I SA/Ke 97/05

WyrokWSA w Kielcach2005-09-07

Skład orzekający: Andrzej Jagiełło, Maria Grabowska, Dorota Pędziwilk-Moskal

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uwzględniając skargę na podstawie art. 54 § 3 PPSA, może uchylić zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, a następnie orzec o rozpatrzeniu odwołania w postępowaniu odwoławczym?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 54 § 3 PPSA, nie może uchylić zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a następnie orzec o rozpatrzeniu odwołania w postępowaniu odwoławczym. Takie rozstrzygnięcie nie mieści się w katalogu dopuszczalnych form rozstrzygnięcia w ramach instytucji autokontroli, która powinna prowadzić do zakończenia sprawy co do istoty lub umorzenia postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący L.S. kwestionował decyzje organu podatkowego I instancji ustalające podatek od nieruchomości oraz nakaz płatniczy za lata 2000-2003, twierdząc, że nie jest właścicielem nieruchomości. Organ podatkowy odmówił wznowienia postępowania, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Następnie SKO, działając na podstawie art. 54 § 3 PPSA, uchyliło zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, orzekając o rozpatrzeniu odwołania w postępowaniu odwoławczym. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 54 PPSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Jagiełło, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 07 września 2005 sprawy ze skargi L.S. na Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [...] nr [...] Uchylono zaskarżoną decyzję Decyzjami nr [...] z dnia [...], nr [...] z dnia [...]., nr [...] z dnia [...]. organ podatkowy I instancji ustalił podatek od nieruchomości położonej w K. przy ul. W. 94 na 2000r,2001r,2002r.na imię współwłaścicieli P. I. S. i P. L. S.. Następnie nakazem płatniczym nr [...] z dnia [...] w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2003.r ustalił zobowiązanie pieniężne na rok 2003 w kwocie 63.70 zł. w tym: podatek rolny netto 16.70 zł, podatek od nieruchomości 47.00 zł. Decyzje te zostały doręczone skarżącemu 25.09.2003r. ( k. 6 akt ). Od decyzji tych odwołał się P. L. S., który pismem z dnia 02.10.2003r. ( data wpływu do U.M. K. 06.10.2003r.) kierowanym do Urzędu Miasta K. Wydział Budżetu i Analiz ( k. 9 akt ) wniósł o uchylenie przedmiotowych decyzji i nakazu płatniczego. W uzasadnieniu podał, że nigdy nie był i nie jest właścicielem nieruchomości położonej w K. przy ulicy W. 94. Decyzją z dnia [...] znak: [...], kwalifikując pismo P. L. S. jako wniosek o wznowienie postępowania organ podatkowy I instancji na podstawie art.243 § 3 oraz art.207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 131, poz.926 z póź. zm.) postanowił odmówić wznowienia postępowania w sprawie uchylenia decyzji: - z dnia [...] Nr [...] w sprawie ustalenie podatku od nieruchomości za rok 2000, z dnia [...]. Nr [...] w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za rok 2001, z dnia [...] Nr [...] w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za rok 2002 oraz nakazu płatniczego z dnia [...] nr [...] w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2003. W uzasadnieniu wskazał, iż jeżeli nieruchomość stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub współposiadaczach. W związku z powyższym obowiązek podatkowy w podatku od przedmiotowej nieruchomości ciąży solidarnie na Pani I. S. i Panu L. S. Zgodnie z danymi ewidencji gruntów i budynków Pan L. S. jest współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości. Ponieważ nie zachodzą okoliczności przewidziane w art.240 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa stanowiące podstawę do wznowienia postępowania organ podatkowy odmówił wznowienia postępowania w sprawie uchylenia w / w decyzji. Od decyzji tej odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. P.L. S. podnosząc w uzasadnieniu, że organ podatkowy ustalił podatek od nieruchomości położonej w K. przy ulicy W. 94. i nakaz skierował do niego, podczas gdy nie jest on właścicielem, ani współwłaścicielem, nieruchomości opisanej w decyzjach i nakazie płatniczym. Nadto wskazał ,że decyzje zawierają błąd formalny, ponieważ wydał je organ nieuprawniony - Urząd Miejski podczas gdy organem podatkowym winien być Prezydent Miasta. Organ podatkowy I instancji postanowieniami