II SA/Ke 144/25

WyrokWSA w Kielcach2025-05-22

Skład orzekający: Jacek Kuza, Krzysztof Armański, Agnieszka Banach

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przeniesienie policjanta z urzędu na równorzędne stanowisko służbowe do innej jednostki organizacyjnej, pomimo jego statusu działacza związkowego objętego szczególną ochroną, jest dopuszczalne w świetle przepisów ustawy o Policji i ustawy o związkach zawodowych?
Ratio decidendi
Przeniesienie policjanta z urzędu na równorzędne stanowisko służbowe do innej jednostki organizacyjnej jest dopuszczalne, nawet jeśli policjant jest działaczem związkowym objętym szczególną ochroną. Przepisy ustawy o Policji, dotyczące polityki kadrowej i przeniesień, mają pierwszeństwo przed przepisami ustawy o związkach zawodowych, jeśli te ostatnie kolidują z celami pragmatyki służbowej, takimi jak zapewnienie sprawnego funkcjonowania Policji i dyspozycyjność funkcjonariuszy. Zmiana miejsca pełnienia służby nie stanowi automatycznie pogorszenia warunków służby w rozumieniu przepisów o ochronie związkowej, a ważny interes służby może przeważać nad indywidualnym interesem funkcjonariusza.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. M. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Kielcach, który utrzymał w mocy decyzję o zwolnieniu skarżącego z dotychczas zajmowanego stanowiska i przeniesieniu go z urzędu na równorzędne stanowisko referenta w innej jednostce Policji. Skarżący, będący działaczem związkowym objętym szczególną ochroną, zarzucił naruszenie przepisów o ochronie związkowej oraz przepisów postępowania. Organ odwoławczy uznał, że przeniesienie było uzasadnione potrzebami służby i nie naruszało przepisów, a ustawa o Policji ma pierwszeństwo przed ustawą o związkach zawodowych w tym zakresie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2025 r. sprawy ze skargi D. M. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Kielcach z dnia 13 stycznia 2025 r. nr 167 w przedmiocie zwolnienia z zajmowanego stanowiska i przeniesienia z urzędu do dalszego pełnienia służby oddala skargę. Zaskarżonym rozkazem personalnym nr [...] z 13 stycznia 2025 r. Komendant Policji (dalej "Komendant Wojewódzki"), po rozpatrzeniu odwołania D. M., utrzymał w mocy rozkaz personalny nr [...] z 28 listopada 2024 r. Komendanta Powiatowego Policji w S. (dalej "Komendant Powiatowy"), którym z dniem 4 grudnia 2024 r. zwolniono sierż. szt. D. M. z zajmowanego stanowiska i z dniem 5 grudnia 2024 r. przeniesiono z urzędu do dalszego pełnienia służby i mianowano na stanowisko służbowe referenta Ogniwa Patrolowo-Interwencyjnego Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji w S. w dotychczasowych składnikach uposażenia. Rozkazowi nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym, Komendant Wojewódzki uznał, że materiał dowodowy zgromadzony w tej sprawie był wystarczający do wydania zaskarżonego rozkazu personalnego i powołując się na treść art. 36 ust. 1 i 2 oraz art. 32 ust. 1 ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 145 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o Policji", wskazał, że zwolnienie policjanta z zajmowanego stanowiska służbowego, połączone z równoczesnym mianowaniem na inne stanowisko służbowe, może nastąpić wyłącznie na stanowisko równorzędne i wyższe ze stanowiskiem poprzednio zajmowanym. Komendant Wojewódzki wyjaśnił, że skarżący został zwolniony ze stanowiska referenta Ogniwa do spraw Prewencji Komisariatu Policji w P. z uposażeniem zasadniczym w wysokości [...] zł wynikającym z zaszeregowania w 04 grupie uposażenia zasadniczego z mnożnikiem 2,077 kwoty bazowej i dodatkiem służbowym w wysokości [...] zł, a następnie przeniesiony i mianowany na stanowisko równorzędne referenta Ogniwa Patrolowo-interwencyjnego Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji w S. w dotychczasowych składnikach uposażenia. Skarżący mianowany został zatem na stanowisko równorzędne pod względem grupy zaszeregowania, mnożnika kwoty bazowej, dodatku służbowego oraz stopnia etatowego - sierżanta sztabowego, nie ponosząc pod względem finansowym żadnych negatywnych skutków. Organ odwoławczy podkreślił, że Komendant Powiatowy, jako przełożony policjantów na terenie swojego działania, ma prawo do kształtowania polityki kadrowej oraz w jej ramach, kierując się wymogami sprawności działania w realizacji ustawowych zadań Policji i uwzględniając specjalizację zadań oraz ciągłość ich realizacji, decydować o obsadzie stanowisk służbowych w jednostkach i komórkach organizacyjnych. Natomiast ustawodawca nie uzależnił możliwości przeniesienia policjanta do innej jednostki organizacyjnej z jednoczesnym mianowaniem na nowe stanowisko służbowe od przebiegu służby funkcjonariusza, jego kwalifikacji zawodowych, niekaralności dyscyplinarnej, czy faktu wyróżniania nagrodami uznaniowymi, ani też od jego subiektywnego przekonania co do przydatności na zajmowanym stanowisku. Umożliwia to przełożonemu, w związku z koniecznością zapewnienia prawidłowej realizacji zadań nałożonych przepisami prawa na Policję, taki dobór kadry, aby mogła ona efektywnie realizować te zadania. Wobec tego Komendant Wojewódzki stwierdził, że ww. rozkaz personalny został wydany przez właściwy organ z uwzględnieniem obowiązujących w tym zakresie regulacji prawnych i nie ma charakteru dowolności. Decyzja o przeniesieniu i mianowaniu skarżącego została podjęta z urzędu, a powodem przeniesienia była konieczność wzmocnienia pracy Ogniwa Patrolowo-Interwencyjnego Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji w S. oraz zapewnienia prawidłowego jego funkcjonowania i realizowania ustawowych zadań nałożonych na Policję. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie art. 32 ust. 1 i art. 36 ust. 1 ustawy o Policji, przeniesienie policjanta do innej jednostki pozostawione zostało uznaniu organu, który powinien kierować się kryteriami potrzeb służby, jej interesu i koniecznością zapewnienia sprawnego, optymalnego wykonywania zadań. Przeniesienie skarżącego leży zatem w interesie społecznym, gdyż wzmocnienie stanu osobowego Ogniwa Patrolowo-Interwencyjnego Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji w S. doświadczonym policjantem przyczyni się do poprawy bezpieczeństwa na obszarze działania tej jednostki. Wydając rozkaz personalny, uwzględniono dotychczasowy staż służby policjanta, posiadane przeszkolenia oraz doświadczenie zawodowe, a także jego wykształcenie. Powyższe daje gwarancję szybkiego wdrożenia się przez skarżącego w realizację nowych obowiązków służbowych, a nadto będzie on mógł służyć pomocą policjantom z krótszym stażem i mniejszym doświadczeniem. Skarżący cieszy się bowiem opinią funkcjonariusza, który w dotychczasowej służbie zdobył już niezbędne w tym zakresie doświadczenie, posiada odpowiednią znajomość przepisów i procedur ich stosowania oraz odpowiednie cechy osobowościowe, jak fachowość, samodzielność i kreatywność. Komendant Wojewódzki zaznaczył, że potrzeby służby, które przemawiają za przeniesieniem z urzędu skarżącego do Komendy Powiatowej Policji w S. i mianowaniu go na stanowisko referenta Ogniwa Patrolowo-Interwencyjnego Wydziału Prewencji nie mogą zostać przesłonięte przez inne okoliczności, takie jak wygoda i względy osobiste funkcjonariusza, gdyż w służbie policjant nie ma prawa wybierać sobie stanowiska, czy też miejsca pełnienia służby. Z uwagi na charakter sprawy i pełnioną przez skarżącego funkcję publiczną ocena interesu strony, o którym mowa w art. 7 k.p.a., została dokonana w sposób szczególny, tj. przez pryzmat słuszności interesu skarżącego jako funkcjonariusza (policjanta). Zdaniem organu odwoławczego słuszny interes skarżącego nie stoi w sprzeczności z podjętym rozstrzygnięciem, a argumentacja kwestionująca przedmiotowy rozkaz nie równoważy potrzeb służby. Komendant Wojewódzki zwrócił uwagę na charakter i specyfikę wykonywanej przez policjanta pracy, która jest w istocie służbą opartą na m.in. dyspozycyjności i zdyscyplinowaniu jej funkcjonariuszy. Podkreślił, że bezpośrednim i głównym powodem wydania rozkazu personalnego o przeniesieniu skarżącego na nowe stanowisko służbowe była konieczność zapewnienia właściwego funkcjonowania ww. jednostki organizacyjnej, tj. Ogniwa Patrolowo-Interwencyjnego Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji w S.. Dodał, że zmiana miejsca pełnienia służby nieodłącznie wiąże się ze specyfiką służby w Policji i policjant nie może oczekiwać, że przez cały okres pełnienia służby będzie ją pełnić na tym samym stanowisku służbowym. Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 854 ze. zm.), zwanej dalej "ustawą o związkach zawodowych", Komendant Wojewódzki wskazał, że bezspornie sierż. szt. D. M. na mocy uchwały nr [...] Komisji Międzyzakładowej Organizacji Międzyzakładowej NSZZ "Solidarność" Funkcjonariuszy i pracowników Policji Województwa Ś. z dnia 21 września 2023 r. podlega szczególnej ochronie związkowej. Wyjaśnił, że przepisami szczególnymi w stosunku do ustawy o związkach zawodowych są przepisy ustawy o Policji. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, organ odwoławczy wyjaśnił, że wykonywanie uprawnień związkowych nie może wpływać bądź naruszać istoty stosunku służbowego. Zmiana warunków pracy (służby), o której traktuje art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy o związkach zawodowych, jest konsekwencją przeniesienia policjanta do pełnienia służby w innej miejscowości, natomiast przeniesienie policjanta i mianowanie na równorzędne stanowisko służbowe jest elementem polityki kadrowej prowadzonej w służbie mundurowej. Konstrukcja prawna przewidziana w art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o Policji nie przewiduje zaś uczestnictwa w procedurze przeniesienia żadnego podmiotu. Normy ustawy o Policji nie przewidują także możliwości wyrażenia braku zgody na przeniesienie policjanta do dalszego pełnienia służby przez inny podmiot. Zauważyć też należy, że gdyby dopuścić stosowanie art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy o związkach zawodowych, brak zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej uniemożliwiałby przeniesienie (zmianę jednostronnie warunków pracy na niekorzyść) policjanta wskazanego uchwałą zarządu jego członka lub innego policjanta będącego członkiem danej zakładowej organizacji związkowej, upoważnionym do reprezentowania tej organizacji wobec pracodawcy albo organu lub osoby dokonującej za pracodawcę czynności w sprawach z zakresu prawa pracy. Oznaczałoby to, że organ nie mógłby w takiej sytuacji dokonać przeniesienia policjanta do pełnienia służby w innej jednostce, komórce organizacyjnej i mianowania na inne stanowisko służbowe. Sprawiłoby to, że odpowiednio stosowane przepisy ustawy o związkach zawodowych wykluczałyby możliwość zastosowania przepisów regulacji podstawowej dla stosunku prawnego, tj. ustawy o Policji. Interpretacja taka jest niedopuszczalna, gdyż jest sprzeczna z opisaną wyżej konstrukcją modelową odpowiedniego stosowania przepisów prawa. Uprawnienie do jednostronnego i władczego kształtowania sytuacji prawnej policjanta stanowi istotę stosunku służbowego. Zwalnianie, przenoszenie i mianowanie policjantów mieści się w kategoriach szczególnych uprawnień przełożonych składających się na kształtowanie dyscypliny służbowej, której policjant musi się podporządkować. Komendant Wojewódzki podkreślił, że pierwszeństwo w stosowaniu wobec skarżącego znajdują przepisy ustawy o Policji, zaś ustawa o związkach zawodowych może być uwzględniona tylko w takim zakresie, w jakim nie koliduje ona z przepisami pragmatyki służbowej (tj. ustawy o Policji), w tym z jej celami. Zatem w przypadku skarżącego uwzględnić należy także funkcję i zadania Policji oraz jej konstrukcję opartą na hierarchicznej podległości służbowej i dyspozycyjności funkcjonariuszy, którzy w czasie całej służby pozostają w dyspozycji przełożonych, którzy w zależności od potrzeb mogą kształtować warunki ich służby. Zdaniem organu odwoławczego, zwolnienie skarżącego z zajmowanego stanowiska przeniesienie z urzędu do dalszego pełnienia służby i mianowanie na stanowisko służbowe referenta Ogniwa Patrolowo-Interwencyjnego Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji w S. w dotychczasowych składnikach uposażenia, nie narusza przepisów ustawy o związkach zawodowych. W przypadku skarżącego nie nastąpiła bowiem modyfikacja stosunku służbowego, gdyż nie wystąpiło obniżenie grupy zaszeregowania, ani świadczeń zarówno pieniężnych, jak i rzeczowych oraz posiadanego stopnia służbowego. W ocenie Komendanta Wojewódzkiego umiejętności i doświadczenie zawodowe skarżącego zostaną lepiej wykorzystane dla potrzeb służby w Ogniwie Patrolowo - Interwencyjnym Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji w S.. Interes strony nie stoi zaś w zasadniczej sprzeczności z podjętą decyzją, przy czym nawet jeśli przeniesienie skarżącego do dalszego pełnienia służby i mianowanie na stanowisko służbowe referenta Ogniwa Patrolowo-Interwencyjnego Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji w S. łączyłoby się dla niego z pewnymi komplikacjami, to nie może być to równoważne z potrzebami i interesem służby. Zaskarżone rozstrzygnięcie w sposób przekonywujący wskazuje na istnienie w sprawie interesu społecznego, tożsamego z interesem Policji, związanego z polityką kadrową oraz koniecznością zapewniania właściwego funkcjonowania komórki organizacyjnej i sprawnej realizacji zadań Policji. Nadto organ odwoławczy nie znalazł również podstaw do uchylenia nadanego zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Skargę na powyższy rozkaz personalny Komendanta Policji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł D. M., zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów prawa materialnego: 1) art. 67 ust. 2 ustawy o Policji w zw. z art. 32 ust. 1 pkt. 2 ustawy o związkach zawodowych przez ich błędną wykładnię i uznanie, że Komendant Powiatowy może zmienić warunki pełnienia służby przez skarżącego w sposób jednostronny na jego niekorzyść, bez zgody zarządu związku zawodowego, podczas gdy skarżący jest działaczem związkowym na terenie ww. Komendy i jest z tego tytułu objęty szczególną ochroną stosunku służby, zgodnie z uchwałą nr [...] Komisji Międzyzakładowej Organizacji Międzyzakładowej NSZZ "Solidarność" Funkcjonariuszy i Pracowników Policji Województwa Ś. z dnia 21 września 2023 r.; 2) art. 67 ust. 2 ustawy o Policji w zw. z art. 32 ust. 11 pkt 1 ustawy o związkach zawodowych przez ich niezastosowanie, podczas gdy przywołany przepis stawia przed pracodawcą (w tym przypadku przełożonym właściwym w sprawach osobowych) wymóg złożenia pisemnego zawiadomienia o zamiarze jednostronnej zmiany stosunku prawnego działacza związkowego, do którego organizacja związkowa może się ustosunkować w terminie 14 dni roboczych; 3) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 7, art. 77 k.p.a. przez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zaniechanie dopełnienia obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W uzasadnieniu skargi jej autor przedstawił argumentację na poparcie postawionych zarzutów, w oparciu o które wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego organu I instancji, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie 22 maja 2025 r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym jest rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego - decyzja utrzymująca w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego - decyzję orzekającą o zwolnieniu skarżącego z dotychczas zajmowanego stanowiska i przenoszącą z urzędu z dniem 5 grudnia 2024 r. do dalszego pełnienia służby i mianującą go na stanowisko służbowe referenta Ogniwa Patrolowo-Interwencyjnego Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji w S.. Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy o Policji, do mianowania policjanta na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, Komendant CBŚP, Komendant BSWP, Komendant CBZC, Dyrektor CLKP, komendanci wojewódzcy Policji albo Komendant Stołeczny Policji i komendanci powiatowi (miejscy, rejonowi) Policji oraz Komendant-Rektor Akademii Policji w Szczytnie i komendanci szkół policyjnych. Z kolei stosownie do art. 36 ust. 1 ww. ustawy, policjant może być przeniesiony do pełnienia służby albo delegowany do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Policji lub w innej miejscowości z urzędu lub na własną prośbę. Jak zważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 5 października 2021 r. (III OSK 3668/21), którego pogląd w dalszej części rozważań Sąd powoła z uwagi na jego podzielenie przez skład orzekający w niniejszej sprawie, przepisy art. 32 ust. 1 i art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o Policji mają charakter kompetencyjny, gdyż określono w nich wyłącznie organy uprawnione do podejmowania decyzji w sprawach w nich wymienionych. Nie wskazano natomiast kryteriów i merytorycznych przesłanek uzasadniających podejmowanie decyzji w tych sprawach. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi przy tym wątpliwości, że na podstawie tych przepisów zwolnienie funkcjonariusza z zajmowanego stanowiska służbowego połączone z równoczesnym mianowaniem na inne stanowisko służbowe może nastąpić wyłącznie na stanowisko równorzędne ze stanowiskiem poprzednio zajmowanym (por. wyrok NSA z 20 listopada 2002 r., II SA 3768/01; wyrok WSA w Warszawie z 30 lipca 2008 r., II SA/Wa 322/09). Wniosek powyższy płynie z treści art. 38 ust. 1 i 2 ustawy o Policji, w którym wymieniono w sposób wyczerpujący obligatoryjne i fakultatywne przesłanki uzasadniające przeniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe. Do zwolnienia ze stanowiska i mianowania na stanowisko równorzędne uprawnia każda okoliczność faktyczna odpowiadająca interesowi społecznemu i na tyle istotna, że przeważa nad indywidualnym interesem funkcjonariusza. Równorzędność stanowisk nie oznacza ich identyczności. Ustawa wymaga w art. 38 ust. 1 i 2, aby stanowiska były równorzędne, a nie tożsame. Przeniesienie policjanta do innej jednostki pozostawione zostało uznaniu organu, który kierować się powinien kryteriami potrzeb służby, jej interesu i koniecznością zapewnienia sprawnego, optymalnego wykonywania ustawowych zadań Policji. Pozostawanie w służbie w Policji oznacza dyspozycyjność policjanta, co nakazuje oceniać dopuszczalność zmian warunków służby funkcjonariusza według kryteriów zobiektywizowanych, uwzględniających mobilność i skuteczność Policji, a nie według osobistych potrzeb policjanta. Podkreślenia wymaga, że ważny interes służby (społeczny), polegający na obowiązku zapewnienia właściwego funkcjonowania jednostki Policji, przeważa bowiem nad indywidualnym interesem policjanta. Z uwagi na okoliczność, że podstawowym zarzutem skargi jest podleganie przez skarżącego szczególnej ochronie związkowej wyjaśnić należy, co następuje. Stosownie do art. 67 ust. 1 i 2 ustawy o Policji, policjanci mogą zrzeszać się w związkach zawodowych, z tym że nie przysługuje im prawo do strajku. Przepisy ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 440) stosuje się odpowiednio, z tym że: 1) określone w przepisach prawa uprawnienia w sprawach indywidualnych przysługują zakładowej organizacji związkowej, jeżeli jej członkiem jest co najmniej jeden policjant inny niż ten, którego w danej sprawie reprezentuje zakładowa organizacja związkowa; 2) uprawnienie, o którym mowa w art. 19 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych, przysługuje związkowi zawodowemu, którego terytorialny zakres działania obejmuje co najmniej obszar terytorialnego działania komendanta wojewódzkiego Policji; 3) policjant może być członkiem międzyzakładowej organizacji związkowej, której zakresem działania objęte są wyłącznie jednostki organizacyjne Policji. Regulacja ta znajduje potwierdzenie w art. 2 ust. 6 ustawy o związkach zawodowych, w myśl którego do praw związkowych funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz strażaków Państwowej Straży Pożarnej, a także pracowników Najwyższej Izby Kontroli stosuje się odpowiednio przepisy ustawy, z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z odrębnych ustaw. Przepisy art. 67 ust. 2 ustawy o Policji w zw. z art. 2 ust. 6 ustawy o związkach zawodowych statuują zatem "odpowiednie", a nie bezpośrednie stosowanie ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych. Odpowiednie stosowanie przepisów prawa polega na zwykłym stosowaniu wprost określonych przepisów odniesienia, z tym jednak, że całkowicie nie mają zastosowania bądź też w pewnej części swej treści ulegają zmianie te (i tylko te) spośród nich, które ze względu na treść swych postanowień są bezprzedmiotowe lub całkowicie sprzeczne z przepisami normującymi dane stosunki, do których mają być one zastosowane (por. J. Nowacki, Odpowiednie stosowanie przepisów prawa, "Państwo i Prawo" 1964, nr 3, s. 372–373). Przy odpowiednim stosowaniu wszelkich przepisów – w razie wątpliwości co do tego, który przepis trzeba zmodyfikować – modyfikacji powinny podlegać przepisy odpowiednio stosowane, a nie te, które są przez nie uzupełniane (zob. J. Nowacki: Analogia legis, Warszawa 1966, s. 143, 145–146.). Tym samym należy zawsze wybierać rozwiązanie bliższe naturze stosunków podstawowych oraz specyfice i celom regulacji podstawowej. W procesie tym trzeba także brać pod uwagę aktualne orzecznictwo i poglądy doktryny odnoszące się do danego zagadnienia (por. M. Hauser, Odpowiednie stosowanie przepisów prawa – uwagi porządkujące, "Przegląd Prawa i Administracji" 2005, t. LXV, s. 161-162). Jak spostrzega się w doktrynie na gruncie art. 67 ust. 2 ustawy o Policji, "generalne odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów ustawy o związkach zawodowych do praw związkowych funkcjonariuszy służb mundurowych oznacza, że przepisy tej ustawy mogą być stosowane wprost lub mogą być modyfikowane w celu dostosowania ich treści do specyfiki zatrudnienia w służbach mundurowych. Niekiedy zaś przepisy ustawy o związkach zawodowych nie będą mogły być stosowane ze względu na ich bezprzedmiotowość lub też ze względu na ich sprzeczność z celami, jakie realizują pragmatyki służb mundurowych." (zob. W. Witoszko, Pojęcie zakładowej organizacji związkowej w służbach mundurowych, w: Związkowe przedstawicielstwo pracowników zakładu pracy, red. Z. Hajn, Warszawa 2012, pkt 2). Przyjąć zatem należy, że w przepisie art. 67 ustawy o Policji, używając sformułowania "odpowiednio", ustawodawca założył konieczność uwzględnienia, w zakresie ochrony funkcjonariuszy pełniących funkcje związkowe, specyfiki stosunków służbowych w Policji, w szczególności zaś dyspozycyjności funkcjonariusza wobec przełożonych (por. wyrok NSA z 20 grudnia 2005 r., I OSK 538/05). Zatem pierwszeństwo w stosowaniu znajdują przepisy ustawy o Policji, zaś ustawa o związkach zawodowych może być uwzględniona tylko w takim zakresie, w jakim nie koliduje ona z przepisami pragmatyki służbowej (tj. ustawy o Policji), w tym jej celami. Uwzględnić należy tutaj także funkcję i zadania Policji oraz jej konstrukcję opartą na hierarchicznej podległości służbowej i dyspozycyjności funkcjonariuszy (por. wyrok NSA z 8 stycznia 2015 r., I OSK 2219/13). Wykonywanie uprawnień związkowych nie może bowiem wpływać bądź naruszać istoty stosunku służbowego. W orzecznictwie sądowym słusznie podnosi się, że w świetle art. 1 ustawy o Policji wykładnia przepisów rzeczonej ustawy powinna zmierzać do kształtowania Policji jako umundurowanej i uzbrojonej formacji, służącej społeczeństwu i przeznaczonej do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Cel ten wymaga, aby Policja była zorganizowana w sposób hierarchiczny i w oparciu o ścisłą podległość służbową, z czym wiąże się możliwość elastycznego gospodarowania zasobem osobowym Policji przez jej organy. Istotą służb mundurowych takich jak Policja jest karność i dyspozycyjność ich funkcjonariuszy, pozwalające na realizację celów służby (ww. wyrok I OSK 2219/13). Powyższe zasady odnoszą się także do odpowiedniego stosowania art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy o związkach zawodowych. Zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy o związkach zawodowych pracodawca bez zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej nie może zmieniać jednostronnie warunków pracy lub wynagrodzenia na niekorzyść osoby wykonującej pracę zarobkową, o której mowa w pkt 1, tj. wskazanym uchwałą zarządu jego członkiem lub z inną osobą wykonującą pracę zarobkową będącą członkiem danej zakładowej organizacji związkowej, upoważnioną do reprezentowania tej organizacji wobec pracodawcy albo organu lub osoby dokonującej za pracodawcę czynności w sprawach z zakresu prawa pracy. Zmiana warunków pracy (służby), o której traktuje art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy o związkach zawodowych, jest konsekwencją przeniesienia policjanta na inne stanowisko służbowe. Przeniesienie policjanta na inne stanowisko jest elementem polityki kadrowej prowadzonej w służbie mundurowej. Sytuację, w której nie ma zgody na przeniesienie policjanta określa jedynie art. 38 ust. 4 ustawy o Policji – i zgodnie z tym przepisem policjant, który nie wyraził zgody na przeniesienie na niższe stanowisko służbowe, może zostać zwolniony ze służby. Konstrukcja prawna przewidziana w art. 36 ust. 1 ustawy o Policji nie przewiduje natomiast uczestnictwa w procedurze przeniesienia żadnego podmiotu, w tym zakładowej organizacji związkowej. Normy ustawy o Policji nie przewidują więc możliwości wyrażenia braku zgody na przeniesienie na inne stanowisko służbowe policjanta przez inny podmiot. Brak zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej uniemożliwiałby bowiem przeniesienie policjanta wskazanego uchwałą zarządu jego członka lub innego policjanta będącego członkiem danej zakładowej organizacji związkowej, upoważnionym do reprezentowania tej organizacji wobec pracodawcy (albo organu lub osoby dokonującej za pracodawcę czynności w sprawach z zakresu prawa pracy). Organ nie mógłby w takiej sytuacji dokonać przeniesienia policjanta na inne stanowisko służbowe, w tym nawet na stanowisko równorzędne. Sprawiłoby to, że odpowiednio stosowane przepisy dopełnienia (ustawy o związkach zawodowych) wykluczałyby możliwość zastosowania przepisów regulacji podstawowej dla stosunku prawnego (ustawy o Policji). Interpretacja taka jest niedopuszczalna, gdyż jest sprzeczna z opisaną wyżej konstrukcją modelową odpowiedniego stosowania przepisów prawa (por. wyrok NSA w sprawie I OSK 2219/13). Uprawnienie do jednostronnego i władczego kształtowania sytuacji prawnej policjanta stanowi istotę stosunku służbowego. W analizowanym przypadku skarżący został przeniesiony na równorzędne stanowisko służbowe, i jak wskazuje organ odwoławczy, w dotychczasowych składnikach uposażenia. Zmianie uległo miejsce pełnienia służby. To w ocenie strony skarżącej ma stanowić o pogorszeniu warunków służby. Jednakże ocena, czy doszło do pogorszenia warunków służby każdorazowo pozostawać musi w związku z aktem mianowania (zob. ponownie wyrok NSA III OSK 3668/21). Mianowanie do służby w Policji i związane z tym ukształtowanie warunków służby powierzone zostało kompetencji przełożonego w jednostce, w której funkcjonariusz ma podjąć służbę. Mianowanie do służby następuje na podstawie władczego aktu organu, który kształtuje stosunek służbowy uwzględniając interes i potrzeby określonej służby. Administracyjno – prawny stosunek zatrudnienia policjanta, w przeciwieństwie do zatrudnienia w oparciu o umowę o pracę, nie opiera się na zasadzie równości stron, lecz na zasadzie podporządkowania i dyspozycyjności. Służba w Policji wiąże się z większą dyspozycyjnością i koniecznością podporządkowania się poleceniom przełożonych, a także wymaga umiejętności adaptacji do nowych warunków pełnienia służby. Zmiana miejsca pełnienia służby jest nieodłącznie związana ze specyfiką służby w Policji i nie może być rozpatrywana w kategoriach pogorszenia warunków służby. Charakter zadań wykonywanych przez Policję powoduje konieczność stałego dostosowania jej struktury i kadry do zmieniających się zagrożeń. Dlatego ustawodawca przewidział szereg możliwości zmiany treści stosunku służbowego funkcjonariusza, a w tym miejsca pełnienia przez niego służby. Jak wynika z treści rozkazu personalnego, w Wydziale Prewencji Komendy Powiatowej Policji w S. istnieje potrzeba obsadzenia wolnych wakatów, a tym samym - jak wyjaśnił organ II instancji – dojdzie do wzmocnienia stanu osobowego Ogniwa Patrolowo-Interwencyjnego ww. Wydziału wskutek przeniesienia skarżącego. Uwzględniono przy tym staż służby, wykształcenie, wiedzę i doświadczenie zawodowe skarżącego, które wpłyną na szybkie wdrożenie się przez niego w realizację nowych obowiązków służbowych i będą zapewniać wsparcie ze strony skarżącego w pełnieniu służby dla mniej doświadczonych, o krótszym stażu funkcjonariuszy. W niniejszej sprawie Komendant Powiatowy, decydując się na przeniesienie skarżącego na równorzędne stanowisko służbowe z P. do S., wyjaśnił powody takiej decyzji, które ocenić należy jako w pełni przekonujące. Organ Policji miał wiedzę o działalności związkowej skarżącego, która jednak musiała ustąpić przed ważnym interesem służby. Interes służby został właściwie zidentyfikowany i w okolicznościach przedmiotowej sprawy przywołanych przez organ nie może być wątpliwości, że zasługiwał on na ochronę, nawet jeżeli inne miejsce pełnienia służby z punktu widzenia skarżącego będzie dla niego mniej korzystne. Postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami określonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego, jak również zastosowano w sprawie adekwatne do stanu faktycznego przepisy prawa materialnego. Mając na uwadze powyższe rozważania, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło