I SA/Ke 740/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [..] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę. 1.1 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z [...] r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta J. z [...]nr [...] odmawiające A. B. wydania zaświadczenia. 1.2 A. B. zwrócił się do Urzędu Miejskiego w J. o wydanie zaświadczenia, że w okresie 1977- 1982 roku był płatnikiem podatku rolnego i podlegał z mocy ustawy społecznemu ubezpieczeniu rolników jako młody rolnik. Organ odmówił wydania zaświadczenia, wskazując, że nie posiada dokumentów dotyczących rachunkowości i rejestrów z tego okresu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. powołało przepisy art. 306a § 1 i § 2 oraz art. 306b § 1 Ordynacji podatkowej i wyjaśniło, że nakładają one na organ podatkowy obowiązek wydania zaświadczenia potwierdzającego fakty albo stan prawny, które wynikają z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. W sytuacji, gdy w posiadaniu organu podatkowego nie znajdują się dane potwierdzające fakty lub stan prawny, których zaświadczenie ma dotyczyć, organ nie ma nie tylko obowiązku, ale i uprawnienia do prowadzenia postępowania wyjaśniającego, co do istnienia tych faktów lub stanu prawnego i nie może wydać żądanego zaświadczenia. Z karty ubezpieczonego wynika, że nie zostały dokonane zapisy w zakresie ujawnienia ubezpieczenia tj. zwolnienia z opłacania składek w ramach programu "młody rolnik". Z uwagi na dziesięcioletni okres archiwizacji organ nie dysponuje dokumentami z okresu wskazanego przez wnioskodawcę, czyli nie posiada dokumentów świadczących o tym, że wnioskodawca we wskazanym okresie był podatnikiem podatku rolnego i jednocześnie podlegał z mocy ustawy ubezpieczeniu rolników jako młody rolnik. Wydający zaświadczenie organ nie ma kompetencji do wykorzystywania na potrzeby jego wystawienia danych, które nie znajdują się w dyspozycji tegoż organu. W takiej sytuacji organ odmawia wydania zaświadczenia, podstawę do czego stanowi przepis art. 306c in fine Ordynacji podatkowej. 2.1 Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. złożył A. B.. Zarzucił organowi, że nie podjął próby wyjaśnienia sytuacji, w której skarżącemu odmówiono zaliczenia do emerytury okresu lat od 1977 do 1982, w którym podlegał społecznemu ubezpieczeniu rolników jako "młody rolnik". Organ ograniczył się jedynie do powtórzenia argumentów Urzędu Gminy w J. o dziesięcioletnim okresie archiwizacji. Zgodnie z ustawą z 27 października 1973 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin, skarżący był zobowiązany do płacenia składek na ubezpieczenie społeczne rolników, jednakże zgodnie z art. 40 tej ustawy, rolnik, który rozpoczął prowadzenie gospodarstwa przed ukończonym 35 rokiem życia jest zwolniony z obowiązku płacenia składek przez 5 lat. W 1977 r. skarżący miał 27 lat. Urząd Gminy z jednej strony podnosi, że nie ma w tym zakresie dokumentów, z drugiej strony nie mówi o zaległości podatkowej. To oznacza, że skarżący płacił podatki regularnie i podlegał ubezpieczeniu. Prowadzone przez gminy kartoteki zostały przekazane w 1993 r. do KRUS-u, i na kartotece skarżącego, z winy urzędnika, nie napisano, że od 1977 r. do 1982 r. był młodym rolnikiem. Skarżący nigdy nie widział kartoteki i nie miał wpływu na jej zapisy. Świadkiem, że skarżący użytkował pole i płacił podatek jest sołtys wsi B. 3.1 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podniósł ponadto, że nie kwestionuje podniesionych w skardze okoliczności. Jednak w postępowaniu dotyczącym wydania zaświadczenia określonej treści nie może być prowadzone postępowanie w zakresie udowodniania za pomocą zeznań świadków tego, że skarżący był rolnikiem i uprawiał ziemię w latach 1977 – 1982. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje: 4.1 Zgodnie z zasa.i wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), określanej dalej jako p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 4.2 Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Istota sporu sprowadza się do rozważenia, czy uprawnionym było działanie organu odmawiające wydania A. B. zaświadczenia potwierdzającego okoliczności wymienione przez niego w piśmie z 20 lipca 2015 r. 4.3 Podstawę prawną postępowania w zakresie wydawania zaświadczeń, stanowią przepisy Działu VIIIA ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 613). I tak przepis art. 306a § 1 tej ustawy stanowi, organ podatkowy wydaje zaświadczenia na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (art. 306a § 2 pkt 1), lub gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 306a § 2 pkt 2). Zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania (art. 306a § 3). Zaświadczenie wydaje się w granicach żądania wnioskodawcy (art. 306a § 4 ). Zgodnie z art. 306b § 1 Ordynacji podatkowej, w przypadkach, o których mowa w art. 306a § 2, organ podatkowy jest obowiązany wydać zaświadczenie, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Paragraf 2 tego przepisu stanowi, że organ podatkowy, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w niezbędnym zakresie postępowanie wyjaśniające. Odmowa wydania zaświadczenia lub zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 306c). 4.4 Z powyższych przepisów wynika, że wydanie zaświadczenia jest czynnością polegającą na urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Jego istota sprowadza się do tego, że nie rozstrzyga ono o żadnych prawach lub obowiązkach i nie może tworzyć nowej sytuacji prawnej. Na postępowanie wyjaśniające poprzedzające wydanie bądź odmowę wydania zaświadczenia składają się czynności o charakterze materialno-technicznym. W ramach takiego postępowania organ bada, jakiego rodzaju źródło może zawierać żądane dane, a także czy dane te dotyczą stanu faktycznego bądź stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca. Postępowania to sprowadza się do badania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych. Nie można drogą zaświadczenia wywołać skutków kształtujących stosunki prawne, tj. przyznawać albo ograniczyć bądź pozbawić uprawnienia. Zaświadczenie nie jest przejawem woli organu, lecz przejawem jego wiedzy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 maja 2008 r., II FSK 494/07, treść wyroków dostępna jest na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). 4.5 Zaświadczenie ma zatem odzwierciedlać stan wiedzy organów odnośnie faktów czy stosunków prawnych, które wprost wynikają ze stosownych rejestrów czy ewidencji. Niemożliwe jest jego wydanie w sytuacji, gdy organ nie ma w swych zasobach takich materiałów źródłowych, w których mógłby sprawdzić informacje będące przedmiotem wniosku podatnika. W przedmiotowej sprawie oznaczało to, że jeśli Burmistrz Miasta J. nie dysponuje dokumentami dotyczącymi okresu wskazanego przez wnioskodawcę, czyli lat 1977 – 1982, to nie jest w stanie potwierdzić, czy skarżący był w tym czasie podatnikiem podatku rolnego i podlegał ubezpieczeniu jako młody rolnik. Przepis art. 306b § 1 Ordynacji podatkowej wskazuje jednoznacznie, że organ ma konfirmować istnienie określonych faktów, a więc okoliczności, których prawdziwość wynika z posiadanych przez niego danych. Treść przepisu przesądza, że organ wydając zaświadczenie potwierdza jedynie te informacje, których jest dysponentem. Nie może więc zaświadczyć o istnieniu okoliczności, co do których nie ma wiedzy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 kwietnia 2008 r. II FSK 342/07, z 16 stycznia 2009 r. I GSK 94/08). Innymi słowy, jedynie w sytuacji posiadania przez Burmistrza Miasta J. danych o płaceniu przez A. B. podatku rolnego, organ ten miałby obowiązek wydać zaświadczenie, którego żądała strona. 4.6 Jednocześnie należy podkreślić, że w postępowaniu o wydanie zaświadczenia organ nie był uprawniony prowadzić postępowania jakiego oczekiwał skarżący, tj. wyjaśniać, czy skarżący podlegał w latach 1977-1982 ubezpieczeniu rolników, ani przesłuchiwać świadków mających potwierdzić okoliczność, że w tych latach użytkował on pole i płacił podatek. Istota postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w art. 306b § 2 Ordynacji podatkowej sprowadza się jedynie do badania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych. Organ ma zatem obowiązek ustalić, czy jest w posiadaniu stosownej do żądania strony bazy danych. Natomiast w sytuacji, gdy w jego posiadaniu nie znajdują się dane potwierdzające fakty lub stan prawny, których zaświadczenie ma dotyczyć, organ nie ma uprawnienia do prowadzenia postępowania wyjaśniającego co do istnienia tych faktów lub stanu prawnego. Do postępowania wyjaśniającego opisanego w art. 306b § 2 Ordynacji podatkowej nie mają zastosowania zasady gromadzenia dowodów, które uregulowane zostały w szczególności w przepisach Działu IV Ordynacji podatkowej. A contrario, w sytuacji gdy dane niezbędne do wydania zaświadczenia nie znajdują się w dyspozycji organu, który zaświadczenie to ma wydać, bądź też gdy stwierdzony zostanie brak zgodności między treścią żądania a stanem rzeczy wynikającym z ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, organ odmawia wydania zaświadczenia, podstawę do czego stanowi przepis art. 306c in fine Ordynacji podatkowej. Zaświadczenie stanowi bowiem wynikający z dokumentacji jaką dysponuje akt wiedzy organu o określonych faktach lub stanie prawnym, a zatem organ nie może w sposób arbitralny przesądzać o kwestiach wątpliwych, nieznanych mu z własnych danych (por. ww. wyrok w sprawie I GSK 94/08). 4.7 Podsumowując, organ prawidłowo przywołał i zastosował przepisy art. 306b i 306c Ordynacji podatkowej. Brak dokumentacji zawierającej informację na temat tego, że A. B. w okresie 1977- 1982 roku był płatnikiem podatku rolnego i podlegał z mocy ustawy społecznemu ubezpieczeniu rolników jako młody rolnik, sprawił, że w pełni uprawnionym było działanie organu polegające na odmowie wydania zaświadczenia o żądanej przez stronę treści. Organ, jak wyżej podniesiono, nie mógł prowadzić w tym zakresie postępowania dowodowego. W niniejszym postępowaniu nie było również jego obowiązkiem ocenianie, czy istnieje zaległość w podatku rolnym ani czy urzędnicy gminy dopuścili się uchybień w zakresie prowadzenia kartoteki podatnika. Zarzuty w tym zakresie są więc bezzasadne. 4.8 Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.