II SA/Ke 113/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Kobylecka po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wójta Gminy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości p o s t a n a w i a : odrzucić skargę Wójta Gminy. Decyzją z dnia [....] Wójt Gminy zatwierdził podział nieruchomości położonej w miejscowości [...] (obr. [...]) oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr 2474/4 o powierzchni 0,7767ha, stanowiącej własność Gminy na działki: nr 2474/5 o powierzchni 0,0253ha, nr 2474/6 o powierzchni 0,0690ha, nr 2474/7 o powierzchni 0,6824ha. Jednocześnie organ orzekł, iż działka nr 2474/5 o powierzchni 0,0253ha przeznaczona jest na powiększenie nieruchomości sąsiedniej oznaczonej jako działka nr 2471/1, zaś działka nr 2474/6 o powierzchni 0,0690 ha przeznaczona jest na poszerzenie pasa drogi wojewódzkiej oznaczonej jako działka ewidencyjna nr 2802. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [... ]uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i w to miejsce orzekło o zatwierdzeniu podziału nieruchomości położonej w miejscowości [...] (obr.[...]) naczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr 2474/4 o powierzchni 0,7767ha, stanowiącej własność Gminy na działki nr 2474/5 o powierzchni 0,0253ha, nr 2474/6 o powierzchni 0,0690ha i nr 2474/7 o powierzchni 0,6824ha, Wójt Gminy złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze, wnosząc o jej uchylenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zarzuty zawarte w skardze nie mogą być przedmiotem merytorycznej kontroli sądowej, albowiem skarga nie została wniesiona przez podmiot uprawniony w rozumieniu art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. , poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., a co za tym idzie podlegać musi odrzuceniu. Należy podkreślić, że gmina posiada szczególną pozycję ustrojowoprawną jako jednostka samorządu terytorialnego - z jednej strony, jest nosicielem imperium (władztwa administracyjnego), z drugiej zaś podmiotem dominium (własności). Te dwie role gminy są rozdzielne. Czym innym jest uprawienie, a zarazem obowiązek rozstrzygania spraw indywidualnych w zakresie i na zasadach prawem określonych i w ślad za tym do korzystania z władztwa administracyjnego, a czym innym wykonywanie uprawnień właścicielskich w stosunku do majątku komunalnego. Ponadto chociaż te dwie role gminy są rozdzielne nie oznacza, że nie mogą być wykonywane przez gminę jednocześnie. Stosownie do woli ustawodawcy, zobowiązującego właściwe organy gminy w przepisach prawa materialnego do rozstrzygania spraw indywidualnych oraz wyposażającego gminy w mienie komunalne, którym gmina ma racjonalnie gospodarować (rozdział 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - Dz.U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.), gminy powinny te dwie funkcje realizować jednocześnie, również w odniesieniu do własnego majątku. Ustawodawca nie wprowadza w tej mierze zakazu. Oznacza to, że wójt (burmistrz, prezydent miasta) może wystąpić w charakterze nosiciela imperium w stosunku do własnej gminy. Wówczas wykonuje on funkcję organu administracji publicznej i dopiero ta sytuacja rodzi ograniczenia, ale tylko w zakresie uprawnień procesowych gminy. W zakresie w jakim wójt (burmistrz, prezydent miasta) pełni funkcje organu administracji publicznej w stosunku do własnej gminy jako osoby prawnej nie jest on ani żaden z innych organów uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego. Uprawnienie do korzystania z władztwa administracyjnego przez organ gminy w odniesieniu do niej jako osoby prawnej następuje zatem kosztem jej uprawnień procesowych. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 20 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 652/12, opublikowane w bazie http://orzecznictwo.nsa.gov.pl). Analogiczne stanowisko zaprezentowane zostało w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 1 kwietnia 2009 r. sygn. akt II OSK 460/08, Lex nr 562860, a także w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 19 maja 2003 r. sygn. akt OPS 1/03, opublikowane w ONSA Nr 4 poz. 115), w której Sąd ten wskazał, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym. Powyższe stanowisko potwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 29 października 2009 r. sygn. akt K 32/08, (opublikowany w OTK-A 2009 nr 9 poz. 139) uznając, że przepis art. 50 § 1 p.p.s.a w zakresie, w jakim pozbawia gminę prawa wniesienia skargi na decyzję organu wyższej instancji wydaną w wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez wójta (burmistrza, prezydenta) tej gminy w sytuacji, gdy decyzja organu odwoławczego ma wpływ na prawa i obowiązki tej gminy lub jej organów, jest zgodny z art. 165 Konstytucji RP. W rozpatrywanej sprawie podmiotem składającym skargę jest Wójt Gminy Skarżący jest zatem jednocześnie organem, który wydał decyzję w pierwszej instancji – uchyloną następnie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach. Sytuacja ta wyłącza możliwość zaskarżenia przez Wójta Gminy do sądu administracyjnego decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydanej w przedmiocie podziału nieruchomości stanowiącej własność Gminy. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odrzucił skargę Wójta Gminy jako niedopuszczalną