z dnia [...] Znak: [...] sprostował z urzędu w decyzjach z dnia [...], nr [...] w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości na rok 2000, z dnia [...] nr [...] w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości na rok 2001, z dnia [...] nr [...] w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości na rok 2002 , z dnia [...] nr [...] w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2003 oczywiste omyłki w ten sposób, że w miejsce określenia " W. 94" winno być "K. 7". Decyzją z dnia [...] znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania Pana L. S. od decyzji odmawiającej wznowienia postępowania w sprawie uchylenia decyzji: - z dnia [...] Nr [...] w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za 2000 r., -z dnia [...] Nr [...] w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za 2001 r, -z dnia [...] Nr [...] w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za 2002 r.,oraz nakazu płatniczego z dnia [...] nr [...] w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2003 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie nie jest zasadne. Z załączonych dokumentów wynika, że współwłaścicielami nieruchomości położonej w K. przy ul. K. 7 byli L. S. i I. S., a od października 2003r. P.L. S. i A. H. Odnosząc się do zarzutu, iż decyzje zostały wydane przez organ nieuprawniony, Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z przepisem art. 13 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, organem podatkowym właściwym do wydawania decyzji ustalających zobowiązanie podatkowe jest wójt, burmistrz (prezydent miasta), który na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późno zm.) może upoważnić swoich zastępców lub innych pracowników urzędu do wydawania decyzji administracyjnych w jego imieniu. Decyzje i nakaz płatniczy zostały wydane przez kierownika referatu Wydziału Finansowego i kierownika referatu Wydziału Budżetu i Analiz UM K. - upoważnione do wydawania decyzji w imieniu Prezydenta Miasta K.. W konsekwencji, zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji nie miał podstaw do wznowienia postępowania w sprawie uchylenia w/w decyzji. Skargę na powyższą decyzję złożył do NSA Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie w dniu 26 stycznia 2004r. P.L. S.. W skardze podał, że złożył odwołanie od decyzji organu I instancji w terminie określonym w art. 223 ustawy Ordynacja podatkowa. Decyzje za lata 2000, 2001 i 2002 oraz nakaz płatniczy za 2003 rok otrzymał w dniu 26.09.2003r., a wniosek złożył w dniu 06.10.2003r. Natomiast w dniu 17. 12.2003r. Urząd Miasta K. wydał postanowienia, o sprostowaniach w/w decyzji., zmieniając przedmiot opodatkowania z nieruchomości położonej przy ulicy W. 94 na nieruchomość położoną przy ulicy K. 7. Postanowienia te organ wydał w czasie, gdy rozpatrzenie sprawy w jej pełnym zakresie przedmiotowym należało do wyłącznej kompetencji organu odwoławczego. Nadto zarzucił, że decyzje i nakaz płatniczy są wydane przez nieuprawniony podmiot, a organ II instancji pomimo tego zarzutu utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Decyzją z dnia [...] znak [...] SKO po rozpatrzeniu sprawy ze skargi Pana L. S. na w/w decyzję " na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 233 § 1 pkt 2 lit. "a" ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja Podatkowa uwzględniając skargę w całości, postanowiło - uchylić zaskarżoną decyzję Kolegium znak: [...] w całości oraz poprzedzającą decyzję organu I instancji z dnia [...] znak: [...] i orzekło o rozpatrzeniu odwołania Pana L. S. z dnia 2.10.2003 r. w postępowaniu odwoławczym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze". W uzasadnieniu organ podał, że pismo zobowiązanego z dnia 2.10.2003 r. należało potraktować jako odwołanie od wymienionych w nim decyzji. W konsekwencji powyższej decyzji organ podatkowy II instancji w dniu 17.02.2004r po rozpatrzeniu odwołania P. L. S. : - decyzją znak : [...] uchyliło decyzję organu I instancji - nakaz płatniczy z dnia [...] znak: [...] w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2003 w części dotyczącej oznaczenia organu podatkowego i orzekł iż właściwym organem jest Prezydent Miasta K. zaś podatek płatny jest w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, a w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy, -decyzją znak: [...] uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...] nr [...] w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za 2002r - w części dotyczącej oznaczenia organu podatkowego i orzekł iż właściwym organem jest Prezydent Miasta K. zaś podatek płatny jest w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, a w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy, - decyzją znak: [...] uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...] nr [...] w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za 2001r - w części dotyczącej oznaczenia organu podatkowego oraz terminów płatności poszczególnych rat podatku i orzekł iż właściwym organem jest Prezydent Miasta K. zaś podatek płatny jest w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, a w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy, - decyzją znak: [...] uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...] nr [...] w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za 2000r. - w części dotyczącej oznaczenia organu podatkowego i orzekł iż właściwym organem jest Prezydent Miasta K., a w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Skargę do WSA w Krakowie na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego : -znak: [...] z dnia [...]., -znak: [...] z dnia [...]., -znak: [...] z dnia [...]., -znak: [...] z dnia [...]., -znak: [...] z dnia [...]., wniósł P. L. S., zarzucając, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepis art. 54 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ nie uwzględniło zarzutów podniesionych przez niego w skardze oraz nie przekazało skargi do sądu administracyjnego, lecz wydało decyzje sprzeczną z jego żądaniem. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumentację jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie przed tut. Sądem dniu 7 września 2005r. skarżący oświadczył, że do WSA w Krakowie wniósł dwie skargi. Pierwszą w dniu 26 stycznia 2004 r. do NSA w Krakowie. Na skutek tej skargi SKO wydało decyzje z dnia 16 lutego 2004 r., jedną uchylającą wcześniejsze decyzje organu pierwszej instancji i SKO w przedmiocie wznowienia postępowania oraz cztery decyzje z dn. 17 lutego 2004 r. w sprawach wymiaru podatku. W dniu 9 marca 2004 r. wniósł skargę na te wszystkie pięć decyzji SKO. Sąd w Krakowie rozdzielił skargę na pięć spraw i we wszystkich tych sprawach wezwał do uiszczenia wpisu. Skarżący wpis uiścił tylko w jednej sprawie dotyczącej decyzji SKO z 16 lutego 2004 r. i w związku z tym Sąd odrzucił jego skargi na pozostałe decyzje. Postanowienie o odrzuceniu skarg jest prawomocne. W niniejszej sprawie skarży zatem tylko decyzję SKO znak: [...] z dnia [...]., . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do § 2 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 13 sierpnia 2004r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie - Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach przekazane zostały sprawy , w których skargi na działalność organów administracji publicznej mających siedzibę na obszarze województwa świętokrzyskiego zostały wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i postępowanie nie zostało zakończone do dnia 1 lipca 2005r. Z uwagi na powyższą regulacje prawną, właściwym do rozpoznania skargi P .L. S. jest WSA w Kielcach. Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i tylko naruszenie prawa, które ma lub może mieć wpływ na wynik sprawy uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( dz. U, nr 153, poz. 1270 ze zm.). Podstawę prawną podjęcia zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 54 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz art. 233 § 1 pkt. 2 lit. "a" .w oparciu o które SKO postanowiło "uchylić zaskarżoną decyzję znak SKO 401/ 2826/ 756/03 w całości oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia 05.11.2003r znak B.A.II 3113-1 / 0540 - 0784/ 2003 i orzec o rozpatrzeniu odwołania Pana L. S. z dnia 02.10.2003r. w postępowaniu odwoławczym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze" Przepis art. 54 § 3 w/w ustawy reguluje instytucję autokontroli. Stosownie do jego postanowień organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono do sądu administracyjnego, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Ratio legis takiego unormowania jest umożliwienie organowi administracji publicznej ponownej weryfikacji własnego działania lub braku działania bez konieczności angażowania sądu administracyjnego w ocenę ich zgodności z prawem. Konstrukcja taka nie powinna przy tym naruszać praw skarżącej strony, skoro uwzględnienie skargi oznacza skorygowanie zaskarżonego działania lub bezczynności wyłącznie w kierunku pożądanym przez skarżącego i w całości powinno być zgodne z żądaniem zawartym w skardze.( por . T. Woś, H. Knysiak- Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Komentarz. Warszawa 2005r. s.250). Art. 54 § 3 w/w ustawy nie określa prawnych form, w jakich ma nastąpić przewidziane w tym przepisie " uwzględnienie skargi w całości". Zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą skargę, decyzja wydana na podstawie art., 54 § 3 w/w ustawy winna oprócz stwierdzenia o "uwzględnieniu skargi" zawierać rozstrzygniecie o losach zaskarżonej decyzji oraz ewentualnie decyzji organu I instancji. Należy przyjąć, że rozstrzygniecie takie może zawierać: 1/ uchylenie zaskarżonej decyzji w całości lub części ( w zależności od zakresu zaskarżenia) i orzeczenie w tym zakresie, co do istoty sprawy, 2/ uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji i orzeczenie o istocie sprawy, 3/ uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania I instancji , 4/ uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania odwoławczego. ( por. także T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska:Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004r. s.223) . Treść art. 54 § 3 w/w ustawy wskazuje, że warunkiem skorzystania z uprawnienia do autokontroli jest uwzględnienie skargi w całości, a więc uznanie za uzasadnione wszystkich zarzutów w niej zawartych. "Uwzględnienie skargi w całości" należy w zasadzie zatem rozumieć jako "uwzględnienie skargi co do istoty". W świetle powyższego treść rozstrzygnięcia zawartego w sentencji zaskarżonej decyzji narusza wymogi przepisu art. 54 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm). Nie jest bowiem prawnie dopuszczalne wydanie w oparciu o art. 54 § 3 w / w ustawy decyzji "uchylającej decyzje organu I i II instancji i orzeczenie, że rozpatrzenie odwołania nastąpi w postępowaniu odwoławczym". Uznać zatem należy, że treść rozstrzygnięcia nie mieści się w katalogu możliwych rozstrzygnięć wydanych w oparciu o art. 54 § 3 w/w ustawy. O ile pierwsza część sentencji odpowiada wymogom wskazanym powyżej, to już stwierdzenie " o rozpatrzeniu odwołania w postępowaniu odwoławczym" wymogów tych nie spełnia ponieważ nie jest " orzeczeniem o istocie sprawy", jak również orzeczeniem " o umorzeniu postępowania I instancji lub postępowania odwoławczego". Takie rozstrzygniecie w sprawie doprowadziłoby w swej istocie do otwarcia postępowania odwoławczego bez formalnoprawnego zakończenia postępowania prowadzonego w trybie nadzwyczajnym ( decyzja I instancji wydana w oparciu o art. 243 § 3 Ordynacji podatkowej . Nadto organ naruszył przepis art. 54 § 3 w / w ustawy również i z tego powodu że zaskarżona nie uwzględnia skargi w całości. Skarżący podnosi w niej iż organ podatkowy zmienił przedmiot opodatkowania z nieruchomości położonej przy ul. W. 94 na nieruchomość położona przy ul. K. 7 oraz wskazuje iż decyzje i nakaz płatniczy zostały wydane przez nieuprawniony podmiot. Na marginesie należy podnieść, iż stronami w postępowaniu prowadzonym w trybie rozdziału 17 Ordynacji podatkowej winny być wszystkie podmioty będące stronami w postępowaniu zakończonym ostatecznymi decyzjami organu podatkowego I instancji. Z akt sprawy wynika, ż w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji przez organ podatkowy I instancji z 05.11.2003r. znak BA II 3113-1/ 0540-0794/2003 jak i zakończonej wydaniem zaskarżonej decyzji nie brała udziału współwłaścicielka nieruchomości P. I. S.. W zakresie wskazań co do dalszego postępowania ( art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi) Sąd stwierdza, że organ II instancji winien nadać bieg skardze P. L. S. z dnia 26.01.2004r. kierowanej do NSA Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie . Stosownie do art. 145 § 1 pkt. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości lub części jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Reasumując uznać należy, że zaskarżona decyzja narusza prawo, co uzasadnia orzeczenie jak w punkcie I wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło