II SA/Ke 132/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian,, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2011r. sprawy ze skargi M.M. na postanowienie Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] Wojewoda na podstawie art. 134 kpa stwierdził, niedopuszczalność odwołania M. M. od decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...], orzekającej o zameldowaniu A. N. na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące w lokalu położonym przy ulicy K. w miejscowości B., w związku z wniesieniem odwołania przez podmiot nie będący stroną postępowania. W uzasadnieniu postanowienia organ podniósł, że w związku ze złożonym wnioskiem A. N. o zameldowanie na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące, na którym brak było potwierdzenia pobytu przez wszystkich współwłaścicieli lokalu, organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające i uznając iż zachodzą przesłanki określone w art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych orzekł o zameldowaniu A. N. na pobyt czasowy w okresie od 3 sierpnia 2010 r. do 3 sierpnia 2013 r. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się M. M. jedna ze współwłaścicielek przedmiotowego lokalu, która złożyła odwołanie, podnosząc ze organ nie uznał jej za stronę postępowania, a ona nie wyraża zgody na zameldowanie. Organ odwoławczy stwierdzając niedopuszczalność odwołania M. M., wskazał iż wynika to z przyczyn podmiotowych albowiem odwołanie zostało wniesione przez podmiot nie będący stroną postępowania. Organ odwoławczy wskazał, że postępowanie dotyczyło zameldowania A. N., a odwołująca się M. M. jest współwłaścicielką lokalu, jednakże nie jest stroną postępowania. Organ wskazał, iż uwzględniając charakter czynności zameldowania, przyjmuje się że stroną postępowania w rozumieniu art. 28 kpa a wiec podmiotem mającym interes prawny jest wyłącznie osoba, co do której toczy się postępowanie w przedmiocie zameldowania w danym lokalu. Organ odwoławczy wskazał, że właściciel dla ochrony swoich interesów ma drogę postępowania cywilnego i podniósł, iż droga postępowania cywilnego nie może być wykorzystywana do powoływania się na istnienie interesu prawnego właściciela lokalu w sprawie o zameldowanie, w której załatwieniu ma on wyłącznie interes faktyczny i nie powinien być traktowany jako osoba posiadająca przymiot strony. Organ odwoławczy wskazał tutaj na orzecznictwo sądów administracyjnych powołując min. wyrok NSA z dnia 30 grudnia 2008 r. II OSK 1681/07 i wyrok WSA w Poznaniu z dnia 2 grudnia 2009 r. II SA/Po 582/09. Organ odwoławczy uznając, iż M. M. nie jest stroną niniejszego postępowania stwierdził niedopuszczalność wniesionego przez nią odwołania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Wojewody ego z dnia [...] wniosła M. M.. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że z uwagi na fakt zamieszkiwania jej brata L. M. oraz A. N. w przedmiotowym spadkowym domu ponosi tylko straty finansowe, a ponadto są oni konfliktowi, nieuczciwi, pazerni i nie wyraża zgody na zameldowanie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem skargi jest postanowienie stwierdzające niedopuszczalność do wniesienia odwołania i tylko w tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny jest władny wypowiedzieć się, czy postanowienie to jest zgodne z prawem. Na wstępie należy podnieść, że organ odwoławczy w postępowaniu wstępnym podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia odwołania – jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania oraz dopuszczalność wniesienie odwołania przez stronę. W sprawie niniejszej Wojewoda badał, czy odwołanie wniesione zostało przez podmiot będący stroną postępowania i swoje stanowisko wyraził w postanowieniu z dnia [...] Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. W myśl art. 50 § 2 p.p.s.a uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo wniesienia skargi. Oznacza to, że dwie kategorie podmiotów mają prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego – pierwszą stanowią te, którym to uprawnienie przysługuje dla ochrony ich interesu prawnego – mającego swoje źródło w przepisach prawa materialnego. Druga kategoria to podmioty instytucjonalne, którym zostało przyznane prawo wniesienia skargi w cudzej sprawie, ze względu na konieczność ochrony również obiektywnego porządku prawnego ( por. J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 2006). Należy wskazać, iż podstawą materialnoprawną wydania decyzji przez organ I instancji stanowiły przepisy art.47 ust.2 oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz 999 ze zm.). W myśl pierwszego z powołanych przepisów jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy. Stosownie do art. 10 ust. 1 powołanej ustawy, osoba która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. Właściciel lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu obowiązany jest potwierdzić fakt pobytu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 dni w tym lokalu. Mając na uwadze, że zarówno zameldowanie jak i wymeldowanie danej osoby z miejsca pobytu ma charakter rejestrowy – ewidencyjny, w aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż w sprawie załatwianej decyzją o zameldowaniu stroną postępowania w rozumieniu art. 28 kpa, a więc podmiotem mającym interes prawny, jest wyłącznie osoba, co do której toczy się postępowanie w przedmiocie zameldowania. Inne osoby, a więc takie, którym przysługuje prawo do przedmiotowego lokalu, nie mogą być uznane za stronę w tym postępowaniu ze względu na brak interesu prawnego ( por. wyroki NSA z dnia 19 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 1803/07, z dnia 30 grudnia 2008 r. II OSK 1681/07, z dnia 3 kwietnia 2009 r. sygn. akt II OSK 485/08 wyrok WSA w poznaniu z 18 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Po 488/09). W powołanych wyrokach wskazano, iż postępowanie w sprawie zameldowania albo wymeldowania jest postępowaniem administracyjnym prowadzonym według reguł prawa administracyjnego jako prawa publicznego i jego jedynym celem jest, aby stan ewidencji ludności pozostawał w zgodności ze stanem faktycznym, co leży w interesie Państwa, a nie osób pozostających poza sferą organizacji organów państwowych, do których należy zaliczyć właścicieli (czy jak w niniejszej sprawie współwłaścicieli) nieruchomości (lokalu, budynku).Właściciel dla ochrony swoich prywatnych interesów prawnych ma bowiem drogę postępowania cywilnego, nie powinien być natomiast traktowany jako strona postępowania administracyjnego, którego przedmiotem jest zameldowanie. Ewidencja ludności służąca rejestrowaniu pobytu ma charakter wyłącznie porządkowy, co oznacza, że zameldowanie nie jest związane z rozstrzyganiem uprawnień do lokalu, ani tym samym prawa do przebywania w nim. Jedynie stwierdzenie faktu przebywania w lokalu powinno być kryterium rozstrzygającym o zameldowaniu. W ocenie Sądu prawidłowo organy uznały, iż M. M. nie wykazała się interesem prawnym w przedmiotowym postępowaniu, bowiem sprawa nie dotyczy jej zameldowania w przedmiotowym lokalu, lecz innej osoby. Ustalenie, iż wnosząca skargę nie ma interesu prawnego spowodowało, że Sąd nie miał podstaw do merytorycznego odniesienia się do zarzutów podniesionych w skardze, które w większości odnosiły się do decyzji organu I instancji i faktu zameldowania A. Nieradzik, jak również sporów cywilnych które między stronami trwają. Należy jednak wskazać, na uchybienie jakiego dopuścił się organ odwoławczy albowiem jeżeli organ odwoławczy stwierdza, ze wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa, winien w drodze decyzji orzec o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt. 3 kpa( por. B.Adamiak / J.Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego komentarz wydawnictwo C.H.Beck wydanie 7 str.591) a nie stwierdzać niedopuszczalność odwołania na podstawie art. 134 kpa. Uchybienie to nie ma jednak wpływu na sytuację skarżącej M. M. ani też na przedmiotową decyzję organu I instancji. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oddalił skargę, uznając że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.