II SA/Ke 113/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2012 roku sprawy ze skargi B.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Ostrowca Świętokrzyskiego decyzję Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. z dnia [...] znak: [...] w sprawie odmowy przyznania B. S. prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Wnioskiem z dnia 4.10.2011r. B. S. wystąpiła do organu I instancji o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego, załączając orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. odmawiając przyznania opisanego świadczenia stwierdził, że wnioskodawczyni nie spełnia określonych w art. 16 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych warunków uprawniających do nabycia zasiłku pielęgnacyjnego, albowiem jej niepełnosprawność istnieje od czerwca 1994r. W odwołaniu wnioskodawczyni podniosła, że choruje od dzieciństwa, natomiast w czerwcu 1994r. podjęła leczenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy decyzję organu I instancji przywołało brzmienie art. 16 ust. 2 i 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazując, że osobom w wieku powyżej 16 roku życia zasiłek pielęgnacyjny przysługuje jeżeli legitymują się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności pod warunkiem, że niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 21 roku życia. Z orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w O. z dnia [...] wynika, że B. S., ur. 7.05.1973r., została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na okres do 30.06.2015r. przy czym w orzeczeniu tym wskazano, że jej niepełnosprawność istnieje od 1994r. Organ II instancji w oparciu o poprzednio wydane przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w O. orzeczenie z dnia 5.04.2006r. zmieniające orzeczenie z dnia 12.05.2004r. ustali, iż niepełnosprawność wnioskodawczyni istnieje od czerwca 1994r. Powyższa okoliczność, zdaniem organu odwoławczego prowadzi do uznania, że niepełnosprawność B. S. powstała po ukończeniu przez nią 21 lat, co wyklucza przyznanie jej wnioskowanego uprawnienia. Dodatkowo organ podkreślił, że B. S. nie skorzystała z możliwości zaskarżenia orzeczenia z dnia [...] do wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności. Ponadto wskazał wnioskodawczyni możliwość wystąpienia do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w O. o zmianę orzeczenia w zakresie daty powstania niepełnosprawności. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. S. podniosła, że posiada ważne do 2015r. orzeczenie, zawierające datę powstania niepełnosprawności – od 1994r., które powinno być respektowane przez organy. Wyjaśniła, że w czerwcu 1994r. podjęła leczenie, choroba zaś powstała znacznie wcześniej, lecz rodzice jej nie leczyli. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego polegającym na błędnym zastosowaniu art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992, ze zm.) oraz z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy niepełnosprawność skarżącej powstała przed ukończeniem przez nią 21 roku życia. Taki bowiem wymóg wprowadza przepis art. 16 ust. 3 cyt. ustawy, w myśl którego zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia. Bezspornie B. S. ur. 7.05.1973r. jest osobą, która ukończyła 16 lat i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Kwestią bezsporną pozostaje również fakt, że w orzeczeniu Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w O. z dnia [...], ważnym do dnia 30 czerwca 2015r. i stanowiącym podstawę do ustalenia przesłanek istotnych w aspekcie przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego określono, iż niepełnosprawność istnieje od 1994r. Zgodnie z dominującym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 17.06.2009r. sygn. akt IV SA/Wr 576/08, wyrok WSA w Krakowie z dnia 30.01.2008r. sygn.akt II SA/Kr 662/07, wyrok WSA w Warszawie z dnia 23.07.2008r. sygn. akt VIII SA/Wa 151/08, wyrok WSA z dnia sygn. akt 696/11), który również skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, organy rozpoznające wniosek o przyznanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego nie są kompetentne do ustalenia we własnym zakresie daty powstania niepełnosprawności, ponieważ związane są - co do daty powstania niepełnosprawności i co do jej stopnia - orzeczeniem wydanym przez uprawniony do tego organ. Organami uprawnionymi do orzekania o stopniu niepełnosprawności są zgodnie z ustawą z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych wyłącznie powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności - jako pierwsza instancja oraz wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności - jako druga instancja (art. 6 ust. 1 tej ustawy). W rozpoznawanej sprawie przedłożone przez skarżącą aktualne orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z dnia [...] wskazuje rok 1994 jako datę, od której istnieje niepełnosprawność skarżącej. Stwierdzić należy, że na podstawie tego orzeczenia możliwe było ustalenie, że niepełnosprawność datuje się co najmniej od 1 stycznia 1994r. Brak natomiast podstaw do uznania, że niepełnosprawność skarżącej powstała w czerwcu 1994r, jak ustalił organ w oparciu o orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w O. z dnia 5.04.2006r. Wobec upływu okresu na które było wydane to orzeczenie, utraciło ono ważność, a w związku z tym utraciło walor dowodu stanowiącego dla organu podstawę rozstrzygnięcia. Brak zatem wskazania w orzeczeniu z dnia [...] dokładnej daty powstania niepełnosprawności nie oznacza, że w zakresie ustalenia tej daty można je zastąpić innym dokumentem np. wcześniejszym orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, które utraciło ważność. Wymaga podkreślenia, że obowiązujące w dacie orzekania przepisy rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. Nr 105, poz. 881 ze zm.), nie wymagały dołączenia do wniosku orzeczenia ze wskazaniem dokładnej daty (dziennej, miesięcznej) powstania niepełnosprawności. Ustawodawca w ust. 1 § 6 powołanego rozporządzenia określił, iż postępowanie w sprawie o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego wszczyna się na podstawie wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, którego wzór określa załącznik nr 6 do rozporządzenia. W ust. 2 wymieniono dokumenty, jakie należy dołączyć do wniosku, w tym orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniem daty powstania niepełnosprawności (pkt 2 ust. 2 § 6). Zarówno przepisy powołanego rozporządzenia jak i przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych nie precyzują w jaki sposób ma być określona data powstania niepełnosprawności w orzeczeniu. W związku z tym, określenie daty powstania niepełnosprawności poprzez wskazanie daty rocznej spełnia wymóg o którym mowa w § 6 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia. W świetle przedstawionych rozważań podnoszona przez organ argumentacja, że skarżąca nie odwołała się od orzeczenia z dnia [...] nie zasługuje na aprobatę. Dokonując w oparciu o orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 5.04.2006r., niemające waloru dowodu w sprawie ustaleń, że skarżąca nie spełnia warunku o którym mowa w art. 16 ust. 3 tj. niepełnosprawność powstała w wieku do ukończeniu 21 roku życia - organ naruszył przepisy art. 7, 77 § 1 k.p.a. Wadliwe ustalenia co do przyjęcia, że skarżąca nie spełnia warunków ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego uzasadniają stwierdzenie, że organ odmawiając skarżącej prawa do zasiłku pielęgnacyjnego naruszył przepisy prawa materialnego, tj. art. 16 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, co miało wpływ na wynik sprawy. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zatem decyzje organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. Orzeczenie zawarte w pkt II oparto o treść art. 152 p.p.s.a. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ ustali stan faktyczny i dokona jego oceny mając na uwadze przedstawioną wyżej wykładnię prawa w aspekcie przesłanek określonych w art. 16 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych uzasadniających przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego.