasadność wymiaru należności. Wysokość zaległości podatkowej może bowiem rzutować na ewentualne rozstrzygnięcie w przedmiocie jej umorzenia. Zastosowanie normy z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej jest więc możliwe i uzasadnione wówczas, gdy co do zasady zaległość nie jest sporna, przy czym dla oceny przesłanek umorzenia, jak i rozłożenia płatności na raty - zaległości podatkowej, istotne jest zarówno samo istnienie tej zaległości, jak i jej wysokość. Nie ulega bowiem wątpliwości, że na ocenę okoliczności faktycznych konkretnej sprawy w aspekcie przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu społecznego, tj. ocenę możliwości płatniczych strony i konsekwencji ewentualnej zapłaty zaległości podatkowych przez podatnika, istotny wpływ ma m.in. wysokość ustalonych i dochodzonych od niego zobowiązań. W postępowaniu w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej organ podatkowy jest z urzędu zobligowany wykazać prawidłowo kwotę zaległości podatkowej, której dotyczy wniosek o umorzenie, bowiem umorzenie tej właśnie konkretnej kwoty stanowi przedmiot tego postępowania, a przedmiot taki musi być jednoznacznie i prawidłowo określony. Nie jest bowiem możliwe umorzenie lub odmowa umorzenia zaległości, które nie istnieją.
3.5. Uwzględniwszy powyższe Sąd uznał za nieprawidłowe ustalenia organów, że zaległości podatkowe za lata 2008-2009 nie uległy przedawnieniu, bowiem zostały zabezpieczone wpisem hipoteki do księgi wieczystej. Zdaniem Sądu, w stanie niniejszej sprawy dla ustalenia przedawnienia należności podatkowych nie mogło mieć znaczenia zabezpieczenie hipoteczne, na które wskazał organ I instancji, a za nim Kolegium, w kontekście przepisu art.70 § 8 Ordynacji podatkowej w brzmieniu: "Nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu." Norma ta, w ocenie Sądu, sprzeciwia się standardom wyznaczonym przez ustawę zasadniczą – Konstytucję RP. Analizując jej treść i otoczenie normatywne w jakim funkcjonuje dostrzec można przez prostą analogię pełną zbieżność z funkcjonowaniem normy prawnej, której domniemanie konstytucyjności podważył Trybunał Konstytucyjny. W wyroku z dnia 8 października 2013 r. (sygn. akt SK 40/12, OTK-A 2013, Nr 7, poz. 97, Lex nr 1385861) Trybunał stwierdził, że art. 70 § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r. jest niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. Warto przy tym dostrzec, że w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że również wykładnia obecnie obowiązującego przepisu art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej powinna być dokonywana w kontekście zawartych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r. zastrzeżeń konstytucyjnych dotyczących bezpośrednio art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej w jego brzmieniu do 31 grudnia 2002 r. Mają one bowiem także zastosowanie do art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej. Prowadzi to do wniosku, że art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej także należy ocenić jako niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. W konsekwencji, ustanowienie hipoteki na nieruchomości nie wyklucza przedawnienia zobowiązania zabezpieczonego hipoteką, z tym, że termin przedawnienia biegnie na zasadach ogólnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 4 kwietnia 2014 r., I SA/Op 566/13, Lex nr 1457423; wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 grudnia 2013 r., I SA/Łd 496/13, Lex nr 1406456; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 maja 2014 r., I SA/Wr 524/14, Lex nr 1481257; wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2014 r., II FSK 1197/12, Lex nr 1481436).
3.6. Zbieżność regulacji art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej z przepisem, którego dotyczą wskazane zastrzeżenia pod względem konstytucyjności jest oczywista, a które to doprowadziły do stwierdzenia przez Trybunał niezgodności przepisu ustawy ze standardami konstytucyjnymi, tj. całkowitego wyłączenia przedawnienia należności publicznoprawnej, i równocześnie uczynienie tego na podstawie nieuzasadnionego i arbitralnego kryterium (formy zabezpieczenia należności) – vide: pkt 4 – 5 uzasadnienia wyroku Trybunału. Z tego spostrzeżenia wynika konieczność zastosowania przez Sąd wykładni prokonstytucyjnej (por. wywody, co do tzw. "oczywistej niekonstytucyjności", np. w uzasadnieniu wyroku WSA w Opolu z dnia 4 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Op 566/13 - Lex nr 1457423 oraz powołane tam orzecznictwo i literaturę przedmiotu). Celem zastosowania wykładni prokonstytucyjnej jest zapobieżenie sytuacji, w której doszłoby do zróżnicowania uprawnień lub obowiązków podmiotów znajdujących się w takiej samej sytuacji faktycznej. W takiej sytuacji, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. I FSK 36/13 "należy poddać pod rozwagę to, czy wystąpił problem tzw. oczywistej niekonstytucyjności. Zasadniczo sytuacja oczywistej niekonstytucyjności zachodzi wówczas, gdy porównywane przepisy ustawy i Konstytucji dotyczą regulacji tej samej materii i są ze sobą sprzeczne (zob. R. Hauser, J. Trzciński, Prawotwórcze znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa. 2008 r., s. 32). Tego typu założenie występuje również w przypadku gdy ustawodawca wprowadził regulację identyczną jak norma objęta już wyrokiem Trybunału (zob. M. Wiącek, Pytanie prawne sądu do Trybunału Konstytucyjnego, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2011, s. 266-268). W wyroku TK z dnia 22 maja 2007 r., sygn. akt SK 36/06 (OTK ZU 50/6/A/2007) wskazano, że stwierdzenie przez Trybunał niekonstytucyjności określonej normy prawnej nie pozostaje bez znaczenia dla stosowania normy zamieszczonej w przepisie tożsamym. W takim przypadku dochodzi bowiem do obalenie domniemania konstytucyjności przepisu, który nie podlegał rozpoznaniu przed Trybunałem". Problem ten był przedmiotem analiz w orzecznictwie sądów administracyjnych, także w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 40/12 (por. wyroki: I FSK 1807/12, I SA/Po 781/13, I SA/Łd 1123/13, I SA/Łd 200/13, I SA/Go 9/14 – dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
3.7. Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdza konieczność przeprowadzenia prokonstytucyjnej wykładni omawianego przepisu (por. wskazane wyżej wyroki oraz wyroki NSA: II FSK 302/11, I FSK 36/13, I FSK 787/12 i wyroki WSA: I SA/Łd 1068/12, I SA/Łd 1390/12, I SA/Wr 967/12, I SA/GL 19/12, I SA/GL 611/12 – dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Uprawnienie to Sąd wywodzi zarówno z art. 8 Konstytucji RP, jak i z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2006 r. (sygn. akt I FPS 2/06), w której sąd ten wskazał, że oczywistość niezgodności powoływanego przepisu z Konstytucją wraz z uprzednią wypowiedzią Trybunału Konstytucyjnego stanowią wystarczające przesłanki do odmowy przez sąd zastosowania przepisów ustawy. W tak oczywistych sytuacjach trudno oczekiwać, by sądy uruchamiały procedurę pytań prawnych. Takie działanie byłoby w tym przypadku nieracjonalne i naruszałoby prawo strony do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. Z tego też powodu Sąd nie wystąpił z pytaniem prawnym do Trybunału.
3.8. Wykładnia art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej dokonywana przez pryzmat zawartych w wyroku Trybunału SK 40/12 zastrzeżeń konstytucyjnych dotyczących bezpośrednio art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej w jego brzmieniu do 31 grudnia 2002 r., prowadzi do wniosku, że art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej należy ocenić jako niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. Zatem ustanowienie hipoteki na nieruchomości nie wykluczyło przedawnienia należności podatkowych zabezpieczonych hipoteką, co oznacza, że termin przedawnienia biegł na zasadach ogólnych.
3.9. Powyższe okoliczności pozwalają stwierdzić, że w niniejszej sprawie brak było podstaw dla uznania, że zaległości zabezpieczone hipoteką nie uległy przedawnieniu.
3.10. W ponownym postępowaniu organ podatkowy, mając na uwadze powyższe wywody, zrealizuje swe obowiązki procesowe, w tym związany wyrażoną wyżej oceną prawną (pkt 3.5.-3.8.), ustali determinujący przedmiot postępowania stan wymagalnych zaległości podatkowych objętych wnioskiem, a następnie dokona oceny zaistnienia przesłanek z art.67a §1 pkt 3 w związku z art. 67b § 1 Ordynacji podatkowej, czemu da wyraz w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia.
3.11. Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz art.135 ustawy p.p.s.a. uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło