II SA/Ke 167/15
WyrokWSA w Kielcach2015-03-26
Skład orzekający: Teresa Kobylecka, Dorota Chobian, Dorota Pędziwilk-Moskal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu przeprowadzenia gazociągu wysokiego ciśnienia, wydana na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, została wydana prawidłowo, pomimo braku zgody właściciela i zarzutów dotyczących nieprawidłowych rokowań, bezpieczeństwa prac oraz przebiegu inwestycji?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo zastosowały art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości: brak zgody właściciela udokumentowany rokowaniami oraz zgodność inwestycji z decyzją o ustaleniu lokalizacji celu publicznego. Sąd podkreślił, że organ nie jest władny do merytorycznej oceny rokowań ani do ustalania sposobu prowadzenia prac budowlanych na etapie wydawania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, a kwestie te powinny być rozstrzygane na etapie postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę.Stan faktyczny
Właściciele nieruchomości (M.W. i M.W.) odmówili zgody na przeprowadzenie gazociągu wysokiego ciśnienia przez ich działki. Inwestor, po nieskutecznych rokowaniach, wystąpił do Starosty o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Starosta wydał taką decyzję, którą następnie utrzymał w mocy Wojewoda. Właściciele wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, błędy w ustaleniach faktycznych oraz nieprawidłowe przeprowadzenie rokowań. Skarżący domagali się uchylenia decyzji i umorzenia postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 marca 2015r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.
Decyzją z dnia 29.12.2014r. znak:[...] Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania M. W. i M. W., utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia 6.11.2014r. w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia 24.09.2013r. Burmistrz Miasta ustalił warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego, obejmującego budowę gazociągu wysokiego ciśnienia DN 500 relacji S. – O. wraz ze światłowodem m. in. na działkach nr 15 oraz 16, obręb 3 – od ul. R. do ul. M. w S.
W trakcie prowadzonych przez inwestora – P. Sp. z o.o. – negocjacji w dniu 15.06.2012r. w sprawie wyrażenia zgody na budowę przedmiotowego gazociągu na działkach o numerach 15 i 16 jeden ze współwłaścicieli nieruchomości – M. W. odmówił zgody na jej udostępnienie.
Począwszy od dnia 28.08.2012r. inwestor występował pisemnie do M. W. i M. W. o wyrażenie zgody na umiejscowienie ww. inwestycji na ich działkach nr 15 oraz 16, przedstawiając m. in. krótki opis planowanej inwestycji, sposób jej wykonania, informację o ustaleniu strefy kontrolowanej oraz propozycje finansowe. W załączeniu przedstawiano zarówno projekty umów cywilnoprawnych jak i załączniki graficzne.
Wobec braku osiągnięcia porozumienia pomiędzy inwestorem, a właścicielami ww. działek, wnioskiem z dnia 22.01.2014r. pełnomocnik inwestora wystąpił do Starosty o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z przedmiotowej nieruchomości – poprzez przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do przesyłania gazu ziemnego tj. gazociągu wysokiego ciśnienia DN 500 wraz z linią światłowodową.
Wnioskiem z dnia 28.07.2014r., skierowanym do Starosty już po wszczęciu postępowania w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, M.W. i M.W. zwrócili się o zawieszenie tego postępowania do chwili wydania prawomocnego wyroku przez Sąd Rejonowy w S. w sprawie toczącej się z wniosku ww. Spółki o odpłatne ustanowienie służebności przesyłu na działkach nr 15 i nr 16.
Postanowieniem z dnia 19.08.2014r. organ I instancji odmówił zawieszenia postępowania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości.
Postanowieniem z dnia 5.09.2014r. Wojewoda stwierdził niedopuszczalność złożonego przez M.W. i M.W. zażalenia na ww. postanowienie.
Mając na uwadze powyższe decyzją z dnia 6.11.2014r. Starosta orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w S., obręb S., oznaczonej jako działki o numerach 15 o pow. 0,2686 ha oraz 16 o pow. 0,2725 ha, stanowiącej współwłasność M.W. i M.W. oraz ustanowił pas strefy kontrolowanej gazociągu o szerokości 8 m (po 4 m od osi gazociągu). W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał m.in., iż inwestycja, tj. budowa gazociągu DN 500 PN 6,3 MPa MOP 6,0 MPa relacji S. – O. stanowi cel publiczny. W podstawie prawnej powołano art. 124 ust. 1, 2, 3, 4 i 6 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014r. poz. 518 ze zm.), zwanej dalej ugn. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał m.in., że przebieg trasy gazociągu jest zgodny z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Podkreślono ponadto że przyjęte w tym zakresie rozwiązanie jest najmniej uciążliwe dla właścicieli nieruchomości, będąc zarazem ściśle powiązane z rozwiązaniami przyjętymi poza jej obszarem. Starosta zwrócił przy tym uwagę, że przedmiotowa inwestycja związana jest z koniecznością wyeliminowania starego wyeksploatowanego gazociągu DN 300 – który zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia.
Odwołanie od ww. decyzji wnieśli M.W. i M.W., zarzucając organowi I instancji naruszenie:
- prawa materialnego, tj. art. 124 ugn. – poprzez przeprowadzenie nieprawidłowych rokowań,
- przepisów art. 8 K.p.a. – poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów władzy publicznej, art. 7 w zw. z art. 77 Kpa poprzez oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na materiale niekompletnym oraz brak rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący, w tym w szczególności brak ustalenia organu w zakresie bezpieczeństwa wykonywanych prac dla życia i zdrowia mieszkańców - nie powołanie biegłego z zakresu gazownictwa na okoliczność ustalenia innego przebiegu gazociągu,
- art. 107 K.p.a. – poprzez brak wyjaśnienia i uzasadnienia podstawy prawnej i faktycznej rozstrzygnięcia, oraz podania dowodów na potwierdzenie okoliczności stanowiących podstawę faktyczną podjęcia decyzji.
Mając na względzie powyższe odwołujący się wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa lub jej uchylenia w całości.
Wojewoda, utrzymując w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie, podzielił w całości ww. ustalenia faktyczne oraz podstawę prawną powołane przez organ I instancji. Podkreślono zarazem, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, nastąpiło w sposób nie naruszający ustaleń wynikających z decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Ponadto z materiału dowodowego wynika, że działki nr 15 oraz 16 stanowią użytek rolny, grunt Rllla, B-RII oraz B-Rllla, niezabudowane, wykorzystywane obecnie pod uprawy rolnicze, zaś planowany gazociąg umiejscowiony jest w pasie strefy kontrolowanej istniejących już gazociągów DN 300 oraz DN 350. W konsekwencji lokalizacja trasy gazociągu nie zmieni podstawowego przeznaczenia działek oraz nie wprowadzi znaczących ograniczeń w sposobie przyszłego zagospodarowania działek – tak że nawet po realizacji inwestycji możliwe będzie dalsze dotychczasowe wykorzystanie ww. nieruchomości. Spełniono przy tym, zdaniem organu, wszelkie wymogi formalne, związane z przeprowadzeniem rokowań – które nie przyniosły zamierzonego rezultatu. W tym zakresie organ podkreślił, powołując się na judykaturę, że proces rokowań nie może przebiegać w nieskończoność. Wobec powyższego dopuszczalny był wniosek o wydanie decyzji w trybie art. 124 ugn. Wyjaśniono przy tym, że organ orzekający na podstawie tego przepisu nie posiada żadnych uprawnień do oceny merytorycznej prowadzonych rokowań. Winien jedynie stwierdzić, czy miały one miejsce i czy zakończyły się wynikiem negatywnym (brak zgody). Wojewoda, analizując szerokość strefy kontrolowanej dla planowanego gazociągu wysokiego ciśnienia DN 500 (8 m, tj. po 4 metry od osi gazociągu), stwierdził że jest to zgodne z wytycznymi zawartymi w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 26.04.2013r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. z 2013. poz. 640). Podkreślono jednocześnie, że lokalizację przedmiotowego gazociągu poprzedziła analiza warunków terenowych, obowiązujących przepisów prawa oraz uwarunkowań technicznych i urbanistycznych – tak aby wyeliminować zbędne załamania i zmiany kierunku trasy – co z kolei pozwoli na eliminację potencjalnych punktów awarii na połączeniach kształtek. Jeśli chodzi zaś o materiał dowodowy to został zgromadzony w sposób wyczerpujący i pozwalający na zajęcie stanowiska przez organ obu instancji. Co się zaś tyczy argumentacji dotyczącej bezpieczeństwa wykonywanych prac oraz braku powołania w tym zakresie biegłego z zakresu gazownictwa to Wojewoda wyjaśnił stronom, że powodem realizacji planowanego gazociągu jest zły stan techniczny istniejącego gazociągu – który zostanie wyłączony z eksploatacji. W rezultacie to właśnie realizacja nowego gazociągu spowoduje poprawę bezpieczeństwa ludzi i mienia. Ponadto kwestia badania bezpieczeństwa użytkowania kolejnego gazociągu na przedmiotowych działkach była już przedmiotem badania na etapie jego projektowania i nie może być analizowana na etapie postępowania prowadzonego w trybie art. 124 u.g.n. Ponadto żaden przepis prawa nie nakłada na prowadzące to postępowanie organy obowiązku pozyskania opinii biegłego z zakresu gazownictwa.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wnieśli M.W. i M.W., zarzucając decyzji organu odwoławczego:
1. naruszenie następujących przepisów postępowania:
- art. 7 zw. z art. 77 § 1 K.p.a. – poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego przez organ odwoławczy, a w szczególności brak rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wnikliwy w zakresie ustalenia optymalnego przebiegu trasy gazociągu z punktu widzenia bezpieczeństwa wykonywanych prac dla życia i zdrowia mieszkańców, a w konsekwencji oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na niekompletnym materiale dowodowym - niepowołanie biegłego z zakresu gazownictwa, a także brak rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wnikliwy w zakresie ustalenia optymalnego przebiegu trasy gazociągu z punktu widzenia skali obciążenia nieruchomości skarżących i możliwości przeprowadzenia gazociągu w odmiennym (niż wskazany we wniosku) wariancie, który w znacznie mniejszym stopniu obciąży zajętą działkę,
- art. 78 § 1 i art. 75 § 1 w zw. z art. 136 K.p.a. – poprzez nieuwzględnienie żądania strony przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy, sprowadzające się do ustalenia czy budowa nowego gazociągu w bezpośrednim i bardzo bliskim sąsiedztwie dwóch starych gazociągów, nie spowoduje zagrożenia dla życia i zdrowia mieszkańców i nie spowoduje jego uszkodzenia lub zniszczenia na skutek prac budowlanych, a także ustalenia możliwości wybudowania nowego gazociągu w odmiennym (niż wskazany we wniosku) wariancie, który w znacznie mniejszym stopniu obciąży zajętą działkę oraz zapewni bezpieczeństwo prac związanych z koniecznością wykonywania robót;
2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 124 ust. 1 i 3 ugn. – poprzez przeprowadzenie przez inwestora nieprawidłowych rokowań, poprzedzających złożenie wniosku o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, a polegających na przedstawieniu właścicielowi nieruchomości "nienegocjowalnej" propozycji (czyli oferty) – które to uchybienie obarcza całe postępowanie istotną wadą;
3. błąd w ustaleniach faktycznych:
- poczyniony przez organ I instancji (będący niejako konsekwencją naruszenia przepisów postępowania), powielony następnie przez organ odwoławczy, sprowadzający się do uznania, że lokalizacje gazociągu DN 500 poprzedziła analiza warunków terenowych, obowiązujących przepisów prawa oraz uwarunkowań technicznych i urbanistycznych – w sytuacji, gdy przebieg trasy został ustalony błędnie, tj. przy założeniu, że obok działki skarżących zlokalizowana jest stacja trafo którą należy ominąć; tymczasem w rzeczywistości jest to zwykła drewniana szopa, będąca magazynem drewna opałowego;
- błędne przyjęcie, że budowa nowego gazociągu w pobliżu dwóch starych gazociągów nie ma negatywnego wpływu na bezpieczeństwo mieszkańców w sytuacji, gdy faktem powszechnie znanym jest, że praca ciężkiego sprzętu budowlanego w strefie ochronnej dwóch starych gazociągów sprzed kilkudziesięciu lat stwarza bardzo poważne zagrożenie dla życia i zdrowia mieszkańców działek, na których trwają prace budowlane.
Mając na względzie powyższe skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej decyzji Starosty i umorzenie postępowania, względnie o uchylenie tych decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 ustawy P.p.s.a. sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną.
Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody, utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia 6 listopada 2014r. o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w S., oznaczonej jako działki nr 15 i 16 stanowiącej współwłasność M.W. i M.W., poprzez udzielenie P. Sp. z o.o. zezwolenia na przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do przesyłania gazu ziemnego tj. gazociągu wysokiego ciśnienia DN 500 PN 6,3 MPa, MOP 6,0 MPa relacji S. – O. wraz z linią światłowodową.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 124 ust.1 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014r., poz. 518 ze zm.), zwanej dalej "ugn", zgodnie z którym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Powołany wyżej przepis upoważnia zatem starostę do władczego rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej o zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości, aby inwestor realizujący cel publiczny mógł uzyskać czasowy tytuł prawny do władania konkretną nieruchomością na cele budowlane, po to by wybudować określone przewody, ciągi, obiekty lub urządzenia infrastruktury technicznej realizujące cel publiczny, w sytuacji braku możliwości zawarcia umowy, na podstawie której podmiot wykonujący inwestycję uzyskałby uprawnienie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2013, poz. 1409 ze zm.), bez konieczności odebrania prawa własności nieruchomości (użytkowania wieczystego) podmiotowi, któremu prawo to przysługuje. Decyzja ta wydawana jest po to, aby zrealizować określone zamierzenie inwestycyjne, stanowiące cel publiczny (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 13.03.2013 r., sygn. akt II SA/Kr 88/13, opubl. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Artykuł 124 ugn ma charakter uregulowania szczególnego, które – tak jak pozostałe przepisy tej ustawy dotyczące ograniczania bądź pozbawiania praw do nieruchomości dla celów publicznych – musi być interpretowane dosłownie. W związku z tym niedopuszczalne jest formułowanie jakichkolwiek innych przesłanek umożliwiających albo wykluczających zastosowanie ograniczenia, o jakim mowa w tym przepisie (por. wyrok NSA z dnia 22.07.2008 r., I OSK 1165/07, LEX nr 483193). Przepis art. 124 ugn zastrzega dwie przesłanki, których spełnienie umożliwia ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Są to: brak zgody właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości na przeprowadzenie wymienionych w tym przepisie robót budowlanych, udokumentowanej przeprowadzonymi rokowaniami oraz inwestycja musi być zgodna z planem miejscowym lub decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Te tylko okoliczności mogą mieć wpływ na pozytywne rozpatrzenie wniosku.
Z brzmienia art. 124 ust. 1 ugn wynika, że decyzja oprócz wskazania podmiotu któremu udziela się zezwolenia, rodzaju zamierzonej do zrealizowania inwestycji oraz przedmiotu czasowego zajęcia (czyli wskazanie nieruchomości), powinna określać ponadto terytorialny zakres zajęcia, na który zezwolono, w powiązaniu z warunkami wynikającymi z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (czyli wskazywać jakiego obszaru nieruchomości ograniczenie dotyczy) (por. Komentarz Ustawa o gospodarce nieruchomościami, J.Jaworski, A.Prusaczyk, A.Tułodziecki, M.Wolanin, wyd. C.H. Beck, 2011, str. 909).
W orzecznictwie szczególnie eksponowany jest obowiązek rozstrzygnięcia w decyzji wydawanej w trybie art. 124 ugn o zakresie ograniczenia prawa korzystania przez właściciela z nieruchomości poprzez uwzględnienie przebiegu inwestycji ustalonej w decyzji lokalizacyjnej (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 25.09.2012 r. sygn. akt II SA/Bd 576/12). Skoro bowiem w art. 124 ust. 1 ugn ustawodawca zastrzegł wymóg zachowania zgodności ograniczenia wynikającego z decyzji o czasowym zajęciu nieruchomości z planem miejscowym lub z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, to ograniczenie to odnosić się ma przede wszystkim do obszaru nieruchomości, który objęty został przeznaczeniem pod budowę publicznych urządzeń infrastruktury technicznej lub na którym ustalona została lokalizacja tego typu inwestycji. Tylko wobec takiej części obszaru nieruchomości może być wydana decyzja o zezwoleniu na czasowe jej zajęcie, który to obszar jest niezbędny dla posadowienia na nim planowanych urządzeń oraz wykonania związanych z tym posadowieniem robót budowlanych. Z tego względu decyzja wprowadzająca ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości musi zawierać rozstrzygnięcie w zakresie obszaru zajętej nieruchomości. Zbadanie wymogu zgodności z planem lub z decyzją lokalizacyjną, w zakresie obszaru wnioskowanego do zajęcia, bez rozstrzygnięcia o tym w decyzji, nie jest możliwe. Jednocześnie zwrot ten oznacza, że decyzja nie może jedynie powoływać się na brzmienie planu lub decyzji lokalizacyjnej, lecz winna ona wyraźnie rozstrzygać o zakresie ograniczenia prawa korzystania przez właściciela z nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 17.11.2009r., sygn. akt I OSK 185/09, Lex nr 588770).
W rozpoznawanej sprawie słuszne jest stanowisko organów obu instancji, że spełnione zostały wszystkie przesłanki do wydania decyzji w trybie tego przepisu. Przy tym, wbrew twierdzeniom skarżących organy obu instancji w sposób właściwy wywiązały się z wymogu dążenia do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy (art. 77 § 1 K.p.a.) i prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy stosownie do reguł wskazanych w art. 80 K.p.a.
Organy trafnie przyjęły, że złożenie wniosku poprzedzone było przeprowadzeniem rokowań pomiędzy inwestorem a współwłaścicielami działek nr 15 i 16 o uzyskanie zgody na wejście na teren ww. działek celem przeprowadzenia gazociągu. Korespondencja między stronami zawarta w aktach sprawy ( K-I- 12-35 akt administracyjnych) świadczy o przeprowadzeniu tej czynności oraz braku zgody skarżących na wejście na teren nieruchomości.
Prawidłowo również ustalono, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości nastąpiło zgodnie z decyzją Burmistrza Miasta z dnia 24.09.2013r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, tj. lokalizacji przedmiotowego gazociągu wraz z linią światłowodową.
Analiza materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy wskazuje, że prawidłowo ustalono również zakres ograniczenia korzystania z nieruchomości. Planowany gazociąg zostanie wybudowany na działce nr 15 na odcinku o długości ok. 22,6m, w odległości od ok.3,4m do 3,7m,od istniejącego gazociągu DN 350, natomiast na działce nr 16 na odcinku o długości ok.22,6m, w odległości od ok.3,7 do 4,3 m od gazociągu DN 350. Szerokość strefy kontrolowanej dla planowanego gazociągu będzie wynosiła 8m – tj. po 4m od osi gazociągu, a zatem w zgodzie z wymogami określonymi w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 26.04.2013 r. w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. z 2013r poz. 640).
Obszar strefy kontrolowanej oznaczony został na mapie sytuacyjno –wysokościowej do celów projektowych w budownictwie w skali 1:500, linią przerywaną koloru ciemno niebieskiego (załącznik nr 1 do decyzji), zaś trasę gazociągu przedstawiono linią koloru żółtego.
W tym stanie rzeczy należy uznać, że zostały spełnione wszystkie przesłanki do wydania decyzji w trybie art. 124 ugn.
Odnosząc się do zarzutów skargi zawartych w pkt 1 i 3 petitum skargi, stwierdzić należy, że są one bezzasadne. Podkreślenia wymaga, że na tym etapie postępowania organ administracji publicznej nie jest władny ustalać, w jaki sposób powinny być prowadzone roboty i czy w ogóle mogą one być prowadzone ze względu na istniejące w pobliżu gazociągi DN 300 i DN 350.
Jak już wskazano na wstępie rozważań, przepisy art. 124 ugn w zw. z art. 112 ugn w sposób całościowy określą zakres kognicji organu w sprawach dotyczących ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Z ich treści wynika, że decydujące znaczenie w tego typu sprawach ma ustalenie, czy inwestycja jaka ma być realizowana na wywłaszczonej nieruchomości jest inwestycją celu publicznego oraz czy nieruchomość, na której inwestycja ma być realizowana jest przeznaczona w planie lub w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego pod realizację tego celu. Obowiązkiem organu jest także ustalenie, czy cel publiczny nie może być zrealizowany w inny sposób niż przez pozbawienie albo ograniczenie praw do nieruchomości, a prawa te nie mogą być nabyte w drodze umowy (art. 122 ust. 3 ugn). Z uwagi na nieskuteczność przeprowadzonych rokowań między stronami nie doszło do umownego udostępnienia nieruchomości, a zatem zaistniały podstawy do wydania zaskarżonej decyzji.
Należy podkreślić, że w sytuacji, gdy między stronami nie dojdzie w drodze wcześniejszych rokowań do ustalenia przebiegu inwestycji, w sprawie prowadzonej na podstawie art. 124 ugn organ jest związany decyzją lokalizacyjną, co oznacza, że jeśli wniosek o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości jest zgodny z tą decyzją, organ nie może ingerować w przebieg inwestycji i ustalać go odmiennie aniżeli wynika to ze zgodnego z tą decyzją wniosku.
Z uwagi na powyższe zarzut, że organ powinien ustalić optymalny przebieg gazociągu z punktu widzenia skali obciążenia nieruchomości skarżących i możliwości przeprowadzenia gazociągu w odmiennym wariancie nie mógł odnieść zamierzonego skutku.
Zauważyć również trzeba, że organ w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, iż przebieg gazociągu przez nieruchomość skarżących jest powiązany z rozwiązaniami projektowymi zastosowanymi poza jej obszarem, tj. m.in. z możliwością technicznego przekroczenia istniejących dróg i eliminacją zbędnych załamań i zmian kierunków trasy, co pozwoli na eliminację potencjalnych punktów awarii na połączeniach kształtek. Wprowadzenie zbyt dużej ilości załamań na trasie gazociągu utrudniłoby lub w ogóle uniemożliwiłoby przeprowadzenie tłoka diagnostycznego do bieżącej kontroli stanu technicznego gazociągu.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego niewyjaśnienia przez organ odwoławczy kwestii bezpieczeństwa wykonywania robót budowlanych przy budowie nowego gazociągu w związku z usytuowaniem w pobliżu starego gazociągu, a w szczególności niedopuszczenia dowodu z opinii biegłego gazownika, który wypowiedziałby się na temat możliwości prowadzenia robót ciężkim sprzętem w pobliżu działającego starego gazociągu należy uznać go za bezzasadny. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że powodem realizacji planowanego gazociągu jest zły stan techniczny istniejącego gazociągu, który zostanie wyłączony z eksploatacji. W ocenie Sądu, kwestia ta powinna być wyjaśniona na kolejnym etapie procesu inwestycyjnego, a mianowicie w postępowaniu w sprawie o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę. W szczególności organ architektoniczno-budowlany powinien zwrócić uwagę, aby na mapie dla celów projektowych, stosownie do wymogów art. 34 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane został dokładnie zaznaczony przebieg istniejących gazociągów, co niewątpliwie umożliwi w czasie wykonywania robót zachowanie stosownych i koniecznych środków bezpieczeństwa. W rozpoznawanej sprawie, która dotyczy ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, do kognicji organów nie należy jednak ustalanie możliwości technicznych i sposobu prowadzenia prac przy budowie gazociągu w pobliżu istniejących starych gazociągów.
Odnosząc się do zarzutu zawartego w pkt 2 petitum skargi należy stwierdzić, że jest on nieuzasadniony. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że skarżący nie wyrazili zgody na wejście na teren nieruchomości celem przeprowadzenia gazociągu, odmawiając przyjęcia zaproponowanych przez inwestora warunków (K-I-31-35 akt administracyjnych). Przy tak jednoznacznym stanowisku strony skarżącej, inwestor miał prawo uznać, że jakiekolwiek dalsze rokowania nie doprowadzą do żadnych uzgodnień. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przepis art. 124 ust. 3 ugn nie wymaga prowadzenia "wiecznych rokowań". W przeciwnym wypadku nigdy nie można byłoby wszcząć procedury co do wydania decyzji w oparciu o art. 124 ugn. Rokowania mogą zostać zakończone w dowolnym czasie, jeśli jedna ze stron dojdzie do przekonania, że nie ma szans na zawarcie porozumienia.
Należy również podzielić stanowisko organu odwoławczego, że poza zakresem kognicji organu orzekającego w sprawie niniejszej jest dokonywanie merytorycznej oceny tych rokowań. Organ orzekający ogranicza się jedynie do stwierdzenia czy miały one miejsce i czy zakończyły się wynikiem negatywnym, co w sprawie niniejszej uczynił. W tej sytuacji zarzut skargi dotyczący przeprowadzenia nieprawidłowych rokowań jest nieuzasadniony.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło