II SA/Ke 108/12

PostanowienieWSA w Kielcach2012-04-16

Skład orzekający: Sędzia WSA Dorota Chobian

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, będąca radnym Rady Miejskiej, posiadająca stałe wysokie dochody, mieszkanie i garaż, a także oszczędności, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i czy powinna jej zostać ustanowiona pomoc prawna z urzędu w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wnioskodawca, będący radnym Rady Miejskiej, nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy. Posiadanie stałych, wysokich dochodów, mieszkania, garażu i znaczących oszczędności wyklucza przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych. Ponadto, sąd uznał, że brak profesjonalnej pomocy prawnej nie pozbawi wnioskodawcy możliwości obrony jego praw ze względu na gwarancje procesowe przewidziane w PPSA, takie jak badanie sprawy przez sąd w granicach jej przedmiotu i pouczanie stron o dopuszczalności środków zaskarżenia.
Stan faktyczny
J.S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Miejskiej. Wnioskodawca podał swoje dochody, posiadany majątek (mieszkanie, garaż, oszczędności) oraz problemy zdrowotne. Wcześniej referendarz sądowy oddalił jego wniosek. W sprzeciwie J.S. argumentował, że działa jako funkcjonariusz publiczny w imieniu społeczności i nie powinien ponosić kosztów.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił I. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. II. oddalić wniosek o ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Ke 108/12 POSTANOWIENIE Dnia 16 kwietnia 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Chobian po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J.S. na uchwałę Rady Miejskiej w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opinii o programie "Modernizacji źródeł ciepła" Przedsiębiorstwa A. postanawia I. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. II. oddalić wniosek o ustanowienie radcy prawnego. J.S. złożył formularz urzędowy PPF, wnosząc o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jego skargi na uchwałę Rady Miejskiej w P. z dnia [...] We wniosku podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie żoną. Pobiera wynagrodzenie za pracę w wysokości 4469,40 zł dietę radnego w wysokości 635,90 zł oraz wynagrodzenie za pracę zleconą na Politechnice w wysokości 48,33 zł, jego żona natomiast otrzymuje emeryturę w wysokości 1934,06 zł brutto miesięcznie - w sumie oboje osiągają miesięczny dochód brutto w wysokości 7087,69 zł. Wskazał, że posiada mieszkanie wielkości 66,45 m², spółdzielcze prawo do garażu i oszczędności w wysokości 40000 zł. Wnioskodawca oświadczył, że choruje na przewlekłe zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, przeżył dwa wypadki, w wyniku których doszło do złamania kości skroniowej i pęknięcia kręgosłupa, w 2009r. wszczepiono mu kardiostymulator, w 2010r. leczył się kardiologicznie w szpitalu w L. Stwierdził, że dochód netto na bieżąco jest wydawany na dofinansowywanie pobytów szpitalnych i sanatoryjnych, zakup drogich leków i leczenie prywatne. Postanowieniem z dnia 26 marca 2012r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach oddalił wniosek J.S. w całości. W sprzeciwie od powyższego postanowienia J.S. podał, że działa w imieniu społeczności P. jako funkcjonariusz publiczny – radny Rady Miejskiej w P. i jako funkcjonariusz publiczny nie chce ponosić kosztów postępowania ani za bezczynność Wojewody ani za wiedzę i troskę o dobro społeczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie art. 241 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012.270 t.j.) zwanej dalej p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Z kolei w myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. Do osób takich zaliczyć można m. in. bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Występujący z wnioskiem o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za jego uwzględnieniem, co oznacza, że jest zobowiązany wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu. Zdaniem Sądu skarżący nie wykazał należycie, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy. Zasadnicze znaczenie ma fakt, iż wnioskodawca posiada stałe wysokie źródło dochodu, posiada mieszkanie wielkości 66,45 m², spółdzielcze prawo do garażu. Nie jest zatem osobą żyjącą w ubóstwie, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. W związku z tym stwierdzić należy, że skarżący jest w stanie opłacić koszty sądowe, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do konieczności uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 300 zł. Ponadto kwoty wydawane na ewentualne leki oraz leczenie prywatne, szpitalne i sanatoryjne (skarżący nie przedstawił żadnych faktur lub rachunków na tę okoliczność) nie mogą w znacznym stopniu ograniczać jego środków do życia przy miesięcznym dochodzie gospodarstwa domowego brutto 7087,69 zł i oszczędnościach w wysokości 40000 zł. Jeśli chodzi o ustanowienie radcy prawnego to wyjaśnić trzeba, że ustanowienie takiego pełnomocnika w niniejszej sprawie byłoby możliwe tylko w razie wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia takiego pełnomocnika z wyboru (czego jak wyjaśniono wyżej strona nie zrobiła), a ponadto wówczas, gdyby brak profesjonalnej pomocy prawnej mógł pozbawić stronę możliwości obrony swoich praw. Takie niebezpieczeństwo nie zachodzi w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym w niniejszej sprawie z uwagi na gwarancje procesowe przewidziane w art. 134 § 1 i art. 140 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zatem bada wnikliwie sprawę bez względu na fachowość, treść i konstrukcję skargi lub wniosku sporządzonych przez stronę. Ponadto sąd poucza strony działające w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia od orzeczeń sądowych ( zobacz wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2008r. sygn. akt II OZ 625/08, LEX 493658). Nie ma racji skarżący twierdząc, że jako funkcjonariusz publiczny, działający w imieniu społeczności P., nie powinien on ponosić kosztów postępowania. Zgodnie bowiem z art. 239 p.p.s.a. nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych: 1) strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach: a) z zakresu pomocy i opieki społecznej, b) dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej, c) dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych, d) ze stosunków pracy i stosunków służbowych, e) z zakresu ubezpieczeń społecznych, f) z zakresu powszechnego obowiązku obrony; 2) prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich i Rzecznik Praw Dziecka; 3) kurator strony wyznaczony przez sąd orzekający lub przez sąd opiekuńczy dla danej sprawy; 4) strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Z powyższego zatem wynika, że ustawa p.p.s.a. nie przewiduje zwolnienia funkcjonariusza publicznego z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zwolnienia takiego nie przewiduje również ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło