II SA/Ke 159/12

WyrokWSA w Kielcach2012-04-30

Skład orzekający: Dorota Chobian, Renata Detka, Jacek Kuza

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo obliczył dochód rodziny, uwzględniając dochód uzyskany przez jednego z małżonków w miesiącu lipcu 2009 r. do dochodu z roku 2008, stosując przepisy rozporządzenia wykonawczego, które zdaniem skarżącej jest sprzeczne z ustawą o świadczeniach rodzinnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepis § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, w jego literalnym brzmieniu, pozostaje w sprzeczności z ustawą o świadczeniach rodzinnych, przez co nie może być stosowany. Organ administracji, stosując ten przepis, błędnie obliczył dochód rodziny, co miało wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały uchylone.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego A. B. na dzieci O. i M. B. na okres zasiłkowy 2009/2010. Organ I instancji przyznał świadczenia, jednak Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło tę decyzję i orzekło o odmowie przyznania świadczeń. SKO oparło się na obliczeniu dochodu rodziny, które uwzględniało dochód męża skarżącej uzyskany w lipcu 2009 r. do dochodu z roku 2008, co skutkowało przekroczeniem kryterium dochodowego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych i rozporządzenia wykonawczego, wskazując na błędne ustalenie dochodu.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2012r. sprawy ze skargi A.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...], znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania A. B., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, uchyliło w całości decyzję Marszałka Województwa z dnia [...] w sprawie odmowy przyznania prawa do świadczeń rodzinnych na okres od 1 listopada 2009 r. do 31 października 2010 r. w formie zasiłku rodzinnego na dziecko O. B. oraz M. B. w kwocie 68 zł miesięcznie na każde oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na dziecko M. B. w kwocie 400 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2009 r. do 30 listopada 2009 r. i w to miejsce orzekło o odmowie przyznania skarżącej zasiłku rodzinnego na dziecko O. B. w kwocie 68 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2009 r. do 31 października 2010 r., zasiłku rodzinnego na dziecko M. B. w kwocie 68 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2009 r. do 31 października 2010 r. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na dziecko M. B. w kwocie 400 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2009 r. do 30 listopada 2009 r. W uzasadnieniu Kolegium podało, że decyzją z dnia [...] samorządowy organ I instancji do spraw świadczeń rodzinnych w O. przyznał A. B. zasiłek rodzinny na O. B. i M. B. na okres od 1 listopada 2009 r. do 31 października 2010 r. w kwocie 68 zł miesięcznie na każde z tych dzieci oraz dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na dziecko M. B. w kwocie 400 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2009 r. do 30 listopada 2009 r. Po wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji, SKO decyzją z dnia 26 września 2011 r. stwierdziło nieważność decyzji organu I instancji jako wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości. Po rozpatrzeniu wniosku skarżącej, decyzją z dnia [...] Marszałek Województwa odmówił przyznania prawa do wnioskowanych świadczeń na podstawie art. 76 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie, art. 10 ust. 1 lit. b rozporządzenia 574/72 z dnia 21 marca 1972 r. w sprawie wykonywania rozporządzenia nr 1408/71 oraz przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, a także § 15 i 18 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne. Marszałek stwierdził, że w rozpatrywanym okresie Polska była krajem zamieszkiwania członków rodziny M. B., zaś miejscem wykonywania działalności zawodowej był zarówno kraj zamieszkania członków rodziny jak i kraj jego zatrudnienia – Holandia. Pierwszeństwo wypłaty świadczeń rodzinnych leżało po stronie kraju wykonywania pracy, w którym zamieszkiwały dzieci, tj. po stronie Polski. Powołując się na art. 5 ust. 1 i 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz § 18 ust. 1 i 3 i § 15 ust. 8 rozporządzenia w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, organ przedstawił sposób wyliczenia dochodu rodziny wraz z uwzględnieniem dochodu uzyskanego i określił kwotę dochodu na osobę w rodzinie w wysokości 1353,22 zł miesięcznie. Kwota ta była wyższa od kryterium dochodowego uprawniającego do świadczeń rodzinnych, co w konsekwencji oznaczało, że A. B. nie posiadała uprawnienia do świadczeń rodzinnych na O. B. i M. B. na okres od 1 listopada 2009 r. do 31 października 2010 r. W odwołaniu od ww. decyzji skarżąca podniosła, że występując o świadczenia rodzinne w listopadzie 2009 r. przedłożyła wszystkie wymagane dokumenty, w tym zaświadczenie o dochodach rodziny za 2008 r. Od maja 2010 r. MOPS w O. zawiesił wypłatę świadczeń informując, że świadczenia te jej nie przysługują w związku z podjęciem pracy przez jej męża poza granicami kraju. A. B. zakwestionowała również sposób wyliczenia dochodu wskazując, że do średniego dochodu za 2008 r. doliczono dochód z tytułu wynagrodzenia męża, uzyskanego za miesiąc lipiec 2009 r., co stoi w sprzeczności z definicją dochodu rodziny. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Kolegium zauważyło, że w sprawie małżonków A. i M. B.ch, od dnia 22 czerwca 2009 r. tj. od dnia podjęcia legalnego zatrudnienia przez M. B. na terytorium Holandii, do dnia 31 marca 2011 r. mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Ponieważ w rozpatrywanym okresie oboje z rodziców byli aktywni zawodowo, pierwszeństwo w wypłacie świadczeń rodzinnych leżało po stronie kraju miejsca wykonywania pracy, w którym zamieszkiwały dzieci, czyli Polski. Organ wskazał na treść art. 4 ust. 2 pkt 1 oraz art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych podnosząc, że dla ustalania prawa do tych świadczeń na okres zasiłkowy 2009/2010, tj. okres od dnia 1 września 2009 r. do 31 października 2010 r. podstawą obliczenia dochodu jest rok 2008. Dalej Kolegium przytoczyło treść art. 3 pkt 1 lit. a oraz art. 5 ust. 4a ww. ustawy oraz § 18 ust. 1 rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne. Organ wskazał, że rodzina wnioskodawczyni w rozpatrywanym okresie zasiłkowym była złożona z 4 osób tj. A. B., jej męża M. B. oraz córek: O. i M. B.. Mąż skarżącej podjął za granicą zatrudnienie od 22 czerwca 2009 r., w związku z czym zaistniała konieczność doliczenia do dochodu rodziny za 2008 r. kwoty dochodu uzyskanego z tytułu podjęcia zatrudnienia. Dochód rodziny za 2008 r. wyniósł, po odliczeniu dochodu utraconego - 0 zł. Natomiast dochód za pierwszy pełny przepracowany miesiąc wyniósł, zgodnie z oświadczeniem złożonym przez M. B. 1349 euro, co po przeliczeniu wyniosło 5612,51 zł wg. kursu euro 4,1605, nie zaś jak przyjął organ I instancji 5412,86 zł. Miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, po uwzględnieniu dochodu uzyskanego wyniósł zatem 1403,13 zł i był wyższy niż ustalone prawem kryterium dochodowe wynoszące 504 zł, w konsekwencji czego rodzina A. B. nie spełniła zasadniczego warunku od którego zależy prawo do świadczeń rodzinnych. Jak wskazał organ, w przypadku gdy dochód rodziny powiększony o uzyskany dochód powoduje utratę prawa do świadczeń rodzinnych, świadczenia nie przysługują od miesiąca następującego po pierwszym pełnym miesiącu od uzyskania dochodu, czyli w niniejszej sprawie od sierpnia 2009 r. Za zasadne uznało Kolegium odmowę przyznania świadczeń na okres od 1 listopada 2009 r. do 31 października 2010 r. W opinii SKO, w sprawie nie znajduje zastosowania art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie (1403,13 zł) jest wyższy od kryterium dochodowego uprawniającego rodzinę do zasiłku rodzinnego (504 zł) o kwotę większą niż kwota odpowiadająca najniższemu zasiłkowi rodzinnemu tj. 68 zł. Kolegium wyjaśniło, że nie negując zasadności zaskarżonej decyzji, zreformowało samą jej sentencję z uwagi na konieczność precyzyjnego określenia jakiego okresu dotyczy odmowa przyznania świadczeń rodzinnych bowiem formuła zastosowana przez organ I instancji mogła budzić wątpliwości na jaki okres organ odmówił przyznania A. B. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Skargę na decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła A. B. zarzucając naruszenie: art. 3 pkt 2 i pkt 24 lit. c, art. 5 ust. 1 i ust. 4a, art. 8 pkt 2, art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych; § 18 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne "poprzez niezastosowanie lub błędne zastosowanie, poprzez przyjęcie, iż zasiłek rodzinny na dzieci nie przysługuje z uwagi na przekroczenie kryterium dochodu rodziny, o którym stanowi art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, liczonego z pominięciem ustawowej definicji, w oparciu o definicję wskazaną w rozporządzeniu wykonawczym do ustawy, regulującą sposób ustalenia dochodu w sposób odmienny i niekorzystny dla rodziny", art. 8, art. 9, art. 11, art. 107 § 3 kpa, poprzez nie ustosunkowanie się do podniesionych w odwołaniu zarzutów bezzasadności stosowania przepisów rozporządzenia, odmiennie regulujących przedmiotową kwestię w stosunku do ustawy o świadczeniach rodzinnych, jak również niepełne uzasadnienie prawne tej kwestii, art. 7, art. 8, art. 71 ust. 1, art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wraz z art. 6 kpa, poprzez ich niezastosowanie. Skarżąca wskazała, że nie kwestionuje faktu, iż wobec niej i jej męża mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Tym samym zasadnym jest przekazanie sprawy do właściwości Marszałka Województwa . Zdaniem A. B., istota niniejszej sprawy, przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, polega na ustaleniu czy organ administracyjny dokonał prawidłowego ustalenia wysokości dochodów rodziny skarżącej oraz okresu, z którego dochody te należy uwzględnić. W jej przekonaniu źródłem uregulowań normujących powyższą kwestię jest ustawa o świadczeniach rodzinnych i przepisy art. 3 ust. 2, art. 5 ust. 4a, art. 3 pkt 24, art. 8 pkt 2 i art. 10. Oparcie się przez organy administracji na § 18 ww. rozporządzenia, który to przepis burzy tę konstrukcję, zupełnie odmiennie regulując kwestie ustalone reżimem ustawowym, co więcej, na wyraźną niekorzyść obywatela, uzasadnia, zdaniem skarżącej, niniejszą skargę. Wobec oczywistej sprzeczności regulacji zawartej w rozporządzeniu z reżimem ustawowym, zaliczenie do dochodu rodziny skarżącej kwoty wynagrodzenia uzyskanego z wynagrodzenia za pracę po roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, narusza art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a w konsekwencji powoduje niekorzystne skutki prawne dla skarżącej i jej rodziny. A. B. wskazała na niezgodność § 18 ww. rozporządzenia z ustawą o świadczeniach rodzinnych i Konstytucją RP. Delegacja ustawowa zawarta w art. 23 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, upoważnia Ministra Polityki Społecznej do określenia sposobu ustalenia dochodu uprawniającego do zasiłku rodzinnego, a nie do określenia dodatkowych kryteriów dochodowych mających bezpośredni wpływ na wysokość dochodu, a tym samym do decydowania o przyznaniu bądź nie przyznaniu świadczenia. Na potwierdzenie powyższego skarżąca zacytowała część uzasadnienia postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 sierpnia 2003 r., sygn. V CK 6/02. Zdaniem skarżącej, organ administracji nie odniósł się do argumentu ustalonej i jednoznacznej praktyki orzeczniczej w analogicznych sprawach. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie ustosunkowało się do zarzutu niezgodności rozporządzenia z ustawą, tym samym ograniczyło się do powielenia argumentacji prawnej organu I instancji. Strona, nie posiadająca profesjonalnej wiedzy w zakresie przedmiotu sprawy, nie uzyskała wyczerpujących wyjaśnień prawnych wobec podnoszonego zarzutu kolizji przepisów dwóch aktów prawnych. Podniesiony zarzut naruszenia art. 6 kpa oraz art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej A. B. oparła na zastosowaniu przepisów rozporządzenia, które na skutek sprzeczności z ustawą oraz przekroczenia delegacji ustawowej, nie może mieć mocy przepisu powszechnie obowiązującego. Organ administracji nie zastosował wprost art. 71 ust. 1, a zwłaszcza art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, do czego był zobowiązany na gruncie art. 8 Konstytucji RP. Mając powyższe na uwadze, skarżąca stwierdziła, iż nie sposób zaakceptować działania organów administracji publicznej polegającego na zsumowaniu przeciętnego miesięcznego dochodu członków rodziny z roku kalendarzowego poprzedzającego okres zasiłkowy i miesięcznej kwoty dochodu uzyskanego po tym roku. Odmiennie rozumiejąc tę materię, rodzina skarżącej, która przez cały rok kalendarzowy 2008 znajdowała się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, narażona jest na jej pogorszenie oraz wsteczną utratę pomocy ze strony państwa tylko dlatego, że po przyznaniu zasiłku rodzinnego mąż skarżącej w następnym roku wreszcie znalazł pracę, co nie przywróciło stateczności finansowej w latach ubiegłych, gdzie dochód na całą rodzinę był skrajnie niski (po odliczeniu dochodu utraconego). Takie rozumienie przedmiotowej sprawy, w opinii autora skargi, kłóciłoby się z celami ustawy o świadczeniach rodzinnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity 2012r. Poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny legalności zaskarżonej decyzji podnieść należy, że w toku rozpoznania sprawy organy obu instancji dopuściły się takiego naruszenia przepisów prawa, które miało wpływ na wynik sprawy (art 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a.). Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja odmawiająca przyznania prawa do zasiłków rodzinnych na okres od 1 listopada 2009r. do 31 października 2010r., a więc na okres zasiłkowy 2009/2010. Słusznie bowiem podkreślił organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że wskutek wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z 23 listopada 2009r., Marszałek Województwa jako organ właściwy rozpatrywał wniosek A. B. z 17 września 2009r. o przyznanie prawa do świadczeń rodzinnych na córki O. i M. B.. Prawidłowo także oba organy wskazały, że dla ustalenia wysokości dochodu rodziny, od którego zależy prawo do uzyskania świadczeń rodzinnych na okres zasiłkowy 2009/2010, istotny jest dochód osiągnięty w 2008r. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz. U. nr 139 z 2006r. poz. 992 ze zmianami) ilekroć w ustawie mowa jest o dochodzie rodziny oznacza to przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Ponadto, obowiązujące dla celów ustalania prawa do świadczeń rodzinnych na okres zasiłkowy 2009/2010 przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych przewidywały uwzględnianie zmian w sytuacji majątkowej i rodzinnej, jakie nastąpiły po roku kalendarzowym, poprzedzającym okres zasiłkowy, a celem takiego uregulowania było ustalenie jak najbardziej aktualnej sytuacji majątkowej rodziny. Zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy w jej brzmieniu obowiązującym na datę ustalania prawa do świadczenia na okres 2009/2010, w przypadku uzyskania przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego dochodu, o którym mowa w art. 3 pkt 24, prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu rodziny, osoby uczącej się lub dziecka powiększonego o uzyskany dochód. Jak wynika z ustaleń organu w niniejszej sprawie, dochód rodziny w roku poprzedzającym okres zasiłkowy, od którego zależy prawo do świadczeń, czyli w 2008, wyniósł 0 zł. Bezspornym jest także, że w miesiącu lipcu 2009r., a więc przed rozpoczęciem okresu zasiłkowego 2009/2010, mąż skarżącej zarobił 1349 euro, co w przeliczeniu na złotówki dało kwotę 5612,51. Taką też kwotę organy doliczyły w całej jej wysokości do średniego miesięcznego dochodu rodziny, osiągniętego w 2008r. i na tej podstawie uznały, że zostało przekroczone kryterium dochodowe. Obliczenia średniego miesięcznego dochodu rodziny w taki właśnie sposób organy dokonały stosując przepis § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. nr 105 poz. 881), zgodnie z którym w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny, o ile dochód ten osoba otrzymuje w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych. Literalne brzmienie przytoczonego przepisu pozostaje w sprzeczności z ustawą o świadczeniach rodzinnych w jej brzmieniu sprzed 1 stycznia 2012r., gdyż w sposób odmienny od rozwiązań ustawowych nakazuje obliczać dochód rodziny, stanowiący podstawę do ustalenia prawa do świadczeń. Stanowisko, że przepis § 18 rozporządzenia wykonawczego z dnia 2 czerwca 2005r. w jego literalnym brzmieniu pozostaje w sprzeczności z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych, przez co nie może być stosowany, jest w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane (por. przykładowo wyroki NSA z dnia 4 grudnia 2009r. sygn. I OSK 710/09, z dnia 22 października 2009r.sygn. I OSK 351/09, z dnia 22 grudnia 2009r.sygn. I OSK 990/09, z dnia 9 grudnia 2010r.sygn. I OSK 1321/10, z dnia 30 października 2008r.sygn. I OSK 1843/07 – wszystkie dostępne w internetowej bazie orzecznictwa NSA, a także szereg orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych). Stosując przepis § 18 ust.1 rozporządzenia według jego literalnego brzmienia, z pominięciem reguł wynikających z ustawy (ustalenie przeciętnego miesięcznego dochodu na członka rodziny w roku kalendarzowym) organy obu instancji przyjęły, że wystarczy dodać uzyskany przez M. B. w jednym miesiącu roku 2009 dochód do dotychczasowej wielkości dochodu miesięcznego z roku poprzedniego czyli z roku 2008. Taki sposób wyliczania średniego miesięcznego dochodu oznaczałby, że o przyznaniu świadczeń decydowałyby nie wielkości określone w ustawie, lecz suma przeciętnego miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie uzyskanego uprzednio w roku kalendarzowym (2008) oraz dochodu uzyskanego za pełny przepracowany miesiąc w roku następnym (2009), a tym samym mógłby prowadzić do nierównego traktowania stron i naruszenia art. 32 ust. 1 Konstytucji. Pokreślenia także wymaga, że takie obliczenie dochodu, jakie zaprezentowane zostało w obu decyzjach powodować może trudne do zaakceptowania skutki, gdyż zmniejsza wysokość świadczenia lub nawet pozbawia do nich uprawnień w zależności od jednorazowego dochodu za przepracowany miesiąc, czego nie zakładał ustawodawca wprowadzając nakaz uwzględniania dochodu uzyskanego do dochodu rodziny, od którego zależy prawo do zasiłku rodzinnego. Sposób wyliczenia dochodu, o którym stanowi § 18 ust. 1 rozporządzenia oznacza obowiązek ponownego ustalania przeciętnego miesięcznego dochodu na członka rodziny w roku kalendarzowym z uwzględnieniem uzyskanego dochodu. Odpowiada on regulacjom ustawowym oraz wskazówkom zawartym w akcie wykonawczym, lecz rozumianym w sposób uwzględniający dobra chronione konstytucyjnie, jak dobro rodziny znajdującej się w trudnej sytuacji materialnej, zasadę równości wobec prawa oraz zasadę sprawiedliwości społecznej (por. uzasadnienie wyroku NSA z 9 grudnia 2010r., sygn. akt I OSK 1321/10). W tym miejscu zauważyć należy, że poczynając od dnia 1 stycznia 2012r. wszedł w życie art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych, który przewiduje podobne rozwiązanie, jakie było przyjęte w rozporządzeniu z 2 czerwca 2005. Zmiana ta została wprowadzona ustawą z dnia 19 sierpnia 2011r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. nr 205 poz. 1212), która w art. 3 stwierdza, że sprawy o świadczenia rodzinne i świadczenia z funduszu alimentacyjnego, do których prawo powstało przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, podlegają rozpatrzeniu na zasadach i w trybie określonych w przepisach dotychczasowych. Dlatego też okoliczność, że aktualnie obowiązujące przepisy ustawowe odmiennie regulują kwestie związane z uzyskaniem dochodu pozostaje bez wpływu na rozstrzygniecie niniejszej sprawy, dla której istotna jest regulacja prawna ustawy o świadczeniach rodzinnych w jej poprzednim brzmieniu. Jedynie na marginesie zauważyć należy, iż stosując § 18 ust. 1 rozporządzenia w jego literalnym brzmieniu organy także naruszyły ten przepis, skoro z akt sprawy zdaje się wynikać, że mąż skarżącej w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych już tego dochodu nie otrzymywał, podczas, gdy stosownie do § 18 ust. 1 do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu /.../, o ile dochód ten osoba otrzymuje w dniu ustalania prawa do świadczeń. Korzystając zatem z uprawnienia wynikającego z art. 178 ust.1 Konstytucji RP, zgodnie z którym sędziowie przy wyrokowaniu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji i ustawom, Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał kontroli legalności zaskarżonej decyzji z pominięciem niekonstytucyjnego przepisu § 18 rozporządzenia. Ponieważ decyzja organu odwoławczego jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji ustaliły dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, od którego zależy prawo do świadczeń rodzinnych, w sposób pozostający w sprzeczności z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych, obie decyzje należało uchylić, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a w zw. z art. 135 p.p.s.a. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji z uwzględnieniem przedstawionego wyżej stanowiska prawnego ustali dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w sposób zgodny z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych, a następnie stosownie do poczynionych ustaleń wyda prawidłowe rozstrzygnięcie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